روسیه برای عملی کردن شعار بازسازی رابطه با ایالات متحده ایران و قرارداد امضا شده با این کشور را قربانی میکند. دمیتری مدودف رئیسجمهوری روسیه با امضای حکم ممانعت فروش این تسلیحات به ایران در حقیقت امضای خود را بر پای داستانی کوبید که میتواند تبعات منفی بسیاری برای کرملین به دنبال داشته باشد.
ممانعت روسیه از تحویل موشکهای اس سیصد به ایران همچنان در صدر اخبار بین المللی قرار دارد. روزنانه هندو با طرح مجدد این موضوع تاکید میکند که این حرکت روسها در دراز مدت میتواند تبعات بسیاری را برای این کشور به دنبال داشته باشد. این روزنامه در ادامه مینویسد:
مسکو فروش موشکهای اس سیصد به تهران را ممنوع اعلام کرده است. البته فروش این تسلیحات به ایران برخلاف مفاد تحریمهای اعمال شده در شورای امنیت سازمان ملل نیست اما روسها باز بر این عدم وفای به عهد اصرار دارند. منتقدان سیاستهای جدید کرملین در قبال ایران تاکید دارند که مسکو به زودی با تبعات این تصمیم خودسرانه برخورد خواهد کرد.
روسیه برای عملی کردن شعار بازسازی رابطه با ایالات متحده ایران و قرارداد امضا شده با این کشور را قربانی میکند. دمیتری مدودف رئیسجمهوری روسیه با امضای حکم ممانعت فروش این تسلیحات به ایران در حقیقت امضای خود را بر پای داستانی کوبید که میتواند تبعات منفی بسیاری برای کرملین به دنبال داشته باشد. نخستین تبعات آن تخریب رابطه میان مسکو – تهران خواهد بود. مدودف هنگام امضای این حکم جدید ادعا کرد که این حکم بر پایه و اساس تحریمهایی است که در نهمین روز از ماه ژوئن علیه تهران در شورای امنیت به تصویب رسید. این در حالیست که قرارداد تحویل دادن موشکهای اس سیصد به تهران چند سال پیش از به تصویب رسیدن قطعنامه چهارم در شورای امنیت میان دو کشور منعقد شده بود.
در این حکم فروش هرگونه تسلیحات نظامی به تهران فدغن شد. علاوه بر این لیستی از افرادی که با برنامه هستهای ایران در تماس هستند نیز منتشر شده است که بر اساس آن این افراد ممنوع الورود شدهاند. حقیقت اما این است که روسها برای رقصیدن به ساز کاخ سفید نشینها بهانه خوبی پیدا نکردهاند. این قرارداد نظامی در حقیقت هیچگونه تناقضی با مفاد قطعنامه چهارم ندارد. روسها همواره در برابر تهران سیاست دوگانهای را دنبال کردهاند. یکب ار هویج در دست به استقبال تهران رفتهاند و بار دیگر چماق تهدید و هشدار را بالای سر همسایه جنوبی نگاه داشتهاند. در قطعنامه ۱۹۲۹ آمده است که: کشورها حق فروش تسلیحاتی را که ناقض پیمان تسلیحات متعارف باشد به ایران ندارند. در این قطعنامه به صراحت تاکید شده است که موشکهای زمین به هوا از این قاعده مستثنی هستند.
تیم مدودف در توجیه این تصمیم خود تاکید میکند که فروش هرگونه قطعات که به تجهیز نظامی ارتش ایران منتهی شود، بر اساس این قطعنامه ممنوع اعلام شده است. البته روسها پس از امضای این حکم توسط رئیسجمهور هم باز سیاست دوگانه خود را ادامه میدهند و سرگئی لاوروف با اعتماد به نفس کامل ادعا میکند که اعمال تحریمهای یکجانبه علیه تهران از سوی کنگره ایالات متحده اشتباه محض و نقض قوانین بینالمللی است.
