بازی چه کیفی داره!

بازی برای بچه‌های کوچک هم یک سرگرمی است و هم عاملی‌ موثر در کمک به رشد و تکامل آن‌ها. کودکان با بازی کردن، دنیای پیرامون خود را جست‌وجو می‌کنند و چیزهایی از قبیل دویدن، خزیدن، ساختن، آواز، نقاشی، دوستیابی و صحبت، دفاع از خود، اعتمادبه‌نفس و... را یاد می‌گیرند. اما آیا توجه کرده‌اید که معمولا توجه کودکان بیشتر به اسباب‌بازی‌های ساده و اصیل جلب می‌شود؟ مثلا توپ یا مکعب‌های چوبی؟ پدرو مادرهای امروزی شاید تصور کنند، باید برای فرزندان‌شان اسباب‌بازی‌های خیلی پیچیده و خاص بخرند تا ضریب هوشی (IQ) آن‌ها را بالا ببرند اما تا به حال هیچ محققی اثبات نکرده که چنین اسباب‌بازی‌هایی تاثیر چشم‌گیرتری را نسبت‌به انواع ساده و اصلی دارند. اسباب‌بازی‌های معمولی به‌رغم سادگی، کاربرد بسیار زیادی دارند و می‌شود با آن‌ها بازی‌های متنوع و خلاقانه‌تری را انجام داد. اسباب‌بازی‌های الکترونیکی از بچه‌ می‌خواهند تا فرمان‌هایی به‌خصوص را به آن‌ها دهد اما اسباب‌بازی‌های ساده و معمولی دستورالعمل ندارند و کودک می‌تواند هر جور که دلش می‌خواهد با آن سرگرم شود. ● اصالت اسباب‌بازی به زمان مادر و پدربزرگ‌ها که نیم‌نگاهی بیندازیم، یک بچه باید خیلی خوشبخت می‌بود تا قوم و خویشی از سفری دور و دراز برایش یک دست لوازم بازی گِلی سوغات آورد. قدیمی‌ها با سنگ، خرده‌های پارچه، تکه‌های چوب و فلز سرگرم می‌شدند. زمان ما اوضاع بهتر بود؛ عروسک‌های خوشگل، ماشین‌های سواری و سنگین و کوچولو، انواع لوازم منزل و ابزار فنی به اندازه‌های کوچک و....‌ اما بچه‌های هزاره سوم از شکم مادرشان به دنیای اسباب‌بازی شیرجه زده‌اند؛ تنوع اجناس و محدوده گسترده قیمت فروشگاه‌های اسباب‌بازی دست مامان و باباها را باز گذاشته‌اند. واقعا نمی‌شود دست بچه را گرفت و به اسباب‌بازی فروشی برد و با خیال راحت و بدون وسواس یک قلم جنس خرید. ما که دیگر از آب و گل درآمده‌ایم، همه‌اش به‌خودمان می‌گوییم: «کاشکی اون یکی رو خریده بودم»، چه برسد به بچه‌های نیم وجبی. اما با تمام زرق‌وبرق و تکنولوژی اسباب‌بازی‌های جدید، آن قدیمی‌های ساده هنوز مقاوم‌اند و منزلت خودشان را از دست نداده‌اند؛ متخصصان هم با اسباب‌های اصیل قدیمی موافق‌ترند. مطمئن باشید، کوچولوی شما یک توپ گرد خوش‌رنگ را با ۱۰۰ تا اسباب بازی جدید عجیب غریب عوض نمی‌کند. هنر شماست که با همان چند نوع وسیله ساده، بازی‌هایی جذاب و آموزنده را به فرزندتان یاد دهید. ● توپ ۶ ماهگی: کودک مشتاقانه به توپ خیره می‌شود، خوشش می‌آید به توپ رنگی‌ای که در اختیارش قرار داده‌اید، دست بزند و حسش کند، پس بهتر است توپی بخرید که هم رنگ جذابی داشته باشد و هم جنس نرمی. ۱۲ ماهگی: می‌تواند روی زمین بنشیند، توپ را به سمت شما قل بدهد و کلی لذت ببرد، تازه ممکن است بتواند آن را