● ۲۰ سال کاشت دندان
ایمپلنت دندان حدود ۵۰ سال پیش در سوئد توسط پروفسور برنمارک اختراع شد و در ابتدا روی مدلهای حیوانی مورد آزمایش قرار گرفت و بعد از اینکه جواب آزمایشها مورد تایید پزشکان متخصص قرار گرفت عمل ایمپلنت دندانی روی انسان نیز انجام شد. خوشبختانه با پیشرفتهایی که در سالهای اخیر در عرصه دندانپزشکی صورت گرفته این اقدام از سال ۱۳۷۰ در ایران انجام میشود و نتایج قابل توجهی داشته است. در جایی که افراد به هر دلیلی دندانهایشان را از دست میدهند برای جایگزینی دندان و بازسازی فک ایمپلنت انجام میشود و درحقیقت جبران دندانهای از بین رفته را میکند و به لحاظ مکانیکی کار ریشه دندان را نیز انجام میدهد.
● دندانهای تیتانیومی
جنس ایمپلنت عمدتا از فلز تیتانیوم است و جایگذاری آن در چند مرحله مختلف انجام میشود. در ابتدا تکهای از این فلز تیتانیوم به نام فیکسچر به شکل ریشه دندان داخل استخوان فک قرار میگیرد و زمانی طول میکشد تا این قسمت فلزی با استخوان فک جوش بخورد و با هم یکی شوند. این مرحله در افراد مختلف متفاوت است و ممکن است یک ماه و شاید بیشتر طول بکشد. جایی که باید پیوند استخوان رخ دهد اگر پس از زمان طولانیتری نیرو وارد کنیم باید زمان بیشتری را صبر کنیم تا فلز و استخوان با هم یکی شوند و به صورت یکپارچه درآیند. در مرحله بعدی جزو دوم ایمپلنت به نام اباتمنت روی فیکسچر نصب میشود و کار تاج دندان تراش خورده را میکند و در نهایت روی آن روکش قرار میگیرد. این نوع ایمپلنت به صورت ثابت است. نوع دیگری از ایمپلنت به صورت متحرک وجود دارد که بیشتر برای کسانی که از پروتزهای کامل دندانی استفاده میکنند به کار برده میشود یعنی چند ایمپلنت در استخوان فک قرار داده می شود وبه این ترتیب میتوان دندانها را به نقاطی متصل کرد. معمولا بعضی از بیماران از پروتزهای متحرک به دلیل اینکه حرکت میکند و موقع غذا خوردن آنها را اذیت میکند شکایت میکنند ولی با استفاده از ایمپلنت متحرک ولی محکم و بدون لغزش دندانها به نقاطی وصل میشوند و دیگر مشکلی برای بیمار به وجود نمیآید به علاوه باعث جلوگیری از تحلیل استخوان فک میشود. وقتی دندانی داخل استخوان نباشد، غذا خوردن به مرور زمان باعث تحلیل و کوچک شدن استخوان فک در آن ناحیه میشود. درواقع علت اصلی انجام ایمپلنت در فضاهای بیدندانی در ناحیه استخوان فک این است که این روند ادامه پیدا نکند و استخوان در آن ناحیه تحلیل نرود بنابراین جلوگیری از تحلیل استخوان و عملکرد آن به عنوان ریشه دندان از مهمترین نتایج ایمپلنت دندانی هستند.
● حداقل سن
کسانی که میخواهند ایمپلنت انجام دهند باید سن رشدشان کامل شده باشد در افرادی که زیر ۱۸ سال هستند به دلیل اینکه استخوان آنها هنوز درحال رشد است نمیتوان از ایمپلنت استفاده کرد در غیر این صورت در اثر رشد استخوان فک در دندانهای مجاور بعد از مدتی ناهماهنگی بین دندانها ایجاد میشود. بنابراین برای انجام ایمپلنت باید سن رشد تمام شده باشد، بعد از آن دیگر محدودیت سنی وجود ندارد و افراد با سنین بسیار بالا هم میتوانند در صورت داشتن شرایط بدنی مناسب از ایمپلنت استفاده کنند. به هرحال دندانپزشک با انجام معاینات لازم و ارزیابی وضعیت سلامت جسمی بیمار عمل کاشت دندان را انجام میدهد.
● کدام دندانها را باید کشید؟
باید توجه داشته باشید که عمل ایمپلنت در مورد دندانهایی است که دیگر نمیتوان آنها را بازسازی کرد. ما در مورد ایمپلنت قانونی داریم که میگوید اگر پیشبینی میکنید که مجبور میشوید دندانی را تا کمتر از ۵ سال آینده بکشید بهتر است کار دیگری انجام ندهید و آن را بکشید و ایمپلنت رویش انجام دهید اما اگر آن دندان بیشتر از ۵ سال دوام میآورد و تا ۱۰ سال نیز عمر آن طول میکشد نیازی به کشیدن دندان نیست و همان را ترمیم میکنیم. پوسیدگی، مشکلات لثه و ناراحتیهای دیگری که غیرقابل جبران و بازسازی باشند و البته بیمارانی که دندانشان را قبلا کشیده و در آن ناحیه بیدندان هستند همگی از مواردی است که میتوان از ایمپلنت در بازسازی آنها استفاده کرد بنابراین هم زیبایی و هم عملکرد یک دندان جدید و زیبا بهراحتی جبران میشود.