قرارداد تحویل موشکهای اس سیصد به ایران به ارزش هشتصد میلیون دلار در سال ۲۰۰۷ میلادی امضا شد. در شرایطی که این موشکها در اختیار تهران قرار میگرفت میتوانست معادلات تسلیحاتی حاکم بر منطقه را تغییر دهد. این موشکها با استقرار در خاک ایران میتواسنتند هرگونه حمله هوایی به ایران را دفع کنند. در دسامبر سال ۲۰۰۸ میلادی بود که روسیه اعلام کرد که خود را برای تحویل دادن این موشکها به تهران مهیا میکند. البته مقامهای روسی بعدها این ادعا را تکذیب کردند. البته روسها در این سالها همواره ادعا کردهاند که علت تعلل در تحویل دادن این موشکها به ایران اشکالات فنی بوده است. پس از به تصویب رسیدن قطعنامه چهارم در شورای امنیت هم باز روسها پشت تریبون قرار گرفتند و تاکید کردند که تحویل موشکهای اس سیصد به ایران سر جای خود محفوظ است.
در ماه ژوئن بود که سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده فیلیپ کارولی تاکید کرد که کشورش نتوانسته است روسها را به عدم فروش تسلیحات به ایران متقاعد کند. حقیقت اما این است که در نهایت کرملین بر سر ایران با کاخ سفید وارد معامله شد. سرنوشت موشکهای اس سیصد زمانی معین شد که مدودف در ماه ژوئن به واشنگتن سفر کرد و وعده کمکهای واشنگتن به بهبود اوضاع اقتصادی روسیه را از زبان اوباما شنید. در بازگشت از این سفر بود که برای نخستین بار روسها از تمایل خود برای بهبود رابطه با غرب و اتحاد با ساکنان قاره سبز سخن گفتند. وی در این خصوص به رسانهها گفت: ما به دنبال برقراری رابطه حسنه و دوستانه با کشورهایی مانند المان، ایتالیا و دیگر اعضای اتحادیه اروپا هستیم.
مخالفت روسیه با تحویل این موشکها به ایران اما سه ماه پس از این دیدار عیان شد. زمانی که کنگره آمریکا بررسی پیمان استارت را آغاز کرد. اوباما این پیمان را در ماه اوریل امضا کرده بود. روسیه به این پیمان به چشم ابزاری برای باز نگاه داشتن پنجره دیپلماسی و دوستی با واشنگتن نگاه میکرد. روسیه میتواند در حوزه هستهای با واشنگتن همکاریهای جدی داشته باشد و همزمان کاخ سفید هم میتواند مسیر را برای الحاق مسکو به سازمان تجارت جهانی هموار کند.
ممانعت روسیه از فروش موشکهای اس سیصد به تهران در حقیقت نظر مثبت سنا برای تصویب استارت را به همراه داشت. کمیته روابط خارجی سنا در اواسط سپتامبر این قرارداد را امضا کرد و در نهایت هم اکنون سنا باید مهر تایید نهایی را بر پیشانی ان بکوبد. دولت از سنا میخواهد که تا پیش از انتخابات میاندورهای در ماه نوامبر این پیمان را امضا کند. مدودف نیز در تمامی گفتگوهای خود تلاش میکند که نظر مساعد افکار عمومی ایالات متحده را به سمت خود جلب کند. روسیه اما پیش از این هم مخفیانه با امریکا بر سر ایران معامله کرده و ضرر ان را به چشم دیده بود. بر اساس قرارداد مخفی که در سال ۱۹۹۵ رو شد، روسیه موافقت خود را با عدم کمک تسلیحاتی به ایران اعلام کرده بود. این توافقنامه مخفی در حقیقت زیان چند میلیون دلاری به برنامههای نظامی روسیه زد. ایران سومین خریدار تسلیحات از روسیه پس از هند و چین بود. سرانجام در سال ۲۰۰۰ میلادی روسها منفعت را در پشت کردن به این قرارداد دیدند و باز با ایران وارد معامله نظامی شدند.
این بار هم ممانعت از فروش تسلیحات به تهران در حقیقت آتشی است که دود آن به چشم روسها میرود. روسیه باید حداقل ۱ میلیارد دلار بابت بر هم زدن این قرارداد خسارت بدهد. در سال ۲۰۰۵ ارزش معاملات نظامی روسها با ایران از ۱۱ میلیارد دلار هم گذشت. ممانعت روسها از فروش تسلیحات به تهران در حقیقت ایرانیها را در خصوص دیگر همکاریهای مشترک هم به شک و شبهه میاندازد. در این شرایط چین بسیار از پر کردن خلا روسها در حوزه تجارت با تهران شادمان خواهد شد.
