نوجوانان علاقه زیادی به تجربه کردن بسیاری از کارها دارند و این جزو خصوصیات رفتاری این گروه سنی است.
فرزند شما در سنین نوجوانی و جوانی در معرض رفتارهای پرخطری قرار دارد و در صورتی که در این زمینه آگاهی کامل نداشته باشد با مشکلات بسیاری مواجه می شود.
اکثر پدر و مادرها نسبت به این رفتار حساسیت دارند و می پرسند اگر ما به عنوان والدین روزی متوجه شویم که آنها سیگار می کشند چگونه باید با این موضوع برخورد کنیم.
اما با توجه به جوان بودن فرزندمان بحرانی ترین زمان برای اوست و شاید برخورد تند ما در قبال فهمیدن این موضوع راه و روش درستی برای درک متقابل نباشد. پس باید به دنبال راهکاری بود که اگر حس می کنیم فرزندمان در معرض آلودگی است بتوانیم با او ارتباط درست برقرار کنیم.
به طور کلی صحبت کردن با نوجوانان در مورد رفتارهای پرخطر، چندان هم ساده نیست. شاید آنها از گفت وگو در این مورد ناراحت شوند و شاید هم خجالت بکشند. البته صحبت درباره مسائل حساسی مثل سیگار و مواد مخدر نیاز به زمان و فرصت مناسبی دارد که با برخوردهای مناسب و راغب کردن نوجوان به گفت وگو می توان به نتیجه کار خوشبین بود.
شاید در نگاه نخست وقتی بفهمید فرزندتان با این مسئله درگیر است، به کلی موضوع را نادیده بگیرید و قبول نکنید. شاید هم با برخورد قاطعانه و تند و گفتن هرچه زودتر این کار را ترک کن خود را خلاص کنید ولی باید قبول کنید که ارتباط برقرار کردن و صحبت در این باره نیازمند زمان است.
تحقیقات نشان داده وقتی از جوانان در مورد رفتارهای پرخطر پرسیده شده است آنها نقش والدین را خیلی تأثیرگذار دانسته اند. ارتباط دو طرفه در مورد این گونه رفتارها باید هرچه زودتر بین والدین و بچه ها شروع شود و در طول نوجوانی استمرار داشته باشد. والدین باید خود را در هر چیزی که زندگی فرزندشان را تحت تأثیر قرار می دهد به طور مثبت و مؤثر درگیر کنند.
این ارتباط شامل درک و توسعه روش ها و مهارت های مؤثر است. بعضی اوقات سخت ترین قسمت درمورد رفتارهای پرخطر شروع بحث با فرزند است یعنی بدانیم از کجا و چگونه بحث را شروع کنیم. شاید دیدن هشدارهای عمومی که در تلویزیون نشان داده می شود فرصت مناسبی برای شروع بحث باشد.
جوانتان را به مناظره دعوت کنید. عکس العمل او را در قبال مواجهه با این جمله که هرگز از یک دوست سیگار قبول نکن ببینید. دیدگاه خودتان را درمورد سیگار نکشیدن بیان کنید. از فرزندتان بخواهید طرز فکرش را درباره سیگار توضیح دهد. با همدیگر درمورد آمارهای مربوط به مصرف دخانیات در جوانان و اتفاقاتی که در اثر مصرف آن رخ می دهد صحبت کنید.
● خطرات ناشی از سیگار کشیدن را به او تذکر دهید
بررسی رفتارهای افراد مشهوری که سیگار می کشند می تواند برای شروع بحث مفید باشد. پرسیدن از فرزند که کدام یک از دوستانت سیگار می کشد فرصت مناسبی است که احساسات فرزند خود را در این مورد بفهمید و به او بقبولانید که نظر او را رد نمی کنید.
جامعه شناسان معتقدند شاید زمان شروع صحبت غیرقابل پیش بینی باشد و شما آمادگی آن را نداشته باشید ولی خودتان را متقاعد کنید که در هر زمان، این آمادگی را دارید. گوش دادن به حرف ها و نظرهای فرزندتان در یک گفت وگوی مؤثر مهمترین اصل است.
این باور را به او بدهید که برای حرف هایش ارزش قائل اید و حتی به سؤالات خاص او در این مورد می توانید پاسخ مناسب بدهید. شاید زمانی نیاز باشد با حرکات چهره و بدن هم عکس العمل خود را در پاسخ به سؤالات او نشان دهید.
به خاطر داشته باشید که حرکات شما دقیقاً زیرنظر فرزندتان است و اگر در حالات شما کوچک ترین اثری از عصبیت ببیند از ادامه بحث خودداری می کند. زمان و مکانی را برای بحث انتخاب کنید که او احساس آرامش و راحتی کند.
به خاطر داشته باشید که بعضی از نوجوانان خیلی خجالتی اند و در محیط های شلوغ و حتی بعضی ها در مکان های خلوت در برقراری ارتباط و گفت وگو درمورد این مسأله خاص معذبند. شما به عنوان والدین مجبور نیستید وانمود کنید که همه چیز را می دانید. اجازه دهید فرزندتان خودش هم به دنبال راهکار مناسب باشد. به هیجانات و احساسات فرزندتان توجه کنید و به گفتار و رفتارش هنگام توضیح این مسأله دقت کنید.