پرتاب کند البته نه به هدف خاصی! او عاشق توپ قلقلی‌اش است. ۱۸ ماهگی: به لیگ قهرمانی نوپای‌تان خوش آمدید؛ فوتبالیست کوچولوی شما با توپ قلقلی رنگارنگش رفیق شده و از این‌که می‌تواند با توپ بازی توجه شما را به‌خود جلب کند، ذوق زده می‌شود. ۲ سالگی: دیگر می‌تواند توپ را با پا شوت کند. ۳ سالگی: وقتش است برای قهرمان کوچک‌تان یک توپ بزرگ‌تر بخرید، برخی نوپایان حتی می‌توانند توپ را گل کنند. ● ایمنی فراموش نشود این‌که فرزندتان کوچک است، دلیل نمی‌شود که برایش توپ خیلی کوچک بخرید؛ توپ‌هایی در حد توپ تخم‌مرغی ممکن است فرزندتان را خفه کنند، از خریدن توپ‌های سنگین ورزشی هم اجتناب کنید؛ به اسباب بازی فروشی بروید و توپی ساده و خوشرنگ برای کوچولوی‌تان بخرید. ● رفیقش را نشانش دهید از ۱۸ ماهگی به بعد فرزندتان می‌تواند دنیای پیرامونش را بشناسد، بنابراین اگر جسم گردی شبیه توپ دورش بود یا در نقاشی‌های کتابش وجود داشت، حتما نشانش دهید و عکس‌العمل او را ببینید و تشویقش کنید. ● مکعب‌های چوبی ۶ ماهگی: بچه‌ها عاشق‌ این‌ هستند که اجسام مکعبی را گاز بزنند، البته بعضی ۶ ماهه‌ها می‌توانند با دست به این اسباب‌بازی‌های ساده ضربه بزنند یا حتی آن‌ها را با دست بگیرند. ۱۲ ماهگی: متوجه می‌شود که می‌توان با کوبیدن ۲ مکعب به هم صدا در آورد، در ضمن از این‌که شاهکار معماری‌ای که شما با آن مکعب‌ها برایش ساخته‌اید را بریزد و نقش زمین کند، لذت خواهد برد. ۱۸ ماهگی: برج‌سازی‌ شروع می‌شود، کوچولوی‌تان دیگر یاد گرفته ۲ مکعب را روی هم بگذارد. ۲ سالگی: ‌سازه‌هایش بلندتر‌ می‌شوند و مکعب‌ها را بهتر روی هم می‌چیند. دیگر یاد گرفته مکعب‌ها را براساس رنگ‌شان کنار هم ردیف کند، حتی ممکن است ساخته خودش را جسم دیگری فرض کند، مثلا ماشین قام قام یا قایق. ۳ سالگی: مهندس شدن هم عالمی دارد؛ کوچولوی شما با مکعب‌هایش چیز‌های جدیدی که به‌تازگی با آن‌ها آشنا شده را می‌سازد و این شمائید که باید فخر فرزندتان را بفروشید. ● حواس‌تان به ایمنی هم باشد مکعب‌ها باید از چوب‌هایی ساخته شده‌ باشند که خرده چوب پس ندهند و لب پر و گود نشوند، به علاوه مراقب باشید، فرزندتان آن‌ها را به سر خودش یا کس دیگری نکوبد یا جسم شکستنی را هدف نگیرد. ● تنهایش نگذارید تحقیقات نشان داده، بچه‌ها وقتی نزد والدین‌شان هستند، نسبت‌به زمان‌هایی که تنها هستند دوست دارند بر مسائل پیچیده و کنجکاوی در اجسام تمرکز کنند، پس شما هم دست به کار شوید و با مکعب‌ها برایش چیزی بسازید. ● عروسک ۶ ماهگی: برای کودک نوع حیوان یا دختر و پسر عروسک مهم نیست او تنها بلد است اسباب‌بازی را در دست بگیرد یا در دهانش بگذارد. ۱۲ ماهگی: از میان عروسک‌های گوناگونی که برایش خریده‌اید، یکی را انتخاب می‌کند و آن عروسک دوستش می‌شود. بچه‌ها عروسک‌های پشمالو را دوست