ایجاد معاونت سلامت از ابتدا کار غلطی بود

ایجاد معاونت سلامت از ابتدا کار غلطی بود، برای اینکه درمان عمده کار وزارت بهداشت را از نظر صرف وقت و انرژی می‌گیرد. بنابراین وقتی فردی معاون سلامت می‌شد، بهداشت تا حد زیادی تحت‌الشعاع قرار می‌گرفت و فراموش می‌شد و حتی متاسفانه بسیاری از اعتبارات آن صرف درمان می‌شد.... در نتیجه تا زمانی که به آن بلوغ مورد نیاز برسیم که بتوانیم کوچک‌سازی در وزارت بهداشت را صورت دهیم، جداکردن این معاونت‌ها کار درستی است و می‌تواند بهداشت را به جایگاه واقعی خود برساند؛ به خصوص اینکه عمده کاروزارت بهداشت، با توجه به اصلاح الگوی مصرف که مقام معظم رهبری سال گذشته روی آن تاکید نمودند و همچنین با توجه به مصوبه سازمان بهداشت جهانی که مراقبت‌های اولیه سلامت را به تصویب اجلاس بهداشت جهانی رساند و همچنین رسیدگی به عوامل اجتماعی سلامت و میل به عدالت در سلامت که اینها نیز به تصویب سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۰۹ رسیده، وزارت بهداشت باید تمام تلاش خود را روی احیا و گسترش مراقبت‌های اولیه سلامت نوسازی، بازسازی و گسترش شبکه بهداشت و درمانی و همچنین استقرار سیستم ارجاع بگذارد. معاونت بهداشت باید بتواند تمام وقت خود را صرف این مسایل مهم کند، هرچند دخالت مستقیم خود وزیر نیز ضروری است؛ چرا که در سیستم ارایه خدمات ارجاع، جایی کار به بیمارستان‌ها هم می‌رسد و خدمات درمانی را هم در بر می‌گیرد. همچنین این شبکه نیازمند بازنگری در آموزش پزشکی و در حقیقت منطبق کردن آموزش پزشکی با نیازهای شبکه‌های بهداشت و درمان است و بنابراین معاونت آموزش هم باید درگیر شود، در نتیجه حضور فعال شخص وزیر ضروری به نظر می‌رسد. البته می‌توان معاون بهداشت را قائم مقام وزیر قرار داد تا با تشکیل ستاد، پیاده کردن، درست کردن و بازسازی شبکه را در دستور کار خود قرار دهد. وزارت بهداشت قانونا مکلف بود ساختارش را تغییر دهد و در این راستا جدا کردن معاونت بهداشت و درمان کار درستی بود، هرچند در درازمدت مطلوب این است که ما بتوانیم بیشتر کارهای دولتی را به بخش خصوصی و یا به دانشگاه‌های علوم پزشکی واگذار کنیم و در حقیقت بدنه وزارت بهداشت را کوچک کنیم و در آن زمان شاید ما به تعداد معاونت‌های کمتری نیاز داشته باشیم، اما در این مورد که چه زمان وزارت بهداشت به این بلوغ می‌رسد که شاهد کاسته شدن از تعداد معاونت‌ها باشیم، ذکر چند نکته ضروری است: ۱) کوچک شدن ساختار وزارت بهداشت در صورتی انجام می‌شود که کارهای ستادی حتی‌المقدور به دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشت و درمانی سپرده شود، در حالی ‌که هنوز کارها در وزارتخانه به صورت متمرکز انجام می‌شود. ۲) نکته مهم‌تر آنکه برای کوچک شدن وزارت بهداشت، ‌باید عزم دولت بر کوچک‌سازی باشد و با تدوین یک سیاست کلی برای کوچک‌سازی، وزارت بهداشت نیز مانند سایر وزارتخانه‌ها گام در این راه بگذارد. البته این نباید به این معنا باشد که ما بخواهیم سلامت مردم را به دست بخش خصوصی بسپاریم؛ چرا که به نظر من این مطلقا به نفع مردم نیست. هنوز وزارت بهداشت و دولت ما قدرت نظارت دقیق و مستمر و مورد نیاز را بر مراکز خصوصی ندارد و خطرناک است اگر چیزی بیش از آنچه تاکنون صورت گرفته را به بخش خصوصی واگذار کنیم، مگر اینکه زمانی که قدرت نظارتی ما روی همه ابعاد برنامه‌ریزی و عملکرد بخش خصوصی به طرز قابل‌ملاحظه‌ای بالا رود و به بیان دقیق‌تر وزارت بهداشت بر بخش خصوصی از نظر نظارتی اشراف داشته باشد. نباید از یاد برد که مسلما بخش خصوصی به دنبال سرمایه‌گذاری برای گسترش تکنولوژی‌های پیچیده پزشکی در کشور است که اساسا نیازهای کشور را جوابگو نیست؛ چرا که هزینه‌های زیادی در این بخش صورت می‌گیرد و این تکنولوژی از سبد محدود مالی بهداشت و درمان تامین می‌شود و در نتیجه پولی که ‌باید صرف مسایل زیربنایی و ارتقای سلامت مردم و شبکه بهداشت و درمانی شود، در این تکنولوژی که اصلا به شاخص‌های سلامت کمک نمی‌کند و به عدالت لطمه می‌زند هزینه می‌شود، چون عامه مردم از خدمات سلامت به دلیل این هزینه‌ها بی‌بهره می‌مانند. بنابراین بخش خصوصی در حال حاضر اصلا به فکر سلامت جامعه نیست و لذا ما هم نباید کاری را به آنها بسپاریم، مگر آنکه تحول عظیمی در بخش خصوصی ایجاد شود و ما هم تحولی در وزارت بهداشت داشته باشیم که بتواند بر آنها نظارت کند، برنامه‌ریزی منسجمی را برای آنها انجام دهد و قدم به قدم با بخش خصوصی مشارکت داشته باشد که در حال حاضر چنین شرایطی فراهم نیست و به همین دلیل نباید خصوصی‌ سازی را در وزارت بهداشت منظور کنیم.