وقتی بچه بودم بزرگترها میگفتند عید فقط برای شماها عید است. آنوقتها مثل خیلی از حرفها معنای این گفته آدمبزرگها را هم نمیفهمیدم. با خودم میگفتم مگر میشود بین این همه تعطیلات و آجیل و شیرینی و فیلم و تفریح و مسافرت خوش نبود؟ آنوقتها خیال میکردم بزرگترها برای اینکه خودشان را پیش ما کوچکترها جدی نشان بدهند، مدام دستشان را زیر چانه میگیرند و با اخم و تخم به فکرهای مهم فرو میروند....
حالا اما عید برایم تنها مجموعه رنگارنگی از خوشی و شادی نیست. انگار باید من هم دستم را زیر چانه بگذارم و با خودم برای مرتب کردن ذهنم در مورد هزار و یک مساله کوچک و بزرگ کلنجار بروم. به هر ترتیب خیلی از آدم بزرگها نمیتوانند به سلامت از دل تغییر برنامههای مکرر و استرسهای غیرقابل پیشبینی تعطیلات عید سالم بیرون بیایند؛ اتفاقی که خوشی تعطیلات را بر آنها و اطرافیانشان تلخ میکند. توصیههای زیر به شما کمک میکند تا با مهارت بیشتری به سراغ تعطیلات نوروزی بروید.
۱) اولویتهای خود را بنویسید: معمولا همه مردم قبل از شروع تعطیلات نقشهها و افکار دور و درازی دارند. استراحت، تفریح، ورزش، رسیدگی به کارهای عقبافتاده، دیدار دوستان و بستگان و خیلی کارهای دیگر. اما مطمئنا نمیتوان همه این کارها را همزمان انجام داد. شاید یکی از اصلیترین علتهای پریشانی و استرس در طول تعطیلات هم، همین افکار باشد. اما چنین استرسی یک راهکار بسیار ساده دارد: دستهبندی و مکتوب کردن برنامهها. میتوانید یک قلم و کاغذ بردارید، چند دقیقه بنشینید و اولویتهای خود را مشخص کنید. به این موضوع فکر کنید که در تعطیلات پیشرو واقعا چه کاری برای شما ارزشمندتر است. همه کارهایی را که مدنظر دارید روی کاغذ بنویسید و سپس به آنها نمره بدهید. مثلا شاید روزهای کاری سختی داشتهاید و در حال حاضر مهمترین مساله برای شما آرامش داشتن و به اصطلاح ریلکس شدن است. پس اولویت اول شما استراحت میشود. حالا روی یک کاغذ جدید اولویتها را به ترتیب نمره بنویسید. این کاغذ را جایی نگهداری کنید که همیشه در معرض دیدتان باشد. مثلا جلوی آینه اتاق یا روی صفحه نمایش (مانیتور) کامپیوتر. این کار به شما کمک میکند در طول تعطیلات، مدیریت زمان خوبی داشته باشید. سعی کنید به لیستی که تهیه کردهاید کاملا وفادار بمانید و هرگز برای اولویتهای پایینتر، وقت زیادی صرف نکنید. متعهدماندن به لیست اولویتها باعث میشود طبق فکر و تصمیم اولیه پیش بروید تا دچار آشفتگی و استرس نشوید.
۲) با خودتان روراست باشید: لازم نیست برنامهای که برای تعطیلات خود ترتیب میدهید شبیه تفریحات اطرافیانتان باشد. یادتان نرود که هر انسانی سلیقه و نظری مخصوص به خود دارد و شما هم از این قاعده مستثنا نیستید. میتوانید به تعطیلاتی که قبلا داشتید فکر کنید و ببینید چه کاری برای شما لذتبخشتر بوده است. بعضیها پیکنیک رفتن و سفر را خیلی دوست دارند. اما برخی دیگر در خانه ماندن و با بچهها سروکله زدن را به هر کار دیگری ترجیح میدهند.
