آیا به کاردیولوژیست خود اعتماد دارید؟

اعتماد به یک پزشک زمانی شکل می‌گیرد که بیمار بتواند روند بهبود را که در اثر درمان‌های یک پزشک ایجاد شده در خود مشاهده کند. بیماران مختلف گزارش داده‌اند زمانی به پزشک خود اعتماد می‌کنند که او مجموعه‌‌ای از خصوصیات صبر و حوصله، رازداری، قابل اعتماد بودن و مهارت در کار را با هم داشته باشد. میزان مهارت پزشکان براساس بهبود وضعیت سلامت بیمار و روند کنترل عوامل خطر سنجیده می‌شود. از طرف دیگر، خصوصیات بیماران مانند جنس، میزان تحصیلات، فرهنگ و رسوم نیز می‌تواند در میزان اعتماد بیماران به پزشکان نقش مهمی را ایفا کند. اکثر مطالعاتی که تاکنون انجام شده میزان اعتماد بیماران به پزشکان مراقبت‌های اولیه یا خانواده را مورد ارزیابی قرار داده است. رابطه طولانی بین بیماران و پزشکان خانواده تا حدی بر میزان اعتماد بیماران به پزشک تاثیرگذار است. این در حالی است که ماهیت رابطه سایر متخصصان مانند کاردیولوژیست‌ها و جراحان قلب با بیماران نسبت به پزشکان خانواده متفاوت است و به نظر می‌رسد عوامل دیگری در این اعتماد دخیل باشند... پژوهشگران نشان داده‌اند که بیماران در ۷۹ درصد موارد به طور متوسط بعد از ویزیت اول توسط کاردیولوژیست به وی اعتماد پیدا کرده‌اند که البته این میزان در نژادهای آمریکایی- آفریقایی کمتر بوده است. بر این اساس پژوهشگران به تازگی مطالعه‌ای انجام دادند تا در آن میزان اعتماد به کاردیولوژیست خود را براساس میزان مراجعات پس از ویزیت اول و میزان وابستگی به درمان‌های پزشک خود و همچنین براساس اختلاف اجتماعی- فرهنگی و روان‌شناسی بررسی کنند. ● طراحی مطالعه این مطالعه مقطعی از بیماران ۹۵ متخصص و جراح قلب که به صورت داوطلب در این مطالعه شرکت کرده بودند، صورت گرفته است. از پرونده‌های پزشکی هر یک از این متخصصان به طور تصادفی ۱۳ بیمار مبتلا به بیماری‌های عروق کرونر انتخاب شده و اطلاعات لازم از آنها جمع‌آوری شده است. در مجموع ۱۱۱۱ بیمار در این مطالعه وارد شدند که وجود بیماری‌های عروق کرونر براساس اطلاعات موجود در پرونده، معاینه مجدد و الکتروکاردیوگرام مورد تایید قرار گرفت. ورود بیمارانی که تحت عمل بای‌پس و PTCA هم قرار گرفته بودند هم در این مطالعه آزاد بوده است. شرایط خروج بیماران از مطالعه عبارت بود از: نداشتن آگاهی کافی به زبان انگلیسی، اختلالات شناختی و عضلانی- اسکلتی. اعتماد به پزشکان براساس ۱۱ سوال که توسط بیماران پاسخ داده می‌شد مورد سنجش قرار می‌گرفت که این ۱۱ سوال هر کدام دارای ۵ امتیاز بوده که بیماران برحسب رضایت‌مندی خود به آن پاسخ می‌دادند. بنابراین امتیازی بین ۱۱ تا ۵۵ به عنوان معیار بررسی قرار گرفته و امتیاز بالاتر بیانگر اعتماد بیشتر به کاردیولوژیست بود. ● نتایج بیماران شرکت‌کننده در سنین ۲۸ تا ۱۰۴ سال قرار داشتند که از این میان ۵/۴ درصد اهل جنوب آسیا، ۶/۱ درصد از نژاد آفریقایی- آمریکایی، ۱ درصد چینی بودند و بقیه بیماران بومیان کانادا محسوب می‌شدند. میزان