داستانک‌هایی برای رمزگشایی از معمای زندگی فرامرز

ابهام آفرینی پیرامون یک شخصیت و خلق موقعیتی معمایی درخصوص زندگی وی یکی از عناصر مهم در ایجاد جذابیت‌های درون متنی اثر است. این امر به ویژه در ملودرام‌ها دارای ارزش والاتری است و بستر روایت را از یکنواختی به سمت و سوی طراوت می‌برد. در تجربه راز پنهان نیز ما با موقعیتی معمایی از وضعیت فرامرز روبرو می‌شویم. تصادف وی سبب می‌شود تا درهمان قسمت اول با خلق یک گره روایی و قبل از آنکه تصویری روشن از این شخصیت و فعالیت‌های گذشته و حالش در ذهن مخاطب شکل بگیرد به کما رود و پس از به هوش آمدن دچار فراموشی شود که همین مساله میل به تماشای داستان را در بینندگان افزایش می‌دهد. بدین ترتیب از طریق همراهی ادیسه وار مخاطب با شخصیت فرامرز در جهت کشف حقیقت، یک مقارنه حسی میان مفاهیم مجموعه و مناسبات آدم‌هایش با پنداشت عمومی نسبت به سرنوشت آدم‌ها در این روایت نسبتا مبهم و پرگره مشاهده می‌کنیم. این امر بدان معناست که هر سکانس از حضور فرامرز در این مجموعه به صورت یک پازل جدا افتاده از صفحه اصلی حقیقت است و در مسیر کشف معمای فرارز حتی از دست دادن لحظه ای از مجموعه می‌تواند منجر به برداشت‌هایی معکوس با متن روایت شود. از اینرو سناریوی مجموعه راز پنهان را باید از آن دست فیلمنامه‌هایی به شمار آورد که از الگوی خلق گره در مسیری درست بهره می‌برد و با زوم مناسب بر وضعیت هر کاراکتر و موقعیتش در هسته مرکزی درام به شرایط بینابینی هر فرد می‌رسد. این شرایط بینابینی که گاه با غلظت در توجه به یک خصیصه شخصیتی، منجر به خلق بدمن‌ها یا قهرمان‌ها در یک سناریوی داستانی می‌شود اینجا شمایلی خاکستری را برای شخصیت فرامرز ایجاد کرده است. دیگر شخصیت‌ها نیز برای کارهای خود توجیهاتی دارند که البته توجه بیش از حد به کاراکتر فرامرز سبب غفلت از دیگر کاراکترها شده است و به نوعی معمازایی پیرامون فرامرز و زندگی شخصی و کاری اش، حضور دیگر افراد را توجیه دراماتیک کرده است. کاراکتر امیرعلی- با بازی کامران تفتی- که یک پلیس است نیز با نگاه‌های ساکن و ابهام درموقعیت تیپولوژیکش و نامشخص بودن زوایای روان شناختی اش برای مخاطبان از دیگر وجوه جذابیت فیلمنامه است. ارائه اطلاعاتی محدود از این شخصیت و اشاره به پیشینه دوستی میان امیر علی و فرامرز نکته ای مهم در بررسی مناسبات میان این دو است. فرامرز به امیرعلی به دید یک دوست می‌نگرد و از دید امیرعلی، فرامرز حلقه واسطی است برای رسیدن به سرچشمه ای که زن امیرعلی را از او گرفته است. از این منظر در کنارهم قرار دادن دو داستانک جهت خلق یک داستان مرکزی واحد سبب پرداخت نسبتا خوبی از موقعیت‌های معمایی در بطن یک ملودرام شده است. در وهله اول سناریو به شیوه ای قطره‌چکانی و تدریجی اطلاعات مرتبط با شرایط قبل از تصادف فرامرز را در اختیار مخاطبان می‌گذارد و نظمی دراماتیک را پدید می‌آورد. نظمی مبتنی بر خلق معماهای موازی پیرامون شخصیت‌ها که به یک سرچشمه واحد موضوعی می‌رسد. ربط جریان طلاق فرامرز و همسرش با مراودات فرامرز و لیلا بلوکات، ربط مراودات کاری فرامرز به جریان قهر او و پدرش، ارتباط میان جریان‌های پشت پرده زندگی فرامرز و قتل همسر امیرعلی، همگی پس از جریان تصادف فرامرز و به شیوه ای تدریجی واکاوی می‌شود تا در این رویکرد حقیقت یابی فرامرز از جریان‌های زندگی اش، شاهد شکل گیری داستانی معمایی و شسته رفته باشیم. موقعیت ویژه ای که از راز پنهان در این متن تشریح کردم نشان دهنده تفکر منطقی فلورا سام در مقام نویسنده و کارگردان اثر است که به دور از هرگونه بسط غلوگونه داستانک‌های فرعی و پیچش‌های غیر ضروری درام، کلیدی ترین اطلاعات را با زبانی ساده به مخاطب انتقال می‌دهد که این توفیق کمی‌نیست. از این منظر تجربه راز پنهان را می‌توان یکی از نمونه‌های حساب شده در بازتاب اعتقادات ناب انسانی دانست که به دور از فضاهای شعاری و در بستری تمثیلی به آسیب شناسی تصویر کنونی مناسبات انسانی در جامعه ایران می‌پردازد. کلیدواژه درخت گناه از جمله نگره‌های تمثیلی به کار رفته در این اثر است که با شرایط کاراکترها همخوان به نظر می‌آید و نوعی فراخوانی به فطرت پاک آدمی را فریاد می‌زند. هر کاراکتر در این مجموعه قصه خودش را دارد و دغدغه‌ها، اهداف و مشکلاتش ریشه در غفلت‌ها و آگاهی‌ها دارد. فلورا سام با تحلیل دقیقی که نسبت به فضای کنونی جامعه دارد توانسته تا شخصیت‌هایی قابل باور و ملموس بیافریند که جلوه‌های مثبت و منفی شخصیتشان سبب همراهی منطقی مخاطب با آنها شده است. به همین سبب است که پازل روایی مجموعه و تاکید مکرری که بازگشت به خویشتن خویش و فرصت دهی به یکدیگر جهت جبران خطاها در آن آشکار است میل به تماشا را درون مخاطب به وجود می‌آورد. راز پنهان با چشم پوشی از ریتم و روند کندی که در بررسی وقایع دارد اثری شریف است که توانسته زیباترین باورهای اعتقادی را به دور از هرگونه کلیشه و شعار به مخاطب منتقل کند که این نکته در فضای فعلی مجموعه‌های سفارشی که با شعارهای تاریخ مصرف دار بودجه بیت المال را هدر می‌دهند یک نکته آموزنده است.