اکثر کاربران از سیستم عامل ویندوز در سیستم های خود استفاده می کنند اما امروزه جدا از ویندوز، سیستم عامل های دیگری نیز به عنوان رقیب پا به میدان گذاشته اند تا جایی که گاهی اوقات عرصه را برای ویندوز به تنگ آورده اند و در این میان محبوبیتی نیز نزد کاربران به دست آورده اند که در این میان می توان به لینوکس اشاره داشت. شاید برای بسیاری این سوال مطرح شود که به درستی چه تفاوتی میان این دو سیستم عامل وجود دارد که برای پاسخ به این سوال از شما دعوت می کنیم تا انتها با این مطلب همراه شوید.
در ابتدا باید به این نکته توجه داشت که لینوکس یک سیستم آزاد و متن باز است که به نوعی کد منبع آن در اختیار همگان قرار دارد و همه می توانند در کدهای آن تغییر ایجاد کرده و بنا به نیازشان از آن استفاده کنند. آزاد و در دسترس بودن کد های منبع موجب می شود بتوانید از طرز کارکرد دقیق سیستم عامل مطلع شوید. کاربران به راحتی بسیاری از توزیع های لینوکس را می توانند به هر تعداد کپی کرده و بین دوستان خود پخش کنند اما در مقابل سیستم عامل ویندوز یک عامل اختصاصی است که کد منبع آن سری نگه داشته شده و برای همگان در دسترس نیست یعنی کاربران نمی توانند بفهمند به درستی زیر سیستم عامل ویندوز چه می گذرد.
آیا در این سیستم عامل یک برنامه جاسوسی پنهان شده است؟ به هر حال ویندوز برعکس لینوکس رایگان نبوده و کاربران نمی توانند آن را کپی کرده و پخش کنند چرا که در صورت این اقدام این افراد خلافکار محسوب می شوند و برایشان مجازات در نظر گرفته می شود هرچند به نوعی باید گفت فعلاً این وضعیت در کشور ما در خصوص هر سیستم عاملی اجرا نمی شود.
توجه به این نکته ضروری است که لینوکس نواده سیستم عامل یونیکس است، بنابراین ساختار کلی این سیستم عامل کاملاً با ویندوز متفاوت است و این به این معنا است که کاربران نمی توانند برنامه هایی که در ویندوز دارند را روی لینوکس اجرا کنند. هرچند جای نگرانی نیست که شبیه سازها این امر را ممکن خواهند کرد و در نظر داشته باشید پایداری و استقامت، خواص اصلی این سیستم عامل به شمار می آید تا آنجا که باید گفت این سیستم عامل به راحتی خراب نمی شود و به ندرت نیاز به بوت کردن دارد. اما در نقطه مقابل ویندوز به مقاومی لینوکس نیست و گاهی اوقات کاربران نیاز دارند به دلیل اختلال های ایجادشده در این سیستم عامل هرازگاهی این سیستم را نصب کنند.
امروزه در دنیایی متکی بر فناوری اطلاعات زندگی می کنیم که هر لحظه به خطر افتادن جریان اطلاعات منجر به بروز خسارت های تجاری جبران ناپذیری خواهد شد به همین علت همه به دنبال یک سکوی امن تر برای اجرای برنامه های کاربردی و سرویس دهنده ها هستند و در این میان لینوکس نیز در مبحث امنیت حرف های زیادی برای گفتن دارد چراکه بسیاری از قابلیت های امنیتی که در ویندوز وجود ندارد و تنها با اضافه کردن نرم افزارهای خاص قابل دسترس است به طور درونی و پیش فرض در لینوکس پیاده سازی شده است زیرا لینوکس برای محیط های شبکه یی و چند کاربره طراحی شده و همین مساله باعث شده در این سیستم عامل به مساله امنیت بسیار توجه شود و این در حالی است که سیستم عامل ویندوز این گونه نبود و در حال حاضر از لحاظ امنیتی دارای نقاط ضعف فراوانی است.
