آموزش و پرورش و توسعه ملی

شاید هیچ موضوعی به اندازه آموزش و پرورش برای توسعه کشور اهمیت نداشته باشد. مساله‌ای که تمام پیشرفت‌ها در گرو پیشرفت آن است، زیرا هر تحولی تنها در سایه علم و اعتقاد به خدمت ملی در کشور تحقق پیدا می‌کند. دانش بشر به دو دسته معارف هست‌‌ها و بایدها تقسیم می‌شوند، معارفی که هستند و آنها را می‌شناسیم و معارفی را که می‌خواهیم آنها را ایجاد ‌کنیم. بنابراین معارف اخباری و انشایی، تمام معرفت‌ها و دانش‌های بشری را دربرمی‌گیرد. معارف هست‌ها در دانش‌های واقعی و عقلی و معارف بایدها در دانش‌های اعتباری، نفسی ریشه دارد. گزاره‌های اخباری شامل موضوع‌های واقعی فیزیکی، حتی فیزیکی و ریاضی‌ است و گزاره‌های انشایی شامل موضوع‌های تحقق فعل یا ترک فعل در زندگی فردی و خانوادگی و اجتماعی است. آموزش و پرورش در معنای کلی و عمومی شامل هر دو دسته گزاره علوم اخباری و انشایی می‌شود که هم‌اکنون در کشورمان توسط دو سازمان مهم آموزش متوسطه و عالی در مدرسه و دانشگاه و معارف اهل بیت و علوم وابسته به آن در سطح متون و خارج متون در حوزه انجام و اجرا می‌شود. آنچه که در این‌ دو قلمرو دانش از گزاره هست‌های خبری و بایدهای انشایی آموزش داده می‌شود، زیرساخت‌های توسعه ملی را می‌سازد، توسعه‌ای که همه جوانب سیاسی،‌ اقتصادی و فرهنگی را شامل می‌شود. دانش‌آموز و دانشجو در مدرسه و دانشگاه و طلبه و روحانی در حوزه سطح و خارج به دنبال شناخت گزاره‌های خبری و انشایی در قلمرو عقل و نفس انسان هستند، تا بر اساس آموزش یافتن آن گزاره‌ها در علوم واقعی و عقلی و اعتباری بتوانند خود و جامعه خود را بر پایه دانسته‌های خبری و انشایی بشناسند و مدیریت کنند، بنابراین کانون آموزش و پرورش فرزندان و جوانان ما دو کانون اصلی مدرسه، دانشگاه و حوزه علمیه است. آموزش برای دانستن گزاره‌های علمی از هست‌ها و بایدها و فهمیدن عمق و روابط آنهاست و پرورش برای تربیت نفس جهت خود و خانواده و جامعه ساختن است، آموزش، تعلیم می‌دهد و می‌فهماند و تربیت می‌کند و می‌سازد و در نهایت جامعه کشورمان با دو گروه خروجی از حوزه و دانشگاه در دو دسته معارف اخبار و انشا ساخته خواهد شد. چنانچه تعلیم و تربیت در دو کانون موفق باشد، آینده کشورمان از بزرگ‌ترین سرمایه جهانی یعنی نیروی متخصص و متعهد برخوردار خواهد بود که هر غیرممکنی را ممکن می‌سازد و آثار درخشانی را در تاریخ بشریت برجای خواهد گذاشت. ● مدرسه و دانشگاه فراگیری علوم واقعی، حقیقی، اعتباری و انتزاعی در مدرسه و دانشگاه سعی دارد تمام قلمرو معارف علوم عقلی، طبیعی و اعتباری را پوشش دهد و هر اندازه این مهم در مدارس ابتدایی، راهنمایی، متوسطه سپس دانشگاه‌ها در گرایش گوناگون کامل‌تر باشد، افراد جامعه از سطوح تحصیلی وسیع‌تر و عمیق‌تری برخوردار خواهند بود و رفته‌رفته سطح جامعه از افراد بی‌سواد و کم‌سواد تهی خواهد شد و هر اندازه تکنولوژی جهان پیشرفت کند، دانش‌آموختگان کشورمان سریع‌تر با معارف پیشرفته جهان جدید آشنا می‌شوند و هرگز از قافله علم دنیا عقب‌ نمی‌‌افتند و آخرین دستاوردهای علمی خود را طی مقالات و کتاب‌های تخصصی به اطلاع همنوعان و نسل‌های آینده می‌رسانند، نکته بسیار مهم در دانشگاه، کاربردی بودن تحصیلات در رشته‌های تخصصی و زیرمجموعه‌های گرایش‌های ریاضی، طبیعی و انسانی است و چه بسا تجارب آموخته شده در همان رشته علمی بسیار کارآمدتر از مطالب خوانده شده باشد اما، هم‌خوانی مطالب و کارکردها برآیند بسیار کارآمدی برای شخص می‌سازد. ● حوزه علمیه اساس معارف علمی حوزه‌های علوم اسلامی، حفظ و صیانت از کتب خدا و سنت رسول(ص) است که تامین کننده معارف اصولی گزاره‌های خبری و انشایی جهت اصول اعتقادی و فروع عملیاتی انسان در زندگی فردی و اجتماعی است، بی‌تردید ضروری که شماری از مسلمانان می‌بایست علوم و البته کتاب خدا و سنت رسول(ص) را فرا بگیرند تا مردم در اعتقاد و عمل از گزاره‌های درست اسلام ناب آگاه شوند و آنها را عمل کنند از خرافه‌ها پرهیز کنند، زیرا در غیراین‌صورت با گذشت زمان معارف نظری و عملی اسلام ناب، دستخوش بدعت‌ها و انحراف‌های غیرمنطقی خواهد شد که سرانجام تنها پوسته‌ای از دین اسلام خواهد ماند که هیچ مغزی برای اندیشه و عمل نخواهد داشت، اهتمام و توجه به سنت رسول خدا(ص) از دیدگاه اهل بیت (ع) این ره‌آورد مهم را برای مسلمانان خواهد داشت که تفسیر کلام خدا و باید و نبایدهای الهی بعد از عصر نبوت پیامبر اسلام(ص) از دیدگاه جانشینان پیامبر اسلام(ص) انجام شود تا بالندگی و توسعه و تعمیق معارف اسلام ناب و اجتناب از خرافه‌گرایی با سال‌ها تدریس، تعلیم، پژوهش و تحقیق در علوم اسلامی امکان یابد و چنانچه معارف اهل بیت(ع) از گزاره‌های خبری و انشایی حذف شود، معارف مستقل اسلام ناب، هویتی ممتاز و غیروابسته نخواهد داشت بلکه وامدار زور قدرت‌داران و تزویر مزوران خواهد شد. ● تربیت نفس چنانچه در دانشگاه یا حوزه تحصیل شود و به بالاترین مدارج علمی رسیده شود باز این مهم باقی می‌ماند که نفس تحصیل شده در این دو کانون علمی تا چه اندازه‌ای تربیت شده است. تربیت نفس و ساختن خود، غایت تحصیل علم است تا انسان در خدمت به خلق به منظور جلب خشنودی خالق به تواضع و فروتنی برسد، کسی که علم و قدرت را برای تفاخر و پول و ثروت را برای تکاثر می‌خواهد، نه تنها به آرامش نمی‌رسد، بلکه سرانجام به استکبار و جاه‌طلبی می‌رسد که مایل است دیگران به او توجه کنند و از او تعریف کنند. تربیت نفس سرانجام به انسان می‌فهماند که قدرت، ثروت و علم به تنهایی وسیله‌ای مفید برای بشر به بار نمی‌آورد که حتی ممکن است فسادآفرین باشد، چنانچه جنایت‌ها همه در سایه علم، دانش و قدرت برتر بدون خودسازی تحقق پیدا کرده است، بنابراین علاوه بر علم و ثروت و قدرت نیاز به تربیت هم است تا نفس تربیت شده با گرایش‌های منطقی و معتدل بدون افراط و تفریط عقل را به تفکر و تدبیر و سرانجام به تصمیم عادلانه بر پایه‌گزاره‌های اعتباری اسلام ناب برساند. نفس فاسد بر عقل، غالب می‌شود و آن را به خدمت می‌گیرد. تربیت نفس و دوری از فحشا و منکر جهت استفاده از علم، قدرت و ثروت برای صلاح فرد و جامعه ضرورت انکارناپذیری دارد.