● غذای نرم بخورید
بیمار باید بعد از انجام ایمپلنت بهطور مرتب به دندانپزشک خود مراجعه کند. یکی از اتفاقات شایعی که بعد از انجام ایمپلنت میافتد تحلیل استخوان و التهاب لثه است. اگر بیمار مرتب به دندانپزشک مراجعه کند و تحت مراقبت باشد میتوان بهراحتی از وخیم شدن وضعیت آن جلوگیری کرد. همانطور که اشاره کردیم ایمپلنت از فلز ساخته شده و دندان دچار پوسیدگی نمیشود اما تحلیل استخوان که به دلیل مشکلات لثه میتواند در اطراف دندان اتفاق بیفتد، در اطراف ایمپلنت هم رخ میدهد به همین دلیل بیمار باید بهداشت دهان و دندانش را به خوبی رعایت کند و بهطور مرتب از مسواک و نخ دندان استفاده کند و البته بهطور مرتب توسط پزشک معالج تحتنظر باشد تا مشکلی برای دندانهای جدید پیش نیاید و از سلامت ایمپلنت خود اطمینان پیدا کند. بیماران باید مراقب باشند تا نیروی بیش از حد به ایمپلنت وارد نکنند. وقتی برای بیماران ایمپلنت انجام میدهیم در ابتدا پیشنهاد میکنیم رژیم غذایی نرم را شروع کند. اگر تعداد ایمپلنت زیاد باشد یعنی حداقل یکچهارم یک بخش را پوشش دهد بیمار باید از موادغذایی که نرم هستند و به دندانهای جدید فشار وارد نمیکنند شروع کند و بعد از مدتی به سمت رژیم غذایی سخت پیش رود در این صورت تحمل نیروهای زیاد در استخوان فک بهتدریج افزایش پیدا میکند. کسانی که از ایمپلنت استفاده میکنند باید همیشه مثل دندانهای طبیعی از آنها مراقبت کنند و این تصور اشتباهی است که چون ایمپلنت انجام دادهاند پس دیگر نیازی به مسواک و نخ دندان ندارند بلکه بیماران باید در هر شرایطی دستورات بهداشت دهان و دندان و مراقبتهای دورهای را رعایت کنند.
● پل روی دندانهای شما
بازسازی هر بخش معیوبی از بدن را پروتز میگویند. این پروتز میتواند شامل بخشی از یک دندان باشد یا در همه دندانها و حتی در بخشی از استخوان فک انجام شود. برای مثال مشکلاتی که میتواند در اثر جراحی، تصادفات یا تومورهای سرطانی در بخشهای مختلف بدن مثل چشم یا صورت به وجود آید میتوان با انجام پروتزهای مختلف آنها را بازسازی کرد. وقتی قسمتی از دندان بشکند یا در اثر پوسیدگی از بین برود پزشک آن قسمت را خراش میدهد و قالب میگیرد و بخشی شبیه آن را از جنس فلز یا چینی میسازد و در مرحله بعد آن قسمت را باند میکند و بازسازی قسمت از بین رفته را انجام میدهد. اگر یک دندان کشیده شود، ۲دندان طرفین نیز روکش میشوند و دندان جدید به آنها متصل میشود که به آن یک بریج یا پل ۳ واحدی میگوییم. اگر تعداد دندانها بیشتر باشد به آن پروتز متحرک میگوییم یعنی بخش بیدندان را توسط دندانهای جدید پر میکنیم. این مرحله شامل بخشی است که قسمتی از آن شبیه و به رنگ لثه است و بخشی دیگر به شکل دندان و از جنس آمپریل است و روی لثه قرار میگیرد.
● مسواک استاندارد
معمولا برای کسانی که جراحی لثه انجام دادهاند یا مشکلات لثه دارند استفاده از مسواک نرم پیشنهاد میکنیم. برای افرادی که دندانهای طبیعی دارند مسواک مدیوم مناسب است. خصوصیت مسواک مناسب این است که لبه پرزهای مسواک نباید تخت باشد چون این مورد باعث آزرده شدن دندان و لثه میشود، درواقع لبه پرزها باید گرد باشد که البته اکثر کارخانهها این مورد را رعایت میکنند. سعی کنید تا مسواکتان را هر ۳ماه یکبار عوض کنید تا هم از تمیزی دندانهایتان مطمئن باشید و هم از آسیب دیدن آنها جلوگیری کنید.
● از پوسیدگی دندان جلوگیری کنید
اگر افراد مراقب بهداشت دهان و دندانشان باشند، روزی ۳بار مسواک بزنند و از نخ دندان استفاده کنند به مشکل محل دندان برنمیخورند. یکی از خاصیتهای قرارگیری دندان در دهان این است که بهطور طبیعی خودش را تمیز میکند یعنی زمانی که شما غذایی را وارد دهانتان میکنید و آن را قورت میدهید به خودی خود با جویدن و سرخوردن غذا روی دندان تا حدی مقداری از آن تمیز میشود و بعد از آن وقتی شما مسواک میزنید بهطور کامل تمیز میشود. در بعضی حالات برای مثال یکی از دندانها به خاطر حالات قرارگیری خود کمی عقبتر از بقیه دندانها قرار دارد و متوجه میشوید که این دندان معمولا از بقیه دندانها زردتر یا تیرهتر است دلیل این مسئله این است که آن دندان خاص خارج از رده اصلی بقیه دندانها قرار گرفته و وقتی شما غذایی میخورید به طور طبیعی تمیز نمیشود بنابراین در اینجا باید با انجام ارتودنسی یا درمانهای پروتز جای دندان را تغییر دهید تا در ردیف اصلی دندانها قرار بگیرد.
