رابطه زناشویی و نارسایی مزمن کلیه

حدود ۵۰ درصد بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه دچار اختلال در عملکرد جنسی هستند. شدت این اختلال می‌تواند از یک کاهش خفیف در میل جنسی تا عدم رسیدن به ارضای جنسی متفاوت باشد... از طرفی وجود استرس در این بیماران هم می‌تواند تا حدودی باعث مختل‌شدن روابط بین زوج‌ها ‌شود. معمولا این بیماران اعتمادبه‌نفس خود را از دست می‌دهند و نگرش منفی‌ای نسبت به بدنشان پیدا می‌کنند. ۳۳ درصد بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه، رابطه زناشویی ندارند و ۴۴ درصد آنها فقط هفته‌ای یکبار اقدام به برقراری روابط می‌کنند. حدود ۸۰-۴۰ درصد بیمارانی هم که دیالیز می‌شوند، دچار ناتوانی جنسی هستند. مهم‌ترین عامل ناتوانی جنسی در مردان مبتلا به نارسایی مزمن کلیه، اختلال در عروق لگنی است. اصولا نعوظ، فرایندی عروقی است و اگر خون کافی به آلت تناسلی نرسد، این اتفاق نمی‌افتد. علاوه بر این، تنها ورود خون کافی به آلت‌تناسلی باعث نعوظ در مردان نمی‌شود، بلکه این خون باید در آلت تناسلی باقی بماند و از‌ آن خارج نشود. اگر خونی که به آلت تناسلی وارد می‌شود، از آن خارج شود به آن «نشت وریدی» گفته می‌شود و باعث یکی از بدترین انواع اختلال نعوظ خواهد شد. در نارسایی مزمن کلیه علاوه بر اینکه میزان جریان خون ورودی به آلت تناسلی دچار اختلال می‌شود، بیمار به نشت وریدی نیز مبتلا خواهد شد. حدود ۶۰ درصد علت ناتوانی جنسی در مردان با کلیه‌های طبیعی همین عوامل عروقی هستند. ● علل اختلال جنسی در مبتلایان به نارسایی مزمن کلیه دلایل متعددی باعث ایجاد اختلال در عملکرد جنسی این بیماران می‌شود که مهم‌ترین آنها عبارتند از: خستگی: هر بیماری مزمنی همراه با خستگی است. با توجه به اینکه بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه دچار کم‌خونی نیز هستند، میزان و شدت خستگی در آنها بیشتر است. افسردگی: تقریبا تمام بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه، دوره‌ای از افسردگی را تجربه می‌کنند و بهترین علامت آن کاهش میل جنسی است. داروها: این بیماران داروهای بسیار زیادی مصرف می‌کنند که از عوارض تعداد قابل‌ملاحظه‌ای از آنها، ایجاد اختلال‌های جنسی است. باید خاطر نشان کرد بیمار به هیچ‌وجه نباید تغییری در روش مصرف دارو یا نوع آن انجام دهد و هرگونه تغییر دارویی باید به‌وسیله پزشک معالج باشد. تصویر نامناسب از بدن: اغلب بیماران دارای فیستول هستند که از طریق آن دیالیز می‌شوند و فکر می‌کنند وجود فیستول در بدن آنها، باعث بدشکل شدنشان شده است بنابراین تمایلی به برقراری رابطه ندارند. ● نقش بیماری‌های زمینه‌ای در بروز نارسایی مزمن کلیه برخی بیماری‌های زمینه‌ای می‌توانند زمینه‌ساز ابتلا به نارسایی مزمن کلیه باشند: دیابت و فشارخون: یکی از شایع‌ترین بیماری‌ها که باعث نارسایی مزمن کلیه می‌شود، دیابت است. در دیابت عروق بدن مسدود می‌شود و با مسدودشدن عروق خونرسان آلت تناسلی، ناتوانی جنسی ایجاد خواهد شد. بیماری مهم دیگر که می‌تواند باعث نارسایی مزمن کلیه شود، افزایش فشارخون است. تغییرات هورمونی: بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه، دارای تغییرات هورمونی وسیعی هستند که عملکرد طبیعی جنسی را به‌شدت تحت‌تاثیر قرار می‌دهند. برای عملکرد طبیعی بیضه‌ها باید محوری که از بالا شروع می‌شود و به‌طرف پایین می‌آید، طبیعی