● احساسات فرزندتان را درک کنید
شما می توانید از نوع رفتار و گفتار او به احساس او نسبت به سیگار یا تمایل او به کشیدن سیگار پی ببرید.
بگذارید فرزندتان بداند شما چطور احساسات او را درک می کنید. حتی اگر موافق نظر او نیستید خود را به شنیدن سخنان او راغب نشان دهید. بیشتر به رفتار و ایده ای که فرزندتان نسبت به این موضوع دارد توجه کنید نه این که شخصیت او چگونه است.
در برخورد با مسئله سیگار محتاطانه برخورد کنید. به فرزندتان نگویید آن دوستت که سیگار می کشد فرد نالایقی است چرا که فرزندتان شاید نسبت به این مسئله تدافعی برخورد کند و از ادامه گفت وگو سرباز زند.
نظرش را به زیان های سیگار جلب کنید و از خود او راه هایی بخواهید که می تواند به ترک سیگار کمک کند. این به فرزند شما اجازه می دهد بر روی نتایج سیگار کشیدن تمرکز داشته باشد.
از سوی دیگر یک بار صحبت کردن کافی نیست، سعی کنید این رابطه را ادامه دهید. بچه ها در سنینی قرار دارند که اگر خود مرتکب این عمل شوند به خاطر قبح آن در نزد خانواده، دوست خود را مثال می زنند و در مورد رفتارهای او صحبت می کنند حال این که خود او عامل این رفتارهاست.
جوانی سنی است که بچه ها خیلی راحت تر و ساده تر با قوانین کنار می آیند. با رشد نوجوان، صحبت ها و هشدارها را تکرار کنید تا او بتواند رابطه اش را با شما برقرار کند.
یادتان باشد در حین صحبت با او چه می گویید، کی می گویید و چطور می گویید. اگر حتی وقتی می فهمید که فرزندتان سیگاری است عصبانی شوید باید در مقابل او آرامش خود را حفظ کنید. از سخنرانی برای او پرهیز کنید چون آنها اصلا از این کار خوششان نمی آید.
اگر از او سؤالی می پرسید به دقت به جواب او گوش دهید ولی قضاوت نکنید. شاید فرزند شما در یک شب تعطیلی به یک میهمانی دعوت شود، از او در مورد شرایط میهمانی و این که چه کسانی دعوتند و با چه کسی به میهمانی می رود گفت وگو کنید.
شما بهتر از هر کس دیگری فرزندتان را می شناسید. پس در این مورد که چگونه با او برخورد کنید بهترین روش را خواهید داشت. زیرا تأثیرپذیری او از شما به مراتب بیشتر از دیگران است.
با او با زبان خودش صحبت کنید و لغات پیچیده به کار نبرید. برای او نتایج سیگار کشیدن از قبیل ابتلا به سرطان ریه و نارسایی های قلبی را توضیح دهید؛ هر چند سن او ایجاب نمی کند که به آینده این کار بیندیشد و نگران آن هم نیست.
به او در مورد ارتباط با افراد سیگاری تذکر دهید و خاطرنشان کنید که این افراد لباس هایشان بوی بد می دهد و دندان هایشان زرد است. این افراد در فعالیتهای ورزشی ناتوانی دارند و مشکلات تنفسی آنها مزید بر علت است. نوجوان عادت دارند برای توجیه کار خود بگویند همه این کار را انجام می دهند.
آنها خیلی مغرورند ولی با یک راهکار مناسب می توانید متقاعدشان کنید که جمع کثیری از همکلاسی های او از سیگار بیزارند و در جامعه تعداد افراد غیرسیگاری به مراتب بیشتر از افراد سیگاری است.
در مورد هزینه این کار هم می توانید با او صحبت کنید که چطور به جای خرید سیگار با پولش می تواند چیزهای مورد نیازش را بخرد.
● بر اعصاب خود تسلط داشته باشید
برای ترک سیگار او را مجاب کنید با پزشک مشورت کند و این که چه چیزهایی می تواند به او در این کار کمک کند.
تحقیقات نشان داده اغلب نوجوانان تا سن ۱۳سالگی حداقل یک بار سیگار کشیدن را امتحان کرده اند. این موضوع نشان دهنده اهمیت موضوع صحبت با بچه هاست. بدانید آنها بیشتر از شما تأثیر می پذیرند تا از دوستانشان. عقاید و راهنمایی های شما در این مرحله، پیشرفت قابل توجهی در روابط میان فرزندتان و شما ایجاد خواهد کرد.او به دنبال راهی است که استقلال خودش را امتحان کند و شاید سیگار کشیدن یک راه برای این منظور باشد.همان طور که می بینید صحبت با نوجوان در مورد سیگار همراه با مرارت و سختی است و نیاز به حوصله دارد. باید راهکار مناسب را در زمان مناسب به کار برد تا او هم با کسب اعتماد به نفس به سوی خانواده بازگردد و درباره عواقب آن با اعضای خانواده گفت وگو کند.
