این همه هراس برای چیست؟

هراس یا ترس شدید پدیده ای است که به صورت آگاهانه یا ناخودآگاهانه زندگی بسیاری از انسان های جهان را مختل می کند. این پدیده بیشتر ناشی از ترس قرار گرفتن در موقعیتی خطرناک است و معمولاً کنترل آن برای فرد مبتلا سخت و گاهی غیرممکن است. میلیون ها نفر انسان در جهان در سن ۱۸سالگی به گونه های مختلفی از این اختلال روحی مبتلا هستند که به مشهورترین آنها اشاره می کنیم . ▪ ترس از مار: یکی از رایج ترین فوبیاها در میان بسیاری از مردم ترس از مار است که به احتمال زیاد ریشه ای تکاملی دارد. در گذشته های دور تشخیص دادن مارها و عنکبوت ها برای بقای انسان نقشی حیاتی داشته است. توانایی تشخیص مارها در یک چشم به هم زدن یکی از رفتارهای تکاملی است که به اجداد انسان در جهان وحشی ماقبل تاریخ امکان بقا داده است. ▪ ترس از خزندگان عجیب: شاید برخی از افراد با دیدن برخی از حشرات تنها احساس چندش آوری پیدا کنند، اما این جانداران کوچک درواقع این توانایی را دارند که برخی از انسان ها را به شدت بترسانند که این شدت در زنان نسبت به مردان چهار برابر است. مطالعه دانشمندان دانشگاه کارنگی ملون نشان می دهد دختربچه های ۱۱ماهه به سرعت قادرند در برابر تصاویری از مارها یا عنکبوت ها نشانه های ترس را در صورت خود انعکاس دهند درحالی که این خصوصیت درپسربچه هایی با همین سن وجود ندارد. دیدگاه تکاملی این فوبیا بر این اساس است که زنان در دوران باستانی حیات بشر در هنگام جمع آوری غذا با چنین جاندارانی مواجه می شده اند و انقباض ماهیچه های بدن و صورت در برابر چنین منظره ای به عنوان ابزار محافظت مادر و فرزند در برابر جاندار شناخته شده است. ▪ ترس از مکان: در حدود ۸/۱میلیون جوان ۱۸ساله در آمریکا از قرارگیری در اماکنی که فرار کردن از آن مشکل باشد هراس دارند. مکان ها و فعالیت هایی که شامل این فوبیا می شوند آسانسور، حضور در رقابت های ورزشی، پل ها، استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی، رانندگی، فروشگاه های بزرگ و فرودگاه ها برشمرده شده اند. این هراس می تواند باعث شود افراد هرگز خانه های خود را ترک نکنند، به سفر نروند و در مناطق شلوغ قرار نگیرند. ▪ ترس از دیگران: درصورتی که صحبت کردن در برابر دیگران رنگ چهره شما را دگرگون ساخته، صدای شما را گرفته کرده و عرق از سر و روی شما جاری می کند، بدانید که نشانه های این فوبیا در شما وجود دارد. بیگانه ترسی پدیده ای است که ۱۵میلیون جوان آمریکایی از آن در عذابند و تنها صحبت کردن آنها را در جمع تحت تأثیر قرار نمی دهد بلکه خوردن و آشامیدن این افراد نیز در برابر جمع دچار اختلال خواهد شد. این فوبیا از سن ۱۳سالگی در نوجوانان آغاز می شود. ▪ ترس از بلندی: یکی از رایج ترین ترس ها در میان افراد است که در حدود ۳ تا ۵ درصد از آمریکایی ها را تحت تأثیر خود قرار داده است. برخلاف تصور پیشین دانشمندان که این فوبیا را ناشی از ترس غیرواقعی می دانستند مطالعات جدید نشان می دهد مبتلایان به این ترس، ارتفاع ساختمان ها را بسیار بیشتر از ارتفاع واقعی می بینند و همین امر بر ترس آنها می افزاید. ▪ ترس از تاریکی: برای بسیاری از کودکان، خاموش شدن چراغ اتاق همراه با بروز ترسی شدید ناشی از بیرون آمدن هیولایی از زیر تختخواب و یا از داخل کمد دیواری است. درواقع ترسیدن از تاریکی یکی از رایج ترین ترس ها در میان کودکان است که در پس آن تفکرات و توهمات جالب توجهی نهفته است. کودکان در تاریکی به هر پدیده ممکنی فکر می کنند و معتقدند در تاریکی دزدی خواهد آمد و آنها را خواهد ربود و یا اسباب بازی های آنها را به سرقت خواهد برد. ریشه این ترس کودکان از ناشناخته های آنان سرچشمه می گیرد ودرصورت درمان نشدن تا زمان بزرگسالی نیز ادامه پیدا خواهد کرد. ▪ ترس از صاعقه: صدای مهیب رعد و برق می تواند علائمی مانند تپش شدید قلب را برای افرادی که از فوبیای رعد و برق رنج می برند در برداشته باشد و به همین دلیل بسیاری از افراد مبتلا زندگی خود را به مناطقی منتقل می کنند که از شرایط جوی آرامی برخوردار است. نکته جالب درباره این فوبیا این است که مبتلایان از ترس خود احساس خجالت داشته و آن را مخفی نگاه می دارند. ▪ ترس از پرواز: ترسی است که در حدود ۲۵میلیون انسان تنها در آمریکا به آن مبتلا هستند. این افراد در دو گروه ترس، ترس از سقوط هواپیما و ترس از کابین کوچک هواپیما تقسیم می شوند. جالب است بدانید نسبت مرگ انسان ها در سقوط هواپیما یک در ۲۰هزار است درحالی که این نسبت در مرگ های ناشی ا زسوانح رانندگی یک در ۱۰۰ و در مرگ ناشی از حملات قلبی یک در پنج است. ▪ ترس از سگ: حتی کوچک ترین و بامزه ترین سگ های نژاد ژرمن شپرد می توانند ترسی مهیب را در مبتلایان به این نوع از فوبیا ایجاد کنند. این ترس معمولاً از احتمال گازگرفته شدن خود فرد و یا افرادی دیگر توسط سگ ها ناشی می شود البته برخی تنها نسبت به سگ های شکاری ویا تازی هراسناک هستند. ▪ ترس از دندانپزشک: در حدود ۹ تا ۲۰ درصد از آمریکایی ها به دلیل ترس و واهمه از رفتن به دندانپزشکی خودداری می کنند. درصورت ابتلا به این فوبیا فرد به هیچ قیمتی حاضر به مراجعه به یک دندانپزشک نبوده و تنها درصورتی که درد امان آنها را ببرد به مطب دندانپزشکی خواهند رفت. از دلایل ریشه ای ارائه شده برای ابتلای این ترس، تجربیات بدگذشته از دندانپزشک، ترس از تزریق لثه و ترس از صندلی و مته دندانپزشکی عنوان شده اند که معمولاً می توان آن را با همکاری دندانپزشک ازمیان برداشت.