اگر میخواهید از مشکلات قلبی- عروقی و فشار خون بالا در امان بمانید از خوردن چغاله بادام و گوجه سبز با نمک خودداری کنید...
گوجهسبز و چغاله بادام از آن دست نوبرانههای بهاری هستند که از طعم و رنگ آنها به سادگی نمیتوان گذشت؛ نوبرانههایی که کوچک و بزرگ،بهارشان را با خوردن آنها سر میکنند. اما همیشه خوردن این میوهها به تنهایی مطرح نیست، معمولا نمک زیاد، آنها را خوش طعمتر میکند، آنقدر که مقدار خوردنشان را غیرقابل کنترل میکند. از طرف دیگر این خوردن زیاد، علاوهبر لذت، مشکلاتی هم بهدنبال دارد مشکلاتی که معمولا روند سیستم گوارشی را به دردسر میاندازد. در این مطلب دکتر محمد هاشمی، متخصص تغذیه و دبیر انجمن علمی پیشگیری و درمان چاقی ایران به همه سوالات شما در باره این میوههای نوبرانه از جمله اینکه چه مقدار از این میوهها را در برنامه روزانهمان قرار بدهیم، با چقدر نمک بخوریم و... پاسخ میدهد.
● به اندازه بخورید
بهطور کلی خوردن میوههای نارس مثل گوجهسبز و چغاله بادام از این نظر که بافتهای فیبری آنها هنوز برای هضم و جذب، مناسب دستگاه گوارش نیستند چندان قابل توصیه نیست. معمولا ناقص بودن فیبر موجود در این میوهها میتواند مشکلات سوهاضمه بهدنبال داشته باشد؛ مشکلاتی مثل دلدرد، دل به هم خوردگی و نفخ. فیبرهای میوههای نارس به دلیل نوع رژیم غذایی که داریم قابلیت هضم شدن در بدن را ندارند و به همین دلیل است که خوردن آنها معمولا بدون ضرر نیست. البته چغاله بادام تا حدی از این قاعده مستثناست. هر چند که مصرف زیادهازحد آن هم قطعا میتواند مشکلاتی بهدنبال داشته باشد. چغاله بادام میتواند بهعنوان یک میانوعده نسبتا بیضرر (البته نه ثابت و همیشگی) بهخصوص برای بچههایی که به تنقلات پر کالری علاقه زیادی دارند به شمار رود.
● چغاله بادام را نشسته نخورید
در مورد چغاله بادام آنچه بسیار اهمیت دارد حتی گاهی بیشتر از مقدار مجاز خوردن آن، بحث گندزادیی و بهداشتی شدن آن است. چغاله بادام اغلب توسط دستفروشها فروخته میشود. این فروشندهها معمولا سطح آن را مرطوب میکنند تا تازهتر بهنظر بیاید و در عین حال مشتری بیشتری هم جذب کند. اما موضوع اصلی اینجاست که ما مطمئن نیستیم آبی که مدام روی چغاله بادامها ریخته میشود چطور و از کجا تهیه شده است. به همین دلیل باید درست مثل باقی میوهها که پوستشان خوراکی است قبل از مصرف کاملا ضدعفونی و شستوشو شود. چون همین آب آلوده خودش میتواند منبع بسیاری از آلودگیهای میکروبی باشد. به عبارت دیگر نباید تحت هیچ شرایطی چغاله بادام را قبل از شستوشو خورد.
نکته - گوجه سبز منبع خوبی از ویتامین C و گروهی از ویتامینهای B است
● چقدر چغاله بادام بخوریم؟
در مورد چغاله بادام هم درست مثل همه مواد خوراکی دیگر نمیشود یک نسخه واحد برای همه پیچید. هر فرد بنا به شرایط جسمانی و بهخصوص شرایط دستگاه گوارشی بهگونه خاصی باید با این نوبرانه بهاری کنار آید. افرادی که از نظر سیستم گوارشی با مشکل خاصی روبهرو نیستند بهطوری که دستگاه گوارش آنها میتواند با هضم این خوراکی کنار بیاید، میتوانند به اندازه نصف لیوان یا یک کاسه کوچک ماستخوری، چغاله بادام بخورند. البته دقت کنید، این مقدار برای مصرف هر روز نیست! به عبارت دیگر اگر مشتری دائم چغاله بادام هستید خیلی کمتر از این مقدار را باید درنظر بگیرید. در مورد افرادی که مشکلات گوارشی دارند، وضع بهگونه دیگری است. این افراد گاهی بهطور کلی باید از خوردن این میوه منع شوند چون سیستم گوارشی آنها توانایی هضم چغاله بادام را ندارد. درمورد بچهها هم که معمولا از طرفداران سرسخت چغاله بادام هستند، باید در خوردن آن محتاط باشند. ممکن است سیستم گوارش کودکان بهخصوص بچههایی که قرار است برای نخستینبار با چغاله بادام کنار آید در هضم این میوه دچار مشکل شود و سنگینی آن، آنهارا اذیت کند. بنابراین بهتر است چغاله بادام در مقدار بسیار کم و بهتدریج در اختیار آنها قرار بگیرد نه یکباره و به اندازه بزرگترها.
