درمان پوست با استفاده از اسیدهای گیاهی

● اسیدهای گیاهی اسیدهای گیاهی دسته‌ای از اسیدهای آلی هستند که در قسمتی از ساختمان شیمیایی مشابه می‌باشند. قسمت مشابه آن‌ها گروه هیدروکسیل می‌باشد که در ناحیه کربن آلفا (&#۹۴۵;) قرار می‌‌گیرد. به همین دلیل به نام آلفا هیدروکسی اسید با نام مخفف AHA مشهورند. از مهمترین این اسیدها مالیک ولاکتیک هستند که دارای ایزومرهای نوری می‌باشند. از بین این ایزومرهای نوری بعضی از آن‌ها در طبیعت یافت می‌شوند مثلا ایزومر چپ گرد اسید مالیک از آب میوه‌ها به دست می‌آید. ● فارماکولوژی بعضی حالات مانند کاهش پوست اندازی سلول‌ها، آکنه (جوش)، پوست‌های خشک و یا پوست‌هایی که مقدار کراتینین زیادی دارند باعث ایجاد چین و چروک در پوست و پدیدار شدن پیری زودرس می‌گردد. البته عوامل دیگری از جمله آلودگی هوا، نوع آب و هوا، رطوبت، محیط کار، درجه حرارت، مواد آرایشی و بهداشتی و نوع تغذیه در محافظت پوست بسیار موثر می‌باشند. مثلا در کاهش پوست اندازی سلول‌ها که به علت افزایش چسبندگی سلول‌هایی به نام کورنئوسیت‌ها صورت می‌گیرد پوست کراتینه می‌شود. برای جلوگیری از این وضعیت و بازگرداندن لطافت پوست باید از چسبندگی این سلول‌ها جلوگیری کرده و لایه‌های کراتینه شده را حل نمود. AHA می‌تواند از طریق کاهش باند داخل سلول قدرت جدا شدن آن‌ها را افزایش داده و با حل کردن لایه‌های کراتینه شده به لطافت و شادابی پوست کمک موثر نماید. ● تاریخچه مطالعات سالهای اخیر حاکی از آن است که زنان فراعنه مصر برای لطافت پوست خود از وان شیر ترش و شیره بعضی میوه‌جات استفاده می‌کردند. بدین نحو که به طور مرتب در نقاطی از زمان برای مدت کوتاهی در وان شیر ترش قرار می‌گرفتند و یا شیره بعضی میوه‌جات را بر روی پوست خود می‌مالیدند. تحقیقات نشان داد که در شیر ترش و بعضی میوه‌جات ترکیباتی به نام اسیدهای آلی وجود دارند که امروزه به نام آلفا هیدروکسی اسید مشهور گشته‌اند. این اجسام که از اسیدیته ضعیفی برخوردارند دارای گروه هیدروکسیل مشابهی هستند که بر روی کربن آلفای ساختمان آن‌ها متصل شده و به طور مخفف با نام AHA مصطلح شده‌اند. این اسیدها قادرند لایه شاخی شده (کراتینه) پوست را حل نموده و پوست اندازی سلول‌ها را افزایش دهند و پوست را لطیف و شاداب نمایند. هم‌چنین چون اکثرا از محتوای میوه‌جات و یا شیر مشتق می‌شوند دارای عارضه جانبی نمی‌باشند. در سالهای اخیر کارخانجات مواد آرایشی از این موضوع استفاده نموده و این اسیدها را به محصولات خود اضافه می‌نمایند. این محصولات به نام AHAدر بازار عرضه و به عنوان لایه بردار معرفی می‌شوند. ▪ محصولات طبیعی که حاوی آلفاهیدروکسی اسید (AHA) می‌باشند: ـ شیر: به خصوص شیر ترش که حاوی اسید لاکتیک است. ـ ماست: ماست از فرآورده‌های طبیعی و بسیار سودمند است که مانند شیر حاوی اسید لاکتیک می‌باشد. اضافه می‌نماید که شیر و ماست ترش حاوی مقادیر بیشتری از اسید لاکتیک نسبت به شیر و ماست تازه می‌باشند. توت فرنگی، سیب درختی، هویج، زردآلو، هلو، گوجه فرنگی، انگور، چغندر، آواکادو و بعضی میوه‌جات دیگر که ترش یا شیرین می‌باشند حاوی انواع اسیدهای گیاهی هستند. له شده این میوه‌جات و یا شیره آن‌ها می‌تواند به عنوان ماسک پوست استفاده شود. ـ روش استفاده از آلفاهیدروکسی اسیدهای طبیعی