بیمه همچون چتری بزرگ در زمینههای مختلف روی زندگی مردم، جوامع بشری و فعالیتهایشان سایه میگستراند و محیطی امن برای جبران خسارتهای مردم ایجاد میکند.
امروزه با تردد در خیابانهای شهرهای سراسر کشور به تابلوهایی برمیخوریم که عبارت «نمایندگی بیمه» روی آن درج شده است. نمایندگیهای بیمه در ایران نقش حامیان طبقات مختلف مردم جامعه در مقابل اتفاقات و خسارات وارد شده را بازی میکنند.
توجه به بیمه و نحوه ورود آن به زندگی امروزی مردم کشورمان، موضوعی است که در این گزارش به آن خواهیم پرداخت.
صنعت بیمه اگرچه در کشور قدمتی طولانی دارد اما بنا به دلایل فنی و فرهنگی پیشرفت همهجانبهای نداشته و به عقیده دستاندرکاران این صنعت به آن میتوان به چشم یک صنعت ?? ساله نگاه کرد. به گفته آنها تا سال ???? پیشرفت آن چنانی در صنعت بیمه در کشور رخ نداده و از آن تاریخ به بعد بنا به ضرورت حضور بیمه در زندگی مردم در دنیای امروزی توجهات به این صنعت جلب شد. مطلبی که در ادامه میآید به منظور آشنایی شما با بیمه خصوصا بیمههای تکمیلی است.
● ادبیات بیمه
برای اینکه از نحوه قرارداد بستن بیمهگذارها سردر بیاورید لازم است که با ادبیات خاص کارگذاران بیمه آشنایی داشته باشید.
▪ بیمهگر: شرکت بیمه است که مشخصات آن در بیمهنامه قید میشود و جبران خسارت و پرداخت غرامت ناشی از حوادث احتمالی طبق شرایط مقرر در بیمهنامه را برعهده میگیرد.
▪ بیمهگذار: شخص حقیقی یا حقوقی است که مشخصات او در بیمهنامه ذکر میشود و پرداخت حق بیمه را تعهد میکند.
▪ بیمهشده: شخصی است که احتمال تحقق خطر یا خطرات مشمول بیمهنامه برای او موجب انعقاد بیمهنامه میشود.
▪ ذینفع: ذینفع شخص یا اشخاص حقیقی یا حقوقی هستند که بیمهنامه به نفع آنها منعقد و مشخصات آنها در بیمهنامه ذکر شده است.
▪ حق بیمه: حق بیمه وجهی است که بیمهگذار در مقابل تعهدات بیمهگر میپردازد.
▪ سرمایه بیمه یا غرامت بیمه: وجهی است که بیمهگر متعهد میشود در صورت تحقق خطر یا خطرات مشمول بیمه طبق شرایط بیمهنامه به ذینفع بپردازد.
▪ حادثه: حادثه موضوع بیمه عبارت است از هر واقعه ناگهانی ناشی از یک عامل خارجی که بدون قصد و اراده بیمهشده بروز میکند منجر به جرح، نقص عضو، از کارافتادگی، فوت یا خسارت دیگر بیمهشده شود.
▪ مدت بیمهنامه: مدت بیمه، یک سال تمام شمسی است و از ساعت ?? ظهر روزی که به عنوان تاریخ شروع بیمهنامه قید شده، آغاز و در ساعت ?? ظهر روز «انقضا» بیمهنامه خاتمه پیدا میکند. مگر اینکه بین طرفین به نحو دیگری توافق شده باشد. بهعنوان نمونه در مورد بیمههای اتومبیل ساعت شروع بیمهنامه از ساعت ?? روز عقد بیمهنامه است.
▪ پرداخت حق بیمه: بیمهگذار موظف است حق بیمه را در مقابل دریافت بیمهنامه نقدا بپردازد و قبض رسیدی که به مهر و امضا، بیمهگر رسیده باشد، دریافت کند. به طور نمونه بیمهنامه شخص ثالث طبق قانون باید نقدا پرداخت شود. اما اغلب حق بیمههای دیگر مخصوصا اگر مبلغ حق بیمه بالا باشد، به صورت اقساطی پرداخت میشود.
▪ بیمههای اجباری و اختیاری: عمده فعالیتهای بیمهای در کشور بر عهده تامین اجتماعی یا سازمان خدمات درمانی و زیرنظر وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی است و تنها پوششهای بیمهای به افراد را در بر میگیرد. این نوع بیمهها، از نوع بیمههای اجباری است.
در بیمههای تامین اجتماعی پوششهای بیمهای از قبیل بازنشستگی، درمان، غرامت، هزینه کفن و دفن و... وجود دارد. کسانی که به نحوی از پوششهای تامین اجتماعی یا سازمان خدمات درمانی استفاده میکنند و افراد بیمهشده در شرایط قراردادهای بیمهای و سقف پوششها هیچ اختیاری ندارند. اما بیمههایی وجود دارد که میزان حق بیمه و تعهدات به صورت انعطافپذیر و با توافق طرفین وضع میشود، مانند بیمههای آتشسوزی، اموال و...