دارند چون نرم‌اند و راحت بغل می‌شوند. او دوست دارد کنار دوست جدیدش بخوابد و این طرف و آن طرف برود. ۱۸ ماهگی: زبان دوست‌های جدیدش را یاد می‌گیرد. جیک‌جیک، میومیو، ماما، بع‌بع، قارقار، هاپ‌هاپ و... شادی دنیای او می‌شود. ۲ سالگی: دیگر می‌تواند در بازی‌هایش نقش انجام کاری به‌خصوص را داشته باشد، مثلا عروسکش را بخواباند یا به گربه‌اش غذا دهد. ۳ سالگی: دنیای بازی او گسترش یافته؛ از دکتربازی و خاله‌بازی بگیرید تا دزد، پلیس و جنگلبانی را تجربه می‌کند. ● ایمنی عروسکی عروسک‌های پشمالو ممکن است باعث حساسیت فرزندتان شوند، زیرا خاک را به‌خود جذب می‌کنند. شما می‌توانید برای فرزندتان عروسک پارچه‌ای بخرید که از نرمی‌اش کم نشود. ● نکته منطقی بعضی بچه‌ها از ۳ سالگی به بعد دیگر علاقه‌شان را به عروسک‌های ساکن از دست می‌دهند. شما می‌توانید برای‌شان عروسک‌های کوکی تهیه کنید. ● مداد شمعی برای کودک استفاده از مداد شمعی نسبت‌به مداد رنگی راحت‌تر است، زیرا مداد شمعی نقش‌های کلفت‌تری می‌کشد و حرکت دادن آن راحت‌تر است اما مداد رنگی خط‌های ظریفی را روی کاغذ به جا می‌گذارد که برای نوپایان زیاد جذاب نیست. ۶ ماهگی: مداد شمعی برای این سن مفید نیست. ۱۲ ماهگی: مداد شمعی بزرگی را به او دهید ( مداد شمعی کوتاه را ممکن است قورت دهد) او می‌تواند مداد را در دست بگیرد و شکل‌های عجیب و غریب بکشد. ۱۸ ماهگی: شما با حوصله کنارش نقاشی بکشید، او هم از شما تقلید می‌کند. ۲ سالگی: با دفتر نقاشی و مداد‌ شمعی‌هایش سرگرم می‌شود و برای خودش نقاشی می‌کشد. ۳ سالگی: استعداد هنری‌اش کم‌کم شکوفا می‌شود. او می‌تواند دایره، به علاوه، مربع، مثلث، آدمک بکشد و شما می‌توانید «چشم چشم دو ابرو» را برایش بخوانید. او می‌تواند آدمکی با سر و حداقل یکی از اعضای بدن را بکشد. حدود ۴-۳ رنگ را می‌داند و شاید بتواند از روی حرف‌های ساده هم بنویسد. ● ایمنی مداد شمعی مراقب باشید فرزندتان مداد را در دهانش نبرد، زیرا احتمال خفگی و مسمومیت وجود دارد. ● نکته عاقلانه بعضی متخصصان کودک می‌گویند، مداد شمعی را از وسط نصف کنید تا کودک یاد بگیرد با کوچک شدن مداد شمعی هم از آن استفاده کند. ● پازل ساده و درشت ۶ ماهگی: آن‌ها دوست دارند تکه‌های بزرگ پازل را از این دست به آن دست بگذارند و در دهان‌شان قرار دهند. ۱۲ ماهگی: تکه‌های پازل را به اطراف پخش می‌کنند و از جمع کردن آن‌ها لذت می‌برند. ۱۸ ماهگی: می‌تواند با کمک شما تکه‌های درشت پازل را جور کند. ۲ سالگی: دیگر می‌تواند خودش پازل‌های ساده را جور کند (آن‌هایی که اشکال حیوان یا میوه را باید در حفره‌های خودشان قرار داد) ۳ سالگی: مهارت حل مسئله در او تکامل یافته و می‌تواند پازل شکل به‌خصوصی را بسازد. ● ایمنی تکه‌های پازل را دست فرزندتان ندهید، زیرا ممکن است او را خفه کنند.