دلیل و درمان همانژیوم چیست؟

همانژیوم تومور خوش‌خیم عروق خونی است و از تکثیر لایه‌های داخلی رگ‌ها ایجاد می‌شود. این زوائد می‌توانند مادرزادی یا اکتسابی باشند. با دکتر محمد شیزرپور، متخصص پوست‌و‌مو و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران، درباره همین بیماری گفت‌وگو کرده‌ایم. ▪ همه ما خال را دیده‌ایم اما برایمان جالب است بدانیم جنس خال چیست. بر سطح پوست صورت و بدن خال‌های مختلفی می‌توانند ظاهر شوند. خال‌های معمولی و شایع بیشتر از جنس سلول‌های رنگدانه‌ساز هستند اما خال‌هایی ازجنس رگ‌های خونی هم وجود دارند که اصطلاحا آنها را خال‌های عروقی می‌نامیم. معمولا این خال‌ها از بدو تولد روی پوست فرد وجود دارند اما گاهی طی دوران کودکی یا در سنین بزرگسالی هم بر سطح پوست ایجاد شوند. ▪ بیشتر افرادی که خالی دارند نگران هستند که این خال‌ها سرطانی شوند. آیا در مورد خال‌های عروقی این ترس بیشتر است؟ نه. بیشتر خال‌های عروقی خوش‌خیم و بی‌خطرهستند اما برخی از آنها از ابتدا بدخیم‌اند یا به مرور به تومور بدخیم تبدیل می‌شوند. ▪ چگونه نوع خال و بدخیم‌ بودن آن را می‌توان تشخیص داد؟ نوع خال عروقی باید به‌وسیله متخصص پوست مشخص شود. وقتی تشخیص انجام شد خوش‌خیم یا بدخیم‌بودن آن هم معلوم می‌شود. خال‌های عروقی انواع متعددی دارند. در این مجال کوتاه تنها به برخی از آنها می‌توانم اشاره می‌کنم. اول خال بوسه فرشته؛ این نوع خال به شکل یک لک قرمز در پیشانی و بین ابروها ایجاد می‌شود. از بدو تولد روی پوست فرد وجود دارد و معمولا تا ۳ سالگی خودبه‌خود از بین می‌رود. ▪ وجود چنین خالی روی صورت کودک، والدین را به شدت نگران می‌کند؛ آیا این نوع خال عروقی خطرناک است؟ خال بوسه فرشته هیچ خطری ندارد. شاید دانستن وجه تسمیه این نوع خال همانژیوم برایتان جالب باشد؛ درافسانه‌های قدیمی غربی برای توضیح علت وجود خال، به کودکان چنین توضیح می‌دادند که این بچه تازه متولد را یک فرشته به خانه ما آورده و این ضایعه اثر دهان و یادگار بوسه فرشته بر پوست کودک است. ▪ چه توجیه جالبی! از انواع خال‌های عروقی می‌گفتید. لطفا ادامه دهید. نوع دوم ماه گرفتگی است که ازبدو تولد ایجاد می‌شود تا بزرگسالی روی پوست فرد وجود دارد. ماه‌گرفتگی با افزایش سن به تدریج ضخیم و تیره می‌شود. درمان اصلی این نوع خال عروقی لیزر است. هر چقدر ماه‌گرفتگی در سنین پایین‌تر درمان شود نتیجه‌گیری از درمان آسان‌تر است. نوع سوم خال‌های عروقی یا دانه‌گیلاسی است. این خال رگی در سنین بالا ایجاد می‌شود و به صورت دانه‌های قرمز بدون علامت روی پوست بدن ظهور می‌کند. این خال کمتر روی پوست صورت دیده می‌شود. نوع بعدی همانژیوم است که معمولا چندهفته بعد از تولد آشکار می‌شود. این خال، قرمز رنگ و نرم است. با گذشت زمان تا سن ۱ و نیم سالگی به تدریج بزرگ شده و سپس خودبه‌خود فروکش می‌کند. ▪ می‌شود برایمان بگویید کدام بچه‌ها بیشتر در خطر این زائده پوستی‌ ‌هستند؟ خال همانژیوم در بچه‌های نارس و بچه‌هایی‌ که از مادران مسن به دنیا آمده‌اند شایع‌تر است. گاهی سرعت رشد این خال به قدری زیاد است که تبدیل به زخم‌ می‌شود. ▪ شما به همانژیوم کودکان اشاره کردید اما خانمی که با ما تماس گرفته‌اند خانمی ۳۵ ساله هستند. همانژیوم بیشتر در بچه‌ها وجود دارد و به ندرت امکان دارد تا بزرگسالی ادامه یابد اما ماه‌گرفتگی تا بزرگسالی با فرد همراه است و با بالارفتن سن بزرگ‌تر هم می‌شود. احتمال می‌دهم این خانم مبتلا به ماه‌گرفتگی باشد باید حتما معاینه شوند. در بیشتر کودکان قطر خال‌های همانژیوم کمتر از ۵ سانتی‌متر است اما می‌توانند به اندازه بزرگتر هم باشند. این خال‌ها بیشتر در ناحیه سر و گردن هستند و در ۹۵ درصد موارد تا سن ۱۰ سالگی برطرف می‌شوند. برخی از انواع شدیدتر همانژیوم ممکن است تا بزرگسالی با فرد همراه باشند و اگر در ناحیه چشم، بینی، ناحیه تناسلی و مقعد باشند یا به زخم‌های پایداری تبدیل شوند باید حتما به متخصص پوست مراجعه کرد. در بزرگسالان همانژیوم‌ها شاید به اندازه یک سرسوزن باشند و به ندرت بزرگ ‌شوند. ▪ برای درمان آن چه باید کرد؟ هر نوع درمان تهاجمی می‌تواند وضعیت این خال‌ها را وخیم‌تر کند. این زوائد خطری ندارند و بهتر است کاری به آنها نداشته باشیم اما اگر از نظر روانی شما را آزار می‌دهد بهتر است به متخصص پوست مراجعه کنید. متخصصان پوست برای درمان این زوائد از لیزرهای مناسب استفاده می‌کنند که بدون آسیب‌رسانی به پوست بافت متورم عروق را بهبود می‌دهد. البته درمان جراحی و کرایوتراپی هم از روش‌های درمان هستند ولی احتمال به جای ماندن اسکار در آنها بالاست. درمان همانژیوم کودکان هم فقط هنگامی ضروری است که همانژیوم مانع کارکرد طبیعی اجزای بدن شود مثلا اگر همانژیوم جلوی دید چشم را بگیرد، کودک را به تنبلی چشم مبتلا خواهد کرد یا اگر همانژیوم در دهانه خروجی بینی باشد تنفس او را مختل می‌کند پس درمان آن ضروری خواهد بود.