به عنوان نمونه یک برنامه مخرب با استفاده از همین ضعف های امنیتی می تواند کل سیستم عامل را به راحتی نابود کند اما در لینوکس یک برنامه مخرب حداکثر دایرکتوری خانگی کاربر را مورد آسیب قرار می دهد نه کل سیستم عامل را و این مساله به این معنا نیست که لینوکس به طور کامل فاقد هرگونه اشکال امنیتی است. باید این نکته را در نظر داشت که باز بودن کد منبع سیستم عامل لینوکس باعث می شود بسیاری از اشکالات امنیتی پیش از ایجاد خسارت و در مراحل توسعه و برنامه نویسی برنامه برملا شده و رفع شوند. در صورتی که اشکالی در برنامه های منتشر شده یافت شود، به دلیل موجود بودن کد منبع سریعاً برطرف می شود، در صورتی که در سیستم عامل ویندوز رفع هر اشکال امنیتی تنها و تنها باید از طریق مایکروسافت برطرف شود.
تفاوت دیگری که در خصوص سیستم عامل ویندوز و لینوکس باید به آن پرداخت مبحث ویروس است به این صورت که گفته می شود تقریباً هیچ ویروسی برای لینوکس وجود ندارد. البته این ادعایی است که باید از طریق کارشناسان این حوزه اثبات شود و در مقابل گفته می شود سالیانه صدها ویروس مختلف سیستم عامل ویندوز را مورد تهدید قرار می دهد.
نکته دیگری که باید در خصوص تفاوت بین لینوکس و ویندوز گفت این است که برخلاف ویندوز، لینوکس روی تعداد زیادی از سکوهای مختلف سخت افزاری اجرا می شود و شما قادرید آن را برای کاربر روی سکوی مورد نظرتان تغییر دهید. این قابلیت، لینوکس را برای به کارگیری در سخت افزارهای درونه یی (Embedded) بسیار مناسب می سازد. هسته ۶/۲ لینوکس این امکان را فراهم می سازد تا لینوکس را روی دستگاه های بسیار کوچک یا ابررایانه های بسیار بزرگ اجرا کند.
گفتنی است به دلیل آزاد بودن سیستم عامل لینوکس، هر گروه یا موسسه تجاری، یک نسخه خاص از آن که به توزیع یا پخش (Distribution) معروف هستند، منتشر ساخته است. این توزیع های مختلف همگی لینوکس هستند، ولی هر یک معمولاً برای یک یا چند امر خاص مانند سرویس دهنده، دیوار آتش، میز کار و... طراحی شده اند و هر یک قابلیت ها و بهینه سازی های خودشان را به کاربران ارائه می کنند. کاربران در این میان آزادی انتخاب زیادی داشته و می توانند چیزی که کاملاً نیازشان را برطرف می کند، انتخاب کنند؛ چیزی که در ویندوز نمی توان مفهومی برای آن پیدا کرد.
به عبارتی باید گفت لینوکس یک سیستم عامل حرفه یی است یعنی ممکن است یک کاربر غیرفنی برای مدیریت و انجام برخی از تنظیمات سخت افزاری دچار مشکل شود و نتواند به راحتی این کار را انجام دهد. البته برخی از توزیع های لینوکس این امور را بسیار راحت کرده ولی با این حال به طور کلی لینوکس یک سیستم عامل حرفه یی محسوب می شود که در عین سادگی، از پیچیدگی های فنی بسیاری برخوردار است. البته تمام کاربران لازم نیست این امور را بدانند، به عنوان نمونه یک کاربری که کارهایی مانند تایپ و حسابداری را با کامپیوترش انجام می دهد، ممکن است از لحاظ فنی تفاوتی را احساس نکند.
بسیاری از علاقه مندان به سیستم عامل ها به نوعی لینوکس را بهشت برنامه نویسان می نامند و این در حالی است که در سیستم عامل ویندوز بسیاری از ابزارهای برنامه نویسی باید روی آن جداگانه نصب و خریداری شوند.
در مجموع باید گفت با تمامی توانایی هایی که در سیستم عامل لینوکس وجود دارد اما باز هم اکثر کاربران به نوعی به سمت سیستم عامل ویندوز گرایش دارند و به نوعی باید گفت این سیستم عامل اعتیادی را بین کاربران خود ایجاد کرده است که به نوعی ترک ویندوز برایشان غیرممکن است اما شاید روزی لینوکس که نوید دهنده آزادی نرم افزار است بتواند جای این سیستم عامل محبوب را بگیرد.
