محمود صارمی از جمله خبرنگاران پرتلاش و آزادهای بود که از حضور در خطرناکترین میدانها ترس به دل راه نداد و به رسالت خویش تا انتها وفادار ماند. صارمی خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی در سال ۱۳۷۷ به همراه هشت نفر از اعضای کنسولگری ایران در مزار شریف افغانستان توسط نیروهای افراطی طالبان به شهادت رسید. شورای فرهنگ عمومی، ۱۷ مرداد ماه ۱۳۷۷، سالروز شهادت «محمود صارمی» را به عنوان روز خبرنگار نامگذاری کرد.
خبرنگاران پرتلاش و صادق در جهت آگاهی بخشی، تنویر افکار عمومی، ارتقا و تعالی فرهنگ کشور گام برمیدارند. تعیین روز خبرنگار برای بزرگداشت یاد و خاطره فداکاریهای شهید صارمی و همه شهدای عرصه خبر و پاسداشت مقام و منزلت خبرنگار، بیانگر اهمیت و جایگاه رفیع جریان اطلاعرسانی و قدردانی و تشکر از تلاشهای خستگی ناپذیر و صادقانه و ارزشمند خبرنگاران کوشا و مسئولیت پذیر است که در جهت اطلاع رسانی شفاف و به هنگام برای انعکاس حقایق و انتقال وقایع از هیچ کوششی دریغ نمیورزند. بدون تردید، انتقال آگاهانه و صحیح واقعیات و اطلاعات از سوی خبرنگاران به عنوان طلایه داران عرصه اطلاع رسانی به افکار عمومی منجر به ارتقای آگاهی، دانش و بینش مخاطبان میشود.
خبرنگاران پرتلاش و صادق،رسالت خطیری بر عهده دارند و در مسیر ایفای وظایف قانونی در حیطه اطلاع رسانی شفاف و توام با تعهد و بصیریت، شان و منزلت رسانهها را به عنوان رکن چهارم دموکراسی بیش از پیش تحکیم بخشیده و راه شکوفایی دانش و توسعه پایدار را فراهم میسازند.
۱۷ مرداد که به یاد خبرنگار شهید محمود صارمی، روز خبرنگار نام گرفته، روز پاسداشت کوششهای صادقانه روزنامه نگاران آزادهای است که برای دسترسی، تولید، توزیع و انتنشار اطلاعات از هیچ کوششی دریغ نمیورزند.
۱۷ مرداد، روز پاسداشت تلاش بیوقفه انسانهای آگاهی است که با سلاح قلم در سرزمین آگاهی قدم میزنند. خبرنگاران طلایه داران جبهه آگاهی بخشی و عامل حضور بالنده و اثربخش آحاد مردم در صحنههای سرنوشت ساز هستند. خبرنگاران از آن رو که حق جو و حق پویند شایسته تکریماند و تحسین.
روز خبرنگار یادآور اراده عمل مجاهدانه مردان و زنانی است که برای بازگویی حقیقت و بازتاباندن واقعیت، پرچم رسالت بزرگ اطلاع رسانی را بر دوش گرفته و چراغ راه جامعه خویش گشتهاند که در پیشاپیش این سلسله راهیان وادی آگاهی و نیک اندیشی، مجاهدانی هستند که در نگارش خبر از خون خویش مایه گذاشتند و درآسمان بلندشهادت و ایثار نام خویش را جاودانه ساختند.
بیشک این روز پاسداشت کسانی است که همواره در راه اعتلای ایران عزیز میکوشند و بیشترین خطرها را به جان میخرند و به حرمت قلم سعی در نگاشتن حقیقت و مبارزه باباطل دارند.
رسالت اینان همچون رساندن پیام نهضت عاشورا به گوش جهانیان توسط حضرت زینب(س) است چرا که کربلا در کربلا میماند اگر زینب نبود. و چه رسالتی از این سنگینتر که پیام انقلاب و اسلام به جهانیان رسانده شود.
۱۷ مرداد که به یاد خبرنگار شهید صارمی، روز خبرنگار نام گرفته، روز پاسداشت کششهای صادقانه روزنامه نگاران آزادهای است که برای دسترسی، تولید،توزیع و انتشار اطلاعات از هیچ کوششی دریغ نمیورزند. و اینک درشرایطی که استکبار جهانی و صهیونیسم، تمامی اهتمام و تلاش خود را با کلیه ابزارهای پیشرفته و روزآمد ارتباطی و اطلاع رسانی به کار بستهاند تا واقعیتهای انقلاب اسلامی را تحریف و مسلمان را در اقصی نقاط جهان بد نام سازند، شهید صارمی با گلوله طالبان ظلمت، در خون غلتید تا گواه صادقی بر مظلومیت خبرنگاران باشد. شهید صارمی هدف تیرهای سفاهت جماعتی گشت که غشای جهل ووابستگی، آنچنان بر مغزهای متحجرشان سیطره یافته بود که در مسیر نافع استکبار دست به هر جنایتی زده و مبارزاتشان، جز برای زورمداران دریچه توقیف نگشود. صارمی سند رسوایی حکومت دستار بندان پرادعا و مدعیان دروغین حقوق بشر و مبارزه با تروریسم است. او ازآن جهت در یادها ماندگار است که با خون پاک خویش حیات تازهای بر عزت خبرنگاری بخشید و درراه ایثار و مقاومت در عرصه اطلاع رسانی خوش درخشید.
● خبرنگاری؛ حرفهای مقدس
خبرنگاری حرفه مقدسی است، کار خبرنگاران ارتقای آگاهی مردم است. و این آگاهی است که خواستها و تمنیات اعضای جامعه را شکل میدهد. نظامهای کارآمد، کارآمدی خویش را مرهون و مدیون خبرنگاران آگاه و جسور و منتقد هستند. در همه دنیا جریان آزاد اطلاعات و خبررسانی شفاف بنیان و لازمه مردم سالاری است. خبرنگاران آزاده و جسور در همه دنیا از موج سواری مسئولان بر حافظه کوتاه مدت مردم جلوگیری میکنند و به عنوان حافظه هوشیار و پویا و نیز زبان گویا و حقیقت جوی جامعه عمل میکنند.
حرفه خبرنگاری بدون هیچ قید و شرطی جزء مشاغل سخت و پرمخاطره است. به آمار ارائه شده در ذیل اگر خوب دقت شود این مهم قابل تصدیق خواهد بود:
یادمان میآید که در جنگ عراق (از ۲۰۰۳ تاکنون) بیش از ۲۰۰ نفر ازکارکنان رسانهها کشته شدهاند و این آمار از تعداد خبرنگاران کشته شده در جنگ جهانی دوم و تمام جنگهای قرن گذشته بیشتر شده است و کاوه گلستان، عکاس خبری ایرانی هم از این جمله بود.
یادمان میآید که در سالهای اخیر در ویتنام ۶۶ خبرنگار، در الجزایر ۵۸ ، در کلمبیا ۵۲، درفیلیپین ۳۶ خبرنگار و ... کشته شدند.
در خبرها میخوانیم که در سال ۲۰۰۸ بیش از ۶۷۰ خبرنگار زندانی شدند؛ ۲۹۳ نفر ربوده شدند؛ ۹۲۹ روزنامه نگار مورد تهاجم و تهدید قرار گرفتند و ۶۰ خبرنگار کشته شدند. در سال ۲۰۰۷ نیز حداقل ۸۶ خبرنگار درسراسر جهان کشته شدهاند و برای پنجمین سال متوالی این آمار با رشد رو به رو بوده است