جنگ با آلاینده‌ها در محیط کار

«آسم شغلی» در دو تا پنج درصد موارد با عوامل محیطی یا شغلی در ارتباط است. برخی از مواد شناخته شده عامل آسم عبارتند از رنگ‌های نقاشی، گرد، چوب، گرد غلات، گرده گیاهان، رنگ‌های مصنوعی، گرد و غبار نشسته بر وسایل و ابزار کار مانند کامپیوتر، میز، تلفن یا مواد شوینده‌ای که بر اثر استفاده از آنها در محیط ردپایی از خود به جا می‌گذارند.علائم و نشانه‌های آسم شغلی عبارتند از تنگی نفس، سرفه، احساس فشار در قفسه سینه و خس خس سینه. با بروز علائم دیگری مانند سختی شدید در تنفس، آبی شدن لب‌ها و ناخن‌ها، افزایش سرعت نبض، تعریق و سرفه شدید مراجعه سریع به پزشک الزامی می‌شود. علائم و نشانه‌های آسم شغلی براساس سابقه بیماری و نتایج آزمایش‌های عملکرد ریه تعیین می‌شود. یکی از این موارد،‌ آزمایش تحریک برونش است. شما در آزمایشگاه در معرض مواد حساسیت‌زا یا محرک‌های احتمالی قرار می‌گیرید و واکنش مجاری هوایی به این مواد اندازه‌گیری می‌شود. ● درمان درمان در کل شامل گشادکننده‌های نایژه و داروهای ضدالتهاب از قبیل «کورتیکو استروئیدها» است. این مواد به بازنگه‌داشتن مجاری هوایی شما کمک می‌کنند. پرهیز از تماس با موادی که موجب آسم می‌شوند هم بسیار مهم است. ممکن است علائم بیماری تا سال‌ها بعد از قطع تماس با مواد آزاردهنده همچنان باقی بماند. در واقع برای فهم کامل حساسیت‌ها و انواع آسم، آگاهی از نحوه عملکرد سیستم ایمنی بدن بسیار اهمیت دارد. عوامل اصلی در یک واکنش حساسیتی مانند آسم، گلبول‌های سفید یا همان لنفوسیت‌ها هستند. لنفوسیت‌ها به میزان بی‌شماری در مغز استخوان تولید می‌شوند و نقش آنها پیدا کردن و نابودسازی مواد بیگانه مضری است که وارد بدن شما می‌شوند. اما در افراد مبتلا به حساسیت لنفوسیت، حتی مواد بی‌ضرری مانند گرده گیاهان، انواع غبارهای معلق در فضا، موی حیوانات را هم مضر به حساب آورده و علیه آنها حمله‌ای را ترتیب می‌دهند. این مواد بی‌ضرر همان آلرژن‌ها یا مواد حساسیت‌زا هستند. با ورود آلرژن‌ها به بدن شما، لنفوسیت‌ها با رها کردن طیفی از مواد شیمیایی به جنگ آنها می‌روند. یکی از این مواد شیمیایی «هیستامین» نام دارد که به عنوان محرکی آزارنده عمل می‌کند. زمانی که هیستامین و دیگر مواد شیمیایی در ریه‌ها آزاد می‌شوند، بافت ریه ملتهب و موجب ترشح مخاط، تورم و تنگی راه‌های هوایی می‌شود. این مسئله خس خس صدا، سرفه و گاهی تنگی نفس را به دنبال دارد. هنگامی که مواد شیمیایی موجود در محیط کار شما – حتی غبارهای موجود در هوا یا نشسته بر وسایل کار – در حفره‌های بینی آزاد می‌شوند، موجب آبریزش بینی، ریزش اشک و خارش بینی و چشم‌ها می‌شود. آلرژن (ماده حساسیت‌زا) آنتی‌بادی‌های اختصاصی خود را تحریک می‌کند. به همین علت ممکن است فردی به مواد موجود در انواع شوینده‌ها حساسیت داشته باشد، اما نسبت به گرد و غبار حساس نباشد. با وجود این، بیشتر اوقات فردی که نسبت به یک ماده حساس است، به مواد دیگر هم حساسیت دارد. ● توصیه‌هایی برای پیشگیری پیشگیری همیشه بهترین اقدام است. اگر در جایی کار می‌کنید که در معرض خطر بروز بیماری‌های تنفسی قرار می‌گیرید، همیشه ضمن استفاده از ماسک‌های مناسب، به توصیه‌های ایمنی برای اجتناب از مواجهه با غبارهای مضر هم عمل کنید. تماس طولانی و کم یا مواجهه تصادفی با سطوح بالای مواد شیمیایی سمی می‌تواند مشکلات تنفسی حاد یا مزمن را به دنبال داشته باشد.چنانچه در یک مرکز صنعتی کار می‌کنید که از حرارت زیاد استفاده می‌شود مثل جوشکاری، ذوب‌آهن، ریخته‌گری، سفال‌سازی یا کار در هر مکان دارای تنور، ممکن است در معرض خطر باشید. استفاده از ترکیبات بی‌خطر، اطمینان از تهویه کافی، کار با تجهیزات ایمن و تمرین و دوره دیدن قبل از کار در چنین اماکنی به پیشگیری از مواجهه با چنین بخاری سمی کمک می‌کند.کارگرانی که در تماس با این بخارها و گازها قرار دارند و سیگار هم می‌کشند در معرض خطر فزاینده سرطان ریه هستند. آلودگی هوا مثل آلودگی ناشی از اتومبیل‌ها و نیروگاه‌ها می‌تواند سطح ازن و دی اکسیدگوگرد را در هوا افزایش دهد. مواجهه با این آلودگی موجب خس خس سینه در افراد مبتلا به آسم و تنگی نفس در سالمندان، کودکان و مبتلایان به بیماری‌های مزمن قلب و ریه شود. در روزهایی که سطح ازن و سایر مواد آلاینده بالاست و معمولاً بعد از یک دوره هوای گرم و مرطوب بهتر است افراد در معرض خطر از خانه بیرون نیایند. نگرانی‌ها درباره کارآیی انرژی منجر به ساخت خانه‌هایی شده است که در مقایسه با خانه های قدیمی عایق‌بندی محکم‌تری دارند و بسیاری از سیستم‌های حرارتی و تهویه‌خانه‌ها نیازمند دریافت هوا از بیرون هستند. دود سیگار در کنار عوارض زیادی که بر سلامت فرد سیگاری می‌گذارد، سلامتی افراد غیرسیگاری را هم با مشکل روبه‌رو می‌کند. دود غیرمستقیم سیگار موجب افزایش عفونت‌های تنفسی و کاهش عملکرد ریه در کودکانی که والدین آنها سیگاری هستند، می‌شود. در افراد مبتلا به انواع آسم – از جمله آسم‌های شغلی – مکان‌های کم تهویه، دود چوب حاصل از اجاق‌های الوارسوز و بخار حاصل از بخاری‌های نفت‌سوز می‌توانند نشانه‌های تنفسی آنها را تشدید کنند. هوای آلوده در بیرون از خانه هم عامل بسیار مهمی است. هرگاه ماده‌ای حاوی کربن، بسوزد، مونوکسیدکربن تولید می‌شود که در صورت استنشاق، در حمل و نقل اکسیژن در خون اختلال ایجاد می‌کند.