اگر قرار بود پنج اسطوره ورزش دنیا از آغاز تاکنون را اسم برد قطعا یکی از آنها لانس آرمسترانگ قهرمان بزرگ دنیای دوچرخهسواری بود؛ کسی که هفتبار متوالی قهرمان یکی از سنگینترین رقابتهای ورزشی جهان شد، با سرطان جنگید و بر آن پیروز شد و سالها پس از خداحافظی به دنیای ورزش برگشت و باز هم موفق و جریانساز بود. این تنها کمی از تعاریف آرمسترانگ بزرگ است ولی او چندی قبل در برنامه اپرا وینفری با یک اعتراف یا بهتر بگوییم خودزنی تصویری که از او طی این سالها ساخته شده بود را شکست و بزرگترین رسوایی ورزش سالهای اخیر را رقم زد. لانس آرمسترانگ که صاحب ۵ فرزند است به اوپرا مجری اهل ایالات متحده که فقط بهدلیل این مصاحبه دو، سه میلیون بیننده جدید به شبکهاش اضافه شده بودند، گفت به خاطر پسرش اعتراف کرده تا دیگر مجبور نباشد به او و اعتمادش خیانت کند.
● ۳ سؤال مهم
در اینکه اپرا وینفری بزرگترین مجری و برنامهساز جهان است، شکی نیست. او در برنامهای که قرار بود با اعتراف آرمسترانگ همراه باشد سؤالاتش را با ۳ سؤال مهم و اساسی شروع کرد و از قهرمان دوچرخهسواری جهان خواست فقط با جواب آری یا خیر جواب دهد تا از همین ابتدا تکلیف همه روشن شود. اپرا سؤالاتش را اینطوری شروع کرد؛ آیا تا به حال برای بهتر نتیجه گرفتن در دوچرخهسواری از مواد نیروزا استفاده کردهاید؟ بله... آیا یکی از آنها EPO (اریتروپوئتین) بوده است؟ بله... آیا از سایر مواد ممنوعه استفاده کردهاید؟ بله...
همسر سابقم «کریستین» میدانست که از داروهای نیروزا استفاده میکنم و قول داده بود اگر دیگر این کار را نکنم، این موضوع را رسانهای نخواهد کرد. او معتقد به راستی و صداقت بود و بارها به من گفت اگر صداقت داشته باشی آزاد خواهی بود و یکی از کسانی که در این راه شاید ناخودآگاه به من کمک کرد کریستین و حرفهای امیدبخشش بود.
● من مقصرم
آرمسترانگ همچنین گفت:« من مقصرم و همه مسئولیت بر گردن من است. جوگیر شدم و خودم را گم کردم، نمیتوانستم در برابر فشارها بایستم. ماجرا بسیار بد است و بیشترش حقیقت دارد. نمیدانم اینکه میگویند آیا دوپینگ لازم بود یا نه، چه بگویم. مثل این است که بگویید حتما باید چرخها پر باد یا بطریهایمان پر آب باشد. من نمیخواهم چیزی را توجیه کنم.»
● فکر نمیکردم اینها تقلب باشد
نکته مهمی که باید بگویم این است که احساس نمیکردم تقلب میکنم. بیشتر معتقد بودم این کار لازم است و به جای آنکه احساس گناه کنم حس ترس در وجودم بود. عرف تقلب این است که به منظور برتری از رقیب خود دست به چنین کاری بزنی ولی من فکر میکردم عملکردم منصفانه و مشابه سایر رقباست. من به ابعاد آن پی نبرده بودم، اما حالا دارم متوجه میشوم.
● بدترین لحظه زندگیام
بدترین لحظه برایم پاییز سال گذشته بود؛ وقتی که مجبور شدم از موسسه موردعلاقهام «لایو استرانگ» استعفا دهم. موسسهای که برای حمایت از بازماندگان سرطان تاسیس کرده و طی این سالها همیشه بابت کارهایی که در آنجا انجام دادهام به خود افتخار میکنم. ابتدا از من خواسته شد از ریاست این نهاد کنارهگیری کنم. چند هفته بعد نیز از من خواستند استعفا دهم. این تحقیرآمیزترین لحظه زندگیام بود.
● از همه عذرخواهی میکنم
من متوجه خشم مردم هستم، آنها احساس میکنند که به آنها خیانت شده است. آنهایی که به من ایمان داشتند و از من حمایت کردند حق دارند حس کنند به آنها خیانت شده. این تقصیر خود من است و من باید تا آخر عمرم تلاش کنم تا اطمینان ازدست رفته را کسب و از مردم عذرخواهی کنم.