۳) قبل از خرید فکر کنید: وقتی تعطیلات مربوط به عید و سال نو باشد، مسلما بحث خریدکردن و هدیهدادن و هدیهگرفتن هم پیش میآید. رفتن به بازار و انتخاب اجناس موردنیاز میتواند از طرفی شادیآور و لذتبخش باشد و از طرف دیگر خستهکننده و عذابآور. اگر میخواهید دچار دردسرهای خرید نشوید باید حواستان جمع باشد که به دام تبلیغات نیفتید. قبل از اینکه به بازار بروید به خودتان قول بدهید فقط چیزهایی را که نیاز دارید میخرید. همه اجناسی را که لازم دارید روی کاغذ بنویسید و برای هریک از آنها سقف قیمت تعیین کنید. مطمئن باشید اگر بدون برنامه پا به بازارهای شب عید بگذارید هم پولتان تا ریال آخر خرج میشود و هم بسیاری از خریدهای لازم انجام نمیشود. مساله خرید هدیه هم گاهی استرسزا میشود. شاید مدت زیادی طول بکشد تا هدیه موردنظر برای هر یک از اعضای خانواده را پیدا کنید. تازه بعد از پیداکردن جنس مناسب باید قیمت آن هم متناسب با بودجهای که در نظر گرفتهاید، باشد. برای این دغدغه هم راهکارهای خوبی وجود دارد. مثلا میتوانید برای فرزندتان یا نوههای خود چند هدیه که حدود قیمت یکسانی دارند انتخاب و کادوپیچی کنید. بعد از اینکه همه اعضای خانواده دور هم نشستند، هدیهها را بیاورید و از بچهها بخواهید هر کس به طور شانسی یک بسته را انتخاب کند.
۴) آداب سفردسته جمعی را بیاموزید: خیلیها دوست دارند هنگام تعطیلات با گروه زیادی از دوستان و نزدیکان خود به سفر بروند. در واقع آنها با یک تیر دونشان میزنند؛ هم به مسافرت رفتهاند و هم کنار افراد موردعلاقه خود هستند. اما چنین سفرهایی هم گاهی خستهکننده میشوند و فرد بدون اینکه لذتی برده باشد دوست دارد زودتر به خانه برگردد. البته علتهای مختلفی ممکن است پشت این مساله باشد، به عنوان نمونه تقسیم نادرست وظایف، جور نبودن سلیقهها یا رعایت نشدن حریم خصوصی افراد. برای جلوگیری از بروز چنین مشکلاتی بهتر است قبل از سفر، خیلی روشن و بدون تعارف کردن وظایف هر کس در طول این دوره مشخص شود.
یادتان باشد هیچ دلیلی وجود ندارد که شما بیش از حد گذشت کنید و همه کارها را برعهده بگیرید. چون این کار باعث میشود کمکم و ناخودآگاه از رفتن به چنین سفرهایی خودداری کنید. در عین حال مراقب باشید خیلی هم خود را از کارها کنار نکشید چون در این صورت دیگران از سفر کردن دوباره با شما منصرف میشوند.
۵) حریم خود را حفظ کنید: حفظ حریم شخصی یکی از نکاتی است که رعایت آن برای جلوگیری از تنش و استرس اهمیت زیادی دارد. وقتی همراه گروه زیادی هستید اگر چه به شما خوش میگذرد اما مطمئنا به زمانهایی هم برای تنها بودن نیاز دارید. بهتر است اول صبح یا بعدازظهر، به تنهایی یا همراه همسر یا یکی از نزدیکترین دوستان خود، برای قدم زدن به طبیعت بروید. میتوانید در این زمان موسیقی مورد علاقه خود را گوش کنید یا کمی ورزش کنید. این کار باعث میشود که وقتی در کنار دیگران هستید بیشتر به شما خوش بگذرد.
۶) آداب بعضیها را باید تحمل کرد: ممکن است در ایام عید مجبور به دید و بازدید با افرادی بشوید که چندان مورد علاقه شما نیستند. به عنوان نمونه با گوشه و کنایه با شما حرف میزنند یا رفتار آنها شما را آزار میدهد. شاید همین مساله باعث ناراحتی و استرس شما یا حتی پیش آمدن بحث و جدل بین شما با اعضای خانواده تان شود.افراد و گفتههایشان را تحمل کنید و درصدد پاسخ دادن به آنها و انتقامجویی نباشید. اگر در چنین موقعیتی قرار گرفتید بهتر است نفس عمیقی بکشید و با خود بگویید: «فقط یکبار در سال است!» باور کنید این کار شما و خانوادهتان را از یک ناراحتی و درگیری بیمورد نجات میدهد.
۷) فعالیتهای انسان دوستانه را فراموش نکنید: فرصتهایی را در ایام تعطیل برای سرزدن به افراد تنها یا کمک به اشخاص ناتوان اختصاص دهید. این نوع فعالیتها نه تنها به دیگران سود میرسانند بلکه آرامش عمیق و پایدار هم برای خود شما به ارمغان میآورند. این حس خوب تا مدتها پس از پایان تعطیلات با شما باقی میماند و رضایتمندی شما را از زندگی بالا میبرد.