شرکتهای بیمهای متعددی وجود دارند که به ارائه خدمات میپردازند. هر شرکت بیمه دارای شعبات و نمایندگیهایی است که به طرق مختلف با توجه به حجم فعالیت شرکت به فعالیت میپردازند. همچنین شرکتهای کارگذاری هم وجود دارند که به صورت بازاریابی و با دریافت کارمزد از تمامی بیمهها فعالیت میکنند و منحصر به شرکت خاصی نیستند.
شرکتهای بیمه در ایران به ۳ گروه تقسیم میشوند:
۱) بیمههای دولتی شامل: بیمههای ایران، آسیا، البرز و دانا
۲) بیمههای خصوصی شامل: بیمههای معلم، پارسیان، کارآفرین، سینا، سامان، رازی، توسعه، دی، نوین، ملت، پاسارگاد و میهن
۳) بیمههای مناطق آزاد شامل: بیمههای اتکایی امین، حافظ، امید و ایران امید
● شهر فرنگ بیمهها
در تمامی انواع بیمه، افزون بر پوششهای مختلف، استثناهایی نیز وجود دارد که بیمهگر درصورت وجود این استثناها؛ تعهدی نسبت به پرداخت خسارت ناشی از این استثناها ندارد.
یکی از این استثناها؛ عمد بیمهگذار در ایجاد حادثه است و اصولا حوادث یا خسارتهایی که بیمهگذار به صورت عمدی موجب میشود از تعهد بیمهگر خارج است و پوشش ندارد. زیرا فرض بر این است که بیمه منبع مناسبی برای جبران خسارت و برگرداندن بیمهگذار به وضعیت قبل از حادثه است. بنابراین بیمه نباید منبعی برای سودآوری یا انتفاع قرارگیرد.
▪ بیمه آتشسوزی: اساس این نوع بیمهنامه بیاحتیاطی است. اما بیمهنامه کارآمدی است و قاتل کبریت و آتش محسوب میشود. به درد خانههای مسکونی هم خیلی میخورد.
▪ بیمه اموال: اگر وسایل و اسباب خانه و محل کارتان را دوست دارید یا یک ظرف عتیقه دارید که نگهداری از آن شجرهنامه خانوادگیتان است و مهم، این بیمهنامه خیلی به دردتان میخورد.
▪ بیمه باربری: اگر در زمانهای قدیم بیمه وجود داشت دیگر کسی از غرق شدن کشتیهایش غصهدار نمیشد. حالا شرکتهای بیمهای همه باربر و مرسولات پستی و حتی اسباب و وسایل در حال اسباب کشی را هم بیمه میکنند.
▪ بیمه اتومبیل: معروفترین بیمهای که به گوش همه خورده بیمه اتومبیل است.
▪ بیمه مهندسی: مهندسها هم یک زیر گروه ویژه در صنعت بیمه دارند. بیمههای مهندسی درست است که رقمهای درشتی دارد اما خیال کادر فنی و مهندسی را در اجرای برنامهها و مسوولیتها تضمین میکند.
▪ بیمه هواپیما: حادثه دردناک سقوط هواپیمای تهران ارومیه را یادتان هست؟ بعد از اعلام مبلغ کارشناسی، شرکت بیمهای که هواپیما را بیمه کرده بود موظف به پرداخت خسارت ۶ میلیاردی آن شد.
▪ بیمه دام: جنون گاوی و تب برفکی و آنفلوآنزای مرغی، بیمه دام و طیور را با اقبال زیادی روبهرو کرد.
▪ بیمه انفجار اتمی: خدا نصیب نکند. اما با رشد علوم اتمی و شیمیایی و ریسک بالای انجام این کارها بیمه یک تکیهگاه خوب است که خیال آدم را راحت میکند.
▪ بیمه تعطیلی کارگاهها وکارخانهها: این بیمه از آن فرصتهایی است که کارگرها و کارفرماها از آن استقبال میکنند. اما حساسیت کارشناسهای بیمه روی علت تعطیلی کارگاه و کارخانه بسیار مهم است.
▪ بیمه دزدی: حالا که سارقها از هیچ کوششی برای دزدی اموال مالکان دریغ نمیکنند صاحب خانهها میتوانند با بیمه اموالشان دست همه دزدها را از پشت ببندند.
▪ بیمه زندگی: همان بیمه عمر است.
▪ بیمه حوادث: هر اتفاقی که در کمین آدمهاست را میشود با سپر بیمه دفع کرد.
▪ بیمه درمانی: دفترچه بیمههای درمانی را که دیگر دست همه دیدهاید. بیمههای درمانی طبق تعریف خاص خدمات درمانی را ارائه میدهند.
▪ بیمه مسوولیت: پزشکان و مهندسان و کارفرماهایی که مسوولیت کاری و حرفهای بالایی دارند با قرار گرفتن زیر پوشش طرح بیمه مسوولیت استرس مسوولیت بزرگی را که بر دوش گرفتهاند کم میکنند و با کیفیت بیشتر به انجام کارشان میپردازند.