● چقدر گوجه سبز بخوریم؟
مقدار مصرف گوجه سبز به عوامل مختلفی بستگی دارد. کرامپهای یک عامل مهم همان وضعیت گوارشی افراد است. به هر حال گوجه سبز هم یک میوه نارس است و خوردن بیش از حد مجاز آن میتواند در فرد سوهاضمه و کرامپهای شکمی، نفخ و... را بهوجود آورد ولی از طرف دیگر از آنجا که گوجه سبز قند پایینی دارد میوه کم ضرری است. ۱۰۰ گرم گوجه سبز، حدود ۴۰ کیلو کالری انرژی دارد و به همین دلیل میشود بهعنوان یکی از میان وعدهها روی آن حساب کرد اما با درنظر گرفتن این نکته که مقدار مناسب گوجه سبز در هر روز به میزان نصف لیوان تا یک لیوان گوجه سبز است. در مصرف گوجه سبز مثل چغاله بادام نکتهای که خیلی مهم است و باید نسبت به آن توجه داشت ضدعفونی کردن آن است. گوجه سبز هم جزو میوههایی است که با پوست خورده میشود و در مورد تمام میوههایی که با پوست خورده میشوند ضدعفونی کردن قبل از مصرف نکته بسیار قابل اهمیتی است که حتما باید رعایت شود.
● چغاله بادام جایگزین بادام نیست
خیلی از علاقهمندان به چغاله بادام روی این میوه نوبرانه همان قدر حساب میکنند که روی بادام رسیده. درحالیکه این مقایسه یک مقایسه کاملا مردود است. بادام رسیده جزو خشکباری است که زیادی دارد آن هم به لحاظ روغن، کلسیم، آهن و مواد معدنی که بهطور طبیعی در آن موجود است. ولی چغاله بادام، میوه نارس بادام است و بهطبع نمیتواند همه خواص بادام را داشته باشد. چغاله بادام از نظر خواص نسبت به بادام رسیده در سطح پایینتری قرار دارد بنابراین نمیتواند جایگزینی برای بادام به شمار برود.
● گوجه سبز و یک دنیا خاصیت
گوجه سبز یکی دیگر از خوراکیهای این فصل است که در مقایسه با چغاله بادام خواص بیشتری دارد. گوجه سبز منبع خوبی از ویتامین C و گروهی از ویتامینهای B است. ویتامین C در افزایش ایمنی بدن و افزایش بافتهای همبند نقش بسزایی دارد و ویتامینهای گروه B هم میتوانند به کاهش استرسها و سلامت سیستم عصبی بدن ما کمک کنند. در ترکیب گوجه سبز مقادیر زیادی پتاسیم و فلور هم وجود دارد که فلور در سلامت دندانها موثر است و پتاسیم هم در کارکرد بافت عضلانی و عضله قلب تاثیر بالایی دارد. گوجه سبز بهعنوان میوهای که خاصیت آنتی اکسیدانی دارد میتواند خاصیت ضدسرطان و پیشگیری از پیری سلولی و حتی مقداری اثر کاهنده در چربیهای خون داشته باشد.
● کمنمک بخورید
نمک جزء لاینفک چغاله بادام و گوچه سبز است. اصلا یکی از دلایلی که این میوههای نارس مورد توجه اغلب مردم قرار میگیرد همراه شدن آنها با نمک است. این درحالی است که مقدار نمکی که معمولا با هر وعده چغاله بادام و گوجه سبز خورده میشود خیلی بیشتر از نیاز روزانه ما به نمک(یک قاشق چایخوری در روز) است. معمولا افراد، چغاله بادام را میگیرند همانجا نمک زده و شروع به خوردن میکنند که این، رفتاری کاملا اشتباه است، آن هم به این دلیل که این میوه هنوز ضدعفونی نشده و دلیل بعدی اینکه همین نمک زیاد میتواند زمینهساز عوارضی مثل فشار خون بالا و مشکلات قلبی در آنها شود. ضرورت توجه به مقدار نمکی که با چغاله بادام خورده میشود در کودکان معمولا باید بیشتر از بزرگترها باشد. بهتر است دقت کنید بچهها بدون نمک یا با حداقل نمک بخورند. آن هم به ۲ دلیل؛ اول اینکه عوارض خوردن نمک زیاد، گریبانگیر آنها نشود و دیگر این که با همین مراقبتهای ساده، ذائقهشان به خوردن غذاهای کمنمک عادت کند.
● هضم خورش چغاله بادام راحتتر است
خیلی از طرفداران چغاله بادام گاهی آن را بهصورت خورش میخورند و گاهی ترشی. به هر حال وقتی یک خوراکی در فرآیند پخت و پز یا نگهداری طولانی مدت قرار میگیرد خواصش تغییر میکند. این تغییر گاهی خوب است اما گاهی هم به ضرر ارزش غذایی آن ماده غذایی تمام میشود. به هر حال پخته شدن چغاله بادام هضم آن را سادهتر میکند یا ترشی آن، بافتهای سلولزی را تا اندازهای سستتر کرده و باعث میشود در دستگاه گوارش، هضم آسانتری داشته باشد اما همین فرآیند پخت، مواد معدنی بهخصوص مواد معدنی محلول در آب چغاله بادام را تحتتاثیر قرار میدهد بهطوری که مقدار زیادی از ویتامینCچغاله بادام تحت این فرآیند از بین میرود.
● همراه با گوجه سبز آب بخورید
گوجه سبز مقادیر زیادی اگزالات دارد و میتواند در سیستم کلیوی بدن تجمع کرده و سنگهای ادراری تولیدکند.کسانی که سابقه سنگهایی از جنس اگزالات دارند بهتر است در خوردن گوجه سبز احتیاط کنند. از طرف دیگر افراد دیگری هم که به خوردن گوجه سبز آن،هم به مقدار زیاد علاقه دارند بهتر است همراه با آن مقداری هم آب بخورند تا اگزالات موجود در گوجه سبز رفع شود و با تولید سنگهای ادراری برای آنها ناراحتی ایجاد نکند.