عمل کند. این محور در مردان از بالا به پایین عبارت است از: هیپوتالاموس – هیپوفیز و بیضه. غده هیپوتالاموس هورمونی به نامGnRH ترشح می‌کند که از طریق خون به غده هیپوفیز می‌رود و باعث می‌شود غده هیپوفیز، ۲ هورمون به اسامی LH و FSH ترشح کند. این دو هورمون از طریق خون به بیضه‌ها می‌رسد و هورمون LH باعث ترشح هورمون تستوسترون توسط بیضه‌ها و هورمون FSH باعث تولید اسپرم می‌شود. در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه ترشح هورمون GnRH توسط غده هیپوتالاموس مختل می‌شود در نتیجه هم میزان ترشح هورمون مردانه یا هورمون تستوسترون توسط بیضه‌ها کاهش می‌یابد و هم تولید اسپرم دچار اختلال می‌شود به همین دلیل میزان ناباروری در این افراد بیش از جمعیت عادی است. یکی از علت‌های اختلال‌های جنسی در این بیماران، ‌افزایش پرولاکتین خون است. در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه میزان هورمون پرولاکتین خون افزایش می‌یابد که باعث مهار عملکرد غده هیپوتالاموس و درنهایت بروز اختلال‌های جنسی می‌شود. افزایش پرولاکتین خون می‌تواند باعث کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ و نیز ناباروری شود. ● آیا رابطه زناشویی در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه بی‌خطر است؟ بسیاری از بیماران مبتلا فکر می‌کنند رابطه زناشویی باعث آسیب به فیستول آنها یا آسیب به کلیه پیوندی می‌شود در صورتی که رابطه زناشویی در این بیماران بدون خطر است. البته باید حین رابطه زناشویی به محلی که از طریق آن دیالیز انجام می‌شود فشار وارد نشود. شاید بپرسید که این بیماران چگونه می‌توانند به خودشان کمک کنند؟ در پاسخ می‌توان به این موارد اشاره کرد: سعی کنید ظاهری مناسب داشته باشید، وقتی شما خوب به نظر برسید احساس شما نیز خوب خواهد بود. اگر کمرو هستید، مطالعه به شما خیلی کمک می‌کند. صحبت با سایر بیمارانی که دیالیز می‌شوند و افزایش آگاهی باعث بهبود در روابط با شریک زندگی خواهد شد. به خاطر داشته باشید نگرش مثبت در زندگی اساس یک رابطه موفقیت‌آمیز است. ● درمان اختلال‌های جنسی در مردان مبتلا به نارسایی مزمن کلیه برای درمان اختلال‌های جنسی باید برخی نکته‌های اصولی رعایت شود. علل متعددی در بروز اختلال‌های جنسی در این بیماران موثر است و باید تمام آنها مدنظر قرار گرفته شود: بیماران باید از نظر مشکلات روانی مثل افسردگی، اضطراب و استرس و همچنین از نظر چگونگی روابط عاطفی بین زن و شوهر مورد بررسی دقیق قرار گیرند. یکی از مهم‌ترین علت‌های بروز اختلال‌های جنسی، مصرف برخی داروهاست، در این شرایط می‌توان با مشورت پزشک معالج نوع دارو را تغییر داد. افزایش اوره خون این بیماران باید به‌وسیله دیالیز یا پیوند درمان شود. پرکاری غده پاراتیرویید یکی از اختلال‌های هورمونی است که در این بیماران مشاهده می‌شود. درمان مناسب با بهبود عملکرد جنسی همراه خواهد بود. با توجه به اینکه در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه که هنوز پیوند کلیه نشده‌اند، داروهای مصرف‌شده به‌طور طبیعی دفع نمی‌شود، بنابراین نوع و میزان مصرف دارو در این بیماران با مردان عادی مبتلا به اختلال‌های جنسی بسیار متفاوت خواهد بود. گاهی برخی داروها فقط هفته‌ای یکبار تجویز می‌شوند. فراموش نکنید مصرف برخی داروها در بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه ممنوع است.