ارکان آرامش

زندگی بدون اضطراب و تنش را دیگر نمی‌توان تصور کرد؛ اصولاً «زنده بودن» مساوی است با کمی نگرانی و اضطراب، اما با شرایط زندگی کنونی، این جزء کوچک، روی تمامی زندگی ما سایه انداخته است. این اضطراب‌ها گاهی دلایل واقعی دارند و گاهی زاییده افکار ما هستند و در هر صورت، جزیی از زندگی‌اند که باید کنترل‌شان کرد وگرنه از طاقت ما بزرگ‌تر می‌شوند و آن‌وقت رفتارهای جسمی، عاطفی و ذهنی ما را به طرز دل‌آزاری تغییر می‌دهند و شخصیت ما را آهسته‌آهسته ویران می‌کنند. ‏ ● استرس از کجا می‌آید؟ ترس به دلایل مختلفی ایجاد می‌شود، اما به طور کلی مرگ عزیزان (به‌خصوص پدر و مادر یا فرزند) طلاق، جدایی از والدین یا فرزندان، زندان، حوادث و بیماری‌های خطرناک، ازدواج، اخراج از کار، تغییر شغل و بازنشستگی از مهم‌ترین علل به‌وجود آورنده استرس هستند.‏ ● نشانه‌های استرس ‏ نشانه‌های استرس، ذهنی، عاطفی، جسمی و رفتاری است. مشکلات حافظه، مشکل در تصمیم‌گیری، ناتوانی در تمرکز فکر، منفی‌نگری، تکرار بعضی کارها و حرف‌ها، قضاوت ضعیف و ندیدن واقعیت‌ها از نشانه‌های ذهنی استرس محسوب می‌شوند. ‏حساسیت زیاد نسبت به برخی مسائل، بی‌قراری و اضطراب، افسردگی، عصبانیت و پرخاشگری از نشانه‌های عاطفی استرس هستند و سردرد، مشکلات گوارشی، درد عضلانی، اختلال خواب، خستگی، درد قفسه سینه، فشار خون بالا، کاهش یا افزایش وزن، آسم یا تنگی نفس و مشکلات پوستی از نشانه‌های جسمی استرس به حساب می‌آید و در آخر پرخوری یا کم‌خوری، خواب زیاد یا کم، کناره‌گیری از جمع، نپذیرفتن مسئولیت، مصرف زیاد سیگار و مواد و برخی داروها، دندان ساییدن یا فشار فک‌ها روی هم، انجام کارهای عجیب مانند خریدن یک کالای گران و غیرضروری و از دست دادن خلق و خوی خوب از نشانه‌های رفتاری استرس هستند.‏ ● ‏استرس دارید؟ ممکن است بیشتر از یکی از این موارد پیش آمده باشد؛ در این صورت، باید گفت شما بیشترین استرس‌هایی را که یک انسان عادی در طول عمرش می‌تواند داشته باشد، تجربه کرده‌اید. اگر می‌خواهید بدانید سطح استرس فعلی شما چقدر است، کاغذ و قلم بردارید و نشانه‌های ذهنی، عاطفی، جسمی و رفتاری ذکر شده را اگر در شما وجود دارد، بنویسید. حال تعداد نشانه‌هایتان را بشمارید. چند نشانه در شما وجود دارد؟ با توجه به تعداد نشانه‌ها به سطح استرس خود پی می‌برید:‏ ▪ از صفر تا چهار نشانه: سطح استرس بسیار کم. وضعیت شما مطلوب است و مشکل خاصی ندارید. با کمی مدیریت نتیجه بهتری می‌گیرید.‏ ▪ از پنج تا هشت نشانه: سطح استرس کم. لازم است برخی چیزهای جزیی در زندگی‌تان تغییر کند. خودتان می‌توانید با مدیریت استرس در زندگی‌تان، اوضاع را کنترل کنید.‏ ▪ از نه تا دوازده نشانه: سطح استرس متوسط. لازم است برخی چیزهای کلی در زندگی‌تان تغییر کند. نیاز به مشاور یا روان‌شناس بالینی دارید.‏ ▪ ‏۱۳ نشانه به بالا: سطح استرس زیاد. نیاز فوری برای کاهش میزان استرس و تغییر سبک زندگی ـ به طور اصولی ـ دارید و نیازمند به مشاور یا روان‌شناس بالینی و روان‌پزشک هستید.‏ ●‏ راه‌های مقابله ‏ همان‌طور که گفته شد استرس وجود دارد و ما باید یاد بگیریم چطور با آن مقابله کنیم و تاثیرات زیان‌آور آن را کاهش دهیم. اقدامات زیر می‌تواند مفید باشد:‏ ▪‏ بگویید «نه» گاهی انجام درخواست‌های دیگران ممکن است برای شما مشکل باشد و شما را در معرض استرس قرار دهد؛ در این صورت با معذرت‌خواهی از طرف مقابل، بگویید: «نه، نمی‌توانم!».‏ ▪‏ کارهای بزرگ را تقسیم کنید همیشه برای انجام کارهای بزرگ، پروژه‌های سنگین و طاقت‌فرسا ابتدا کلیات آن را روی کاغذ بیاورید. بعد آن را به چند جزء تقسیم و اولویت‌بندی کنید و برای انجام هریک، برنامه‌ای جداگانه بریزید. مواجهه با یک کار بزرگ در ابتدا، هر آدمی را ممکن است دچار استرس کند، ولی با تجزیه عناصر آن، می‌توان به‌خوبی از عهده انجامش برآمد.‏ ▪‏ منظم باشید بی‌نظمی در اغلب اوقات موجب سردرگمی، ناراحتی روانی و استرس می‌شود. یکی از مهم‌ترین ارکان آرامش و رسیدن به موفقیت، نظم و ترتیب داشتن در همه امور زندگی و کاری است.‏ ▪‏ نفس عمیق را فراموش نکنید بعد از مواجهه با استرس، در حالت درازکش یا نشسته قراربگیرید. بدن خود را آرام کنید و چشمان‌تان را ببندید. بسیار آرام هوا را از طریق بینی وارد ریه‌های خود کنید، ۵ ثانیه نگه دارید و بسیار آرام از راه دهان تخلیه کنید. تصور کنید سلامت، شادی و آرامش را وارد وجود خود می‌کنید و خشم، کینه، بیماری، ضعف و تنش را از آن بیرون می‌ریزید.‏ ▪‏ بخندید‏ خندیدن، سبب دفع استرس و کاهش آثار نامطلوب آن بر سلامت شما می‌شود؛ پس از هر حادثه استرس‌زایی، با دوستان‌تان بنشینید و درباره موضوعات خنده‌دار گپ بزنید.‏ ▪‏ بدوید دویدن، استرس و فشارهای روانی را کم می‌کند و بـاعث بالا رفـتـن سـطح اکـسیژن در مـغز و سایر قسمت‌های بدن می‌شود. هنگام دویدن، بدن شـما انـدورفـین بیشتری آزاد می‌کند. این هورمون به گیرنده‌های تسکین درد در نورون‌ها متصل می‌شود و پس از اتصال، مانع انتقال پیام‌های درد به مغز می‌شود و فشارهای عصبی را کاهش می‌دهد. این هورمون، مسکن طبیعی بدن است و موجب سرخوشی و خوشحالی می‌شود.‏