● حکم اعدام برای من منصفانه نیست
محرومیت مادامالعمر چیزی شبیه حکم اعدام است. من نمیگویم این مجازات غیرمنصفانه است بلکه میگویم متفاوت است. من سزاوار تنبیه هستم، اما مطمئن نیستم سزاوار اعدام باشم. فکر بازگشت به دوچرخهسواری حرفهای را در سر ندارم، اما میخواهم در رقابتهای سادهتری شرکت کنم. این تنبیه و مجازات باعث بیچارگیام شد. اگر در ۵۰ سالگی بخواهم در مسابقات ماراتن شیکاگو شرکت کنم، نمیتوانم. رقابت کاری است که در تمام زندگیام انجام دادهام. رکابزدن و رقابت را دوست دارم، نه فقط توردوفرانس بلکه رقابتهای بسیار دیگری وجود دارند که میتوانم در آنها شرکت کنم.
● به خاطر پسرم
لوک پسر ۱۳سالهام از من دفاع میکند و میگوید چیزهایی که درباره پدرم میگویید واقعیت ندارد. او هرگز از من نپرسید که پدر راست است که تو از موادنیروزا استفاده کردهای؟ او به من اعتماد داشت و من داشتم همه ازجمله او را فریب میدادم. داشتم به اعتماد پسرم خیانت میکردم، سرانجام تصمیم گرفتم واقعیت را به او بگویم و از او خواستم که از حمایتش دست بردارد. این جنجالها مادرم را هم از پا انداخته و به طور کلی همه خانوادهام بابت کارهای اشتباه من به دردسر افتاده بودند، چیزی که سزاوارش نبودند و من از آنها واقعا معذرت میخواهم.
● رابطه سرطان و مواد نیروزا
یکی از سؤالاتی که برای خیلیها از جمله اپرا وینفری پیش آمده این سؤال بود که ممکن است استفاده از مواد نیروزا باعث سرطان او شده باشد؟ اما آرمسترانگ نظر دیگری داشت: «فکر نمیکنم چنین باشد. من پزشک نیستم و هیچ پزشکی هم هرگز چنین چیزی را به من نگفته و اعتقادی به این موضوع ندارم. تا به حال که چیزی در اینباره اثبات نشده و اگر روزی اثبات شد دربارهاش حرف میزنیم.»
● او به همه دنیا دروغ گفت
گرد و خاک جوکوویچ
جوکوویچ مرد شماره یک تنیس جهان در یک مصاحبه جنجالی لانس آرمسترانگ را یک متقلب بزرگ خوانده و گفت: او تمام اعتبار خود را در دنیای دوچرخهسواری ازدست داده و باید تاوان دروغهایی را که به مردم گفته، پس دهد. بهنظر من حضور ورزشکاری مثل او برای ورزش باعث سرافکندگی است. لانس متقلب است و با کارها و داستان زندگیاش بسیاری از مردم را در تمام نقاط جهان گول زده است. بهنظرم آنها باید تمام عناوین او را پس بگیرند، این راه موفق شدن در ورزش نیست. دوچرخهسواری اعتبارش را به خاطر کارهای او ازدست داده، من معمولا رقابتهای او را تماشا می کردم اما اکنون دیگر اعتباری برای من ندارد. میدانم دوچرخهسوارهای زیادی در تمام دنیا سخت تلاش میکنند و از داروهای نیروزا استفاده نمیکنند.
● اکران رسوایی
لانس آرمسترانگ روی پرده
پس از اقرار «لانس آرمسترانگ» به استفاده از موادنیروزا، فیلم زندگی این دوچرخهسوار سرشناس که اهل ایالات متحده هم هست به سینما خواهد آمد. این فیلم براساس کتابی «چرخه دروغها: سقوط لانس آرمسترانگ» نوشته جولیت مکوئر خبرنگار ورزشی نیویورک تایمز ساخته میشود. مکوئر در این کتاب به جریان بیماری و رهایی او از سرطان و قهرمانی در ۷دوره مسابقات توردوفرانس و شایعات استفاده از مواد نیروزا پرداخته است.
● چه کسی به او کمک کرد؟
رئیس توردوفرانس
کریستین پرودم، رئیس مسابقات بینالمللی توردوفرانس هم در این خصوص گفت: «اگر چند هفته قبل میشنیدیم آرمسترانگ به استفاده از موادنیروزا اعتراف کرده است، میگفتیم باورکردنی نیست و امکان ندارد اما اکنون این اتفاق افتاده است چون در روزهای اخیر همهچیز تقریبا برملا شده است. ما به اطلاعات بیشتری در این زمینه نیاز داریم. او به تنهایی نتوانسته از موادنیروزا استفاده کند و باید بدانیم چه کسانی کمکش کردهاند.»