به عنوان ماسک پوست: برای استفاده صحیح از ماسک‌های طبیعی بعد از استحمام که منافذ پوست بازتر و پوست تمیز می‌باشد می‌توان میوه‌های ذکر شده را به میزان حدود ۱۰۰-۵۰ گرم له نمود و برای مدت حدود نیم ساعت روی پوست (صورت و دست) قرار داد. سپس می‌توان محل را شستشو داد. این عمل می‌تواند به طور مرتب و هر دو یا سه روز و یا حداقل هفته‌ای یک بار انجام شود. با توجه به این که غلظت این اسیدها در مواد طبیعی کم می‌باشد، عمل آن‌ها بسیار کند بوده و باید آن‌ها را به مدت طولانی و طی سالها مصرف نمود. گرچه اکثرا میوه‌جات مذکور خوراکی بوده و مصرف آن‌ها به عنوان ماسک صورت بلامانع است، ولی معدود افرادی می‌باشند که به بعضی از آن‌ها حساسیت دارند از جمله به توت فرنگی یا گوجه فرنگی. برای اطمینان از نداشتن حساسیت می‌توان له شده‌ای این مواد را در سطح کوچکی از پوست برای نیم ساعت آزمایش کرد، و در صورتی که پس از این مدت قرمزی و یا التهاب بر روی پوست وجود نداشت، می‌توان از نداشتن حساسیت اطمینان حاصل کرد. همچنین می‌توان از مخلوط له شده آن‌ها نیز استفاده کرد. چون ماست حاوی اسید لاکتیک می‌باشد می‌توان آن را به طور مستقل و یا مخلوط با توت فرنگی به صورت ماسک استفاده نمود. بعضی از میوه‌ها، گذشته از اسیدهای گیاهی (AHA) حاوی اسانس (رایحه) نیز می‌باشند. اسانس این گونه میوه‌ها بر اثر جذب توسط پوست باعث تحریک گردش خون آن ناحیه شده و در نتیجه خون‌رسانی، تغذیه و اکسیژن بیشتری در اختیار سلول قرار می‌گیرد و در نتیجه پوست از سلول‌های شاداب‌تری برخوردار خواهد بود. نمونه این میوه‌ها توت فرنگی می‌باشد. ● اثرات مهم اسید لاکتیک با غلظت یک تا دو درصد در لوسیون‌ها و کرم‌ها می‌تواند برای پوست‌های خشک و یا پوست‌هایی که حاوی مقدار کراتین زیادی هستند نقش نرم کننده و شاداب‌کننده را داشته باشد. در یک تحقیق کلینیکی که به صورت دوسوکور انجام شد، یک محصول حاوی ۱۴ درصد اسید گیاهی گلوکونولاکتون و یک محصول حاوی ۵ درصد ماده شیمیایی بنزوئیل پراکساید در درمان آکنه مورد مطالعه و مقایسه به روی ۱۵۰ بیمار قرار گرفتند. هر دو محصول به طور چشمگیر به روی تورم محل آسیب دیده در دوازده هفته اثر نمودند. اثرات دو محصول تا چهار هفته اول مشابه همدیگر بود ولی در هشت هفته پس از آن، اثرات محصول شیمیایی چشمگیر‌تر بود. بررسی این مطالعه نشان داد گرچه ماده شیمایی از اثرات قوی‌تر برخوردار بود ولی در بیش از پنجاه درصد افرادی که با این مواد تحت درمان بودند عوارضی از جمله خشکی پوست، سوختگی و پوسته پوسته شدن ظاهر گشت. عوارض در مورد محصول طبیعی کمتر از ۲۴ درصد و در مورد پلاسبو (دارونما) ده درصد و به طور خفیف بودند. این مطالعه نشان می‌دهد که ماسک‌های طبیعی به مراتب دارای عوارض جانبی کمتر از محصولات شیمیایی بوده و برای انسان سازگارترند. ▪ عوارض جانبی:AHA در غلظت‌های بالا می‌تواند التهاب، سوختگی و پوسته پوسته شدن پوست را ایجاد نماید و بنابراین در مصرف محصولات شیمیایی با غلظت بالای این مواد باید دقت نمود. ▪ احتیاط: کسانی که دارای حساسیت‌های پوستی به (AHA) هستند باید در مصرف اینگونه محصولات دقت نمایند. ▪ موارد استفاده: ماسک میوه‌جات و یا فرآورده‌های مصنوعی آن‌ها در تمیز کردن پوست، مرطوب ساختن پوست، جلوگیری از آکنه و درمان آکنه موثر هستند.