بچه ها باید برنامه خواب داشته باشند

خیلی از بدرفتاری‌های بچه‌ها و حتی برخی مشکلات رشدی‌شان به علت خوب نخوابیدن است. خواب بچه ها در ماه‌های اول تولد منظم نیست، اما در سال اول تولد کم‌کم ریتم پیدا می‌کند، شب‌ها بهتر و سر ساعت مشخص می‌خوابند و اگر آخر شب خوب سیر شده باشند، معمولا تا ساعت ۵-۴ صبح از خواب بیدار نمی‌شوند. به مرور که بچه‌ها بزرگ می‌شوند و در وعده شام غذای سفره را می‌خورند، اگر اصول بهداشت خواب را برایشان رعایت کنیم، خواب مناسبی خواهند داشت. متاسفانه بیشتر والدین ایرانی، حتی آنهایی که کودکشان را با قواعد و قوانین تربیتی بزرگ می‌کنند، هیچ روال مشخصی برای خواب بچه‌ها ندارند، به همین دلیل فرزند بیشتر آنها در خوابیدن مشکل دارد. مشکلاتی مانند اینکه کودک دلش نمی‌خواهد بخوابد، تا پاسی از شب بیدار است، دلش نمی‌خواهد به اتاق خود برود و بخوابد، نیمه‌شب بارها بیدار می‌شود و... والدین گرامی بدون اینکه بخواهند، از روی ناآگاهی و به تصور اینکه بچه‌هایشان کم‌سن هستند و متوجه نمی‌شوند، باعث ایجاد عادت‌هایی ناپسند در آنها می‌شوند که ترک دادن این عادت‌ها گاهی بسیار مشکل است. اگر کودکتان هنوز زیر ۳ سال سن دارد، سعی کنید او را عادت دهید سر ساعت مشخصی بخوابد و تقریبا در ساعت مشخصی بیدار شود. این کار آنقدر اهمیت دارد که بیان تمام فوایدش در این متن کوتاه نمی‌گنجد. هورمون رشد در مراحل عمیق خواب ترشح می‌شود و بچه‌هایی که در ساعت مناسب ۱۰ یا ۳۰/۱۰ می‌خوابند، بدنشان بهترین فرصت را برای ترشح این هورمون و رشد قدی و فراهم کردن دیگر زمینه‌های رشد خواهد داشت. کودکی که تا ساعت ۱۲ نیمه‌شب بیدار است، قطعا هم از نظر سلامت جسمی و هم آرامش روانی دچار مشکل خواهد شد و والدین بسیار سخت می‌توانند این عادت بد را از بین ببرند. والدین با توجه به نوع خوابیدن کودکشان، می‌توانند متوجه نکته‌هایی شوند؛ خواب بچه‌ها می‌تواند تحت‌تاثیر آنچه در روز برایشان اتفاق افتاده، قرار گیرد و محیط زندگی کودک در خواب او بی‌تاثیر نیست. بچه‌ای که مضطرب است و معلم مهدکودک با او بدرفتاری می‌کند یا از بچه‌های بزرگ‌تر کلاس می‌ترسد و آزارش می‌دهند، خواب آرامی ندارد و ممکن است شب کابوس ببیند. البته بچه‌ها از سن پایین گهگاه کابوس شبانه دارند و این مساله قابل پیش‌بینی است که مثلا خواب ببینند کودکی دیگر دارد عروسک محبوبشان را می‌برد و با گریه بیدار شوند، اما اگر این کابوس‌ها مکرر باشد و به فوبیا یا ترس از خواب برسد، باید حتما بررسی شود. علاوه بر این، ثابت شده اگر کودک روز آرامی را پشت سر بگذارد، در شب دندان‌قروچه‌اش کمتر می‌شود. برخی بچه‌ها خواب آرامی ندارند و مدام غلت می‌زنند؛ کودکی که جزو بچه‌های پرتحرک است و در روز هم آرام و قرار ندارد، خواب آرامی هم نخواهد داشت. در صورت غیرطبیعی بودن این تحرک، گرچه جای نگرانی وجود ندارد اما بهتر است مشاوره بگیرید. اگر این غلت زدن‌ها با علایمی مانند خواب با دهان باز، بی‌قراری و عرق کردن همراه باشد، حتما بهتر است کودک را نزد متخصص اطفال ببرید تا از نظر سلامت لوزه‌ها بررسی شود و به هیچ‌وجه در این کار تعلل نکنید. در پایان این نکته را اضافه می‌کنم که بچه‌ها تا ۳ سالگی تفاوت خواب و رویا را با واقعیت نمی‌دانند ممکن است وقتی خواب می‌بیند عروسکش را گرفته‌اند، از خواب بیدار شود ولی همچنان گریه ‌کند که «عروسک را بده، فلانی داشت آن را می‌برد و...». دراین صورت نباید دعوایش کنید، او به این مرحله از رشد نرسیده که باور کند خواب می‌دیده است. او را نوازش و آرامش کنید، عروسکش را بیاورید و بگویید: «عزیزم خواب می‌دیدی، عروسکت همین‌جا پیش تو بوده! بغلش کن و بخواب.» به مرور در طول روز با قصه و تعریف آنچه در خواب دیده‌اید، او را با دنیای خواب و واقعیت آشنا کنید.