واژه هومیوپاتی به معنای «همگوندرمانی» از دو کلمه یونانی «هومیوس» به معنی «مشابه» و «پاتوس» بهمعنی «بیماری» اقتباس شده که در اصل معنی آن، این است که: «مشابه را با مشابه درمان کن.»
در سالهای پس از ۱۸۰۰ میلادی، درمان از طریق هومیوپاتی توسط یک پزشک آلمانی بهنام ساموئل هانمن شروع شد. فلسفه درمانی این روش بر این عقیده مبتنی است که درمانگری بهصورت یک غریزه در نهاد بشر است و در این راستا برخی از ترکیبات دارویی میتوانند به این روند طبیعی کمک کنند. همانطور که در برخی از حیوانات غریزه خوددرمانی وجود دارد و در شرایط ابتلا به انواعی از بیماریها از روی غریزه برخی از ترکیبات گیاهی، حیوانی یا معدنی را میخورند تا درمان شوند. مجموعه داروهایی که در هومیوپاتی بهکار میروند بسیار بدیع است و از راههای متعدد و متفاوتی مورد استفاده قرار میگیرد. دکتر هانمن، هومیوپاتی را بهشکل یک نظریه در سیستم درمانی ارایه کرده که عبارت است از تجویز مقادیر اندک یا بسیار اندک یک ماده به بیمار به ترتیبی که اگر این ماده به شخص سالم تجویز شود، موجب بروز نشانههایی مشابه نشانههای موجود در آن بیمار میشود.
● اساس هومیوپاتی
ساموئل هانمن مدعی بود که داروها یا موادی را که از گیاهان یا مواد شیمیایی بهدست میآورد، صدها و هزاران یا میلیونها بار رقیق میکند و در حین رقیق کردن آن را بهدفعات مکرر تکان یا شوک میدهد و تحت فشار زیادی قرار میدهد و با این عمل به دارو، انرژی میبخشد و داروها در اثر تکان خوردن نهتنها دارای انرژی میشدند بلکه ماده حلال آنها به نام حامل نیز در اثر این شوک متاثر میشود؛ بنابراین اطلاعات (یا شعور) ماده اصلی به ماده حاصله میرسد. هانمن در درمان با روش هومیوپاتی بیشتر به علایم مغزی، فکری و روانی بیمار اهمیت میداد تا علایم فیزیکی و معتقد بود چنانچه دارو با علایم مغزی، فکری و روانی بیمار هماهنگ نشود، آثار درمانی در بیمار ظاهر نمیشود و این آثار علایم فیزیکی و عضوی بیمار را در برمیگیرد. در طب هومیوپاتی شیوه درمان اساسا به خصوصیات اخلاقی و روانی هر فرد مبتنی است. براساس این خصوصیات برای هر کسی یک داروی هومیوپاتی توسط پزشک هومیوپاتی تجویز میشود. چنانچه طبق این تجویز، تعادل مغزی در شخص به وجود میآید و علایم جسمی بیمار که در درجه دوم اهمیت قرار دارد، از بین میرود. برای مثال سردرد در بیماران میتواند صدها نوع دارو و درمان داشته باشد. عوامل بهوجود آورنده سردرد میتوانند صورتهای گوناگون داشته باشند. سردرد در حین غذا خوردن، در اثر گرسنگی، عصبانیت، سردرد صبحگاهی و... بیش از ۷۰۰ نوع داروی هومیوپاتی برای درمان ۱۵۰ نوع سردرد پیشنهاد شده است.
● سه قانون مهم در مورد داروهای هومیوپاتی
۱) شبیه، شبیه را معالجه میکند (یعنی: بیماری را با مشابه آن بیماری درمان کن).
در طب مدرن برای بهبود بیماریها از داروهای ضدبیماری یا ضد علایم استفاده میکنند مثلا برای ترشی و اسید معده، داروهای ضداسید معده، برای دردها، مسکن و داروهای ضددرد و برای ناراحتیهای عصبی، داروهای آرامبخش تجویز میشود. در حالی که در هومیوپاتی براساس قانون «مشابهدرمانی» در درمان بیماریها از داروهایی استفاده میشود که آن دارو در شخص سالم، مشابه همان علایم فرد بیمار را به وجود میآورد.
۲) هر چقدر داروی تجویزشده کمتر باشد، دارو قویتر است (قانون حداقل خوراک دارو).