امتیاز اعتماد به کاردیولوژیست‌ها به طور متوسط ۳۲/۶±۴۳ تخمین زده شد که طیف آن بین ۱۳ تا ۵۵ قرار داشت. در مقایسه‌ای که انجام شد تقریبا میزان اعتماد به کاردیولوژیست‌ها برابر با میزان اعتماد به پزشکان خانواده بوده است. هیچ ارتباط معنی‌داری بین میزان اعتماد و وجود جنس مخالف بین پزشک و بیمار وجود نداشته است. در بین علایم بالینی وجود فشار سیستولیک بالا تنها عاملی بوده است که ارتباط معنی‌داری با میزان اعتماد بیشتر به کاردیولوژیست داشته است. از لحاظ عوامل روان‌شناختی بیماران پراسترس به طور معنی‌داری از اعتماد کمتری به کاردیولوژیست‌ها برخوردار بودند. در یک آنالیز چند متغیره نشان داده شد که فشار سیستولیک‌ بالا، سطح تحصیلات پایین، فقدان بیماری‌های غیرقابل پیش‌بینی با میزان اعتماد بیشتری نسبت به کاردیولوژیست‌ها همراه بوده است. ● بحث این مطالعه نشان داد که بیماران مبتلا به عروق کرونر همان اعتمادی را به کاردیولوژیست‌‌ها دارند که بیماران دیابتی به پزشکان خانواده ابراز می‌کنند. مطالعات نشان می‌دهد وقتی بیماران پزشک خود را انتخاب می‌کنند از اعتماد بیشتری نسبت به وی برخوردارند. شاید علت این یکسان بودن اعتماد این است که بیماران در کانادا قادر نیستند بر حسب سلیقه خود کاردیولوژیست را انتخاب کنند. از طرف دیگر، متخصصان قلب فرصت کوتاهی را نسبت به پزشکان خانواده به بیماران خود اختصاص می‌دهند، بنابراین می‌توان انتظار داشت که میزان اعتماد به کاردیولوژیست‌ها افزایش زیادی نسبت به پزشکان خانواده داشته باشد. برخلاف سایر مطالعاتی که در پزشکان خانواده انجام شده است افرادی که تحصیلات کمتری داشتند به کاردیولوژیست‌های خود اعتماد بیشتری نشان دادند، در حالی که میزان تحصیلات در پزشکان خانواده باعث کاهش یا افزایش میزان اعتماد نمی‌شود. به نظر می‌رسد علت این عامل این باشد که افرادی که تحصیلات یا درآمد کمتری دارند نمی‌توانند به متخصصان قلب خود مراجعه کنند و بنابراین تفاوت بین مراقبت قلبی خوب و بد را اصلا نمی‌دانند. برخلاف مطالعاتی که در زمینه پزشکان خانواده انجام شده افراد غیربومی و یا وجود جنس مخالف بین پزشک و بیمار متفاوتی در سطح اعتماد نسبت به کاردیولوژیست‌ ایجاد نمی‌کند. از طرف دیگر، هیچ ارتباط معنی‌داری بین کاهش میزان اعتماد بیماران بومی نسبت به کاردیولوژیست‌های غیربومی مشاهده نشده است. در این مطالعه نشان داده شد که فشارخون سیستولیک بالا با میزان اعتماد بیشتر نسبت به کاردیولوژیست‌ها همراه بوده است. پژوهشگران این مساله را به این صورت توجیه ‌کرده‌اند که شاید ویزیت‌های مکرر و ارتباط بیشتر بین پزشک و بیمار باعث افزایش میزان اعتماد شده و یا میزان شاخص‌های بالینی مطالعه شده در این تحقیق مطلوب نبوده و به نظر می‌رسد مطالعات بیشتری در این زمینه نیاز است. در مجموع به نظر می‌رسد اعتماد بیماران چه در پزشکان خانواده و چه در کاردیولوژیست‌ها برابر و بالا است. به نظر می‌رسد افزایش اعتماد باعث افزایش وابستگی درمانی خواهد شد.