هانمن بهعلت مشاهده اثرات جانبی ناشی از داروها به آزمایش دوزهای کوچکتر مواد دارویی دست زد. وی دریافت اگرچه در این حد رقت، هیچ مولکولی از ماده را نمیتوان در محلول یافت، ولی این داروهای فوقالعاده رقیقشده، اثر شدیدی در برانگیختن فرآیند شفا در بدن دارند به این شرط که در هر مرحله رقیقسازی یک فرآیند اضافی تکان دادن را بگذارند. رقیق و ضعیف کردن داروهای هومیوپاتی تشابهی با واکسنسازی دارد. داروهای هومیوپاتی ساختاری مثل واکسن دارند و تا حدود زیادی رقیق شدهاند، ولی
در عوض بهاندازه کافی تکان داده و با وارد کردن شوک به آنها دارای انرژی شدهاند. داروهای هومیوپاتی در رقتهای بالا برای بیماریهای جدی و مزمن و در رقتهای کمتر برای بیماریهای حاد استفاده میشوند. یعنی داروهای هومیوپاتی در رقتهای پایین بهدفعات متعدد برای درمان بیماریهای حاد و در رقتهای بالاتر بهدفعات کمتر برای درمان بیماریهای مزمن استفاده میشوند.
۳) تنها یک درمان و در یک زمان معین برای هر فردی مناسب است (قانون درمان واحد).
در پزشکی هومیوپاتی هرگونه تغییری در بیمار در سطوح جسمی، ذهنی و عاطفی یادداشت میشود و با تحلیل این اطلاعات، مناسبترین داروی هومیوپاتی برای بیمار انتخاب میشود. هنگامی که این شعور (یا نیروی حیاتی) با محرکی تنشزا که قویتر از آن است که شعور بتواند در برابرش مقاومت کند و در تضاد با آن قرار گیرد، روبهرو شود، علایم بیماری در فرد بروز میکند که این علایم نشانه تلاش ناقص خود بدن برای شفای خویش است. درواقع هومیوپاتی میکوشد برای چیرگی بر آلودگی بدن، مکانیسم دفاعی خود بدن را برانگیزد و یاری دهد.
● تئوری مغناطیس بودن داروهای هومیوپاتی
طب هومیوپاتی ادعا دارد؛ درمان علایم ظاهری بیمار- که در طب غربی روزمره متداول است- چندان رضایتبخش و شاید کامل نیست و باید اختلال و عدم تعادل انرژی مغزی برطرف شود تا علایم مغزی، روحی و جسمی بیمار رو به بهبود برود و این اختلال در اثر عدم تعادل در مغناطیس بدن است.
داروهای هومیوپاتی در اثر تکان، شوک و فشار دادن مغناطیسی میشوند و با خوردن آنها تعادل مغناطیسی در جسم و مغز ایجاد و فرد درمان میشود. اما در مورد داروهای معمول در طب غربی چون این داروها دارای انرژی و اثر مغناطیسی نیستند و بهوسیله خون به ناحیه آسیبدیده برده میشوند و چون ستاد مرکزی (مغز) دخالتی ندارد، بنابراین درمان ریشهای نیست و درمان ناحیهای و محدود است. داروهای هومیوپاتی از راه خون جذب نمیشوند بلکه از راه شبکه عصبی بهخصوص شبکه عصبی کف دهان جذب میشوند و اولین کاری که میکنند بیدار کردن توان دفاعی بدن است.
● روش هومیوپاتی
در هومیوپاتی در ابتدا بیمار تحت یک معاینه دقیق و شرح حال کامل قرار میگیرد و تمام حالات روحیاش یادداشت میشود و مشابه بیماریاش یک داروی هومیوپاتی تجویز میشود که این دارو میتواند گیاهی، حیوانی یا شیمیایی باشد که با روش هومیوپاتی تهیه شده است. دو هفته تا یک ماه پس از تجویز دارو، بیمار ویزیت مجدد میشود و اثرات داروها مورد بررسی قرار میگیرد و مجددا براساس نوع بیماری و حالات روحی و مغزی بیمار، مشاوره انجام میشود که ممکن است شش ماه تا یکسال طول بکشد. نکته دوم این است که داروی تجویزشده در روزها یا هفتههای اول ممکن است بر شدت بیماری بیفزاید ولی پس از سه هفته تا یک ماه بعد در اثر تقویت سیستم ایمنی بدن، روند پسرفت بیماری و سپس بهبود آن شروع میشود.
● موارد استفاده از هومیوپاتی
طب هومیوپاتی ادعا دارد؛ در درمان آلرژیها، آسم، سردردها، دردهای اندام، ناراحتی گوارشی، نداشتن انرژی و خستگی مزمن، بزرگی پروستات، واریس، بیماریهای کودکان، ناراحتیهای پوستی، سرماخوردگی، بیخوابیها، استرس و ناراحتیهای رودهای نتایج درخشانی بهدست داده است.
● عوارض هومیوپاتی
هیچگونه عارضه شناختهشدهای از درمان با هومیوپاتی گزارش نشده است. فقط ذکر این نکته لازم است که در ابتدای استفاده از داروهای هومیوپاتی، بیماری پیشرفت و سپس پسرفت پیدا میکند تا بالاخره بیمار درمان شود. مثلا برای درمان آلرژیها از هیستامین استفاده میشود که در ابتدا آلرژی فرد افزایش و پس از مدتی کاهش پیدا میکند و سپس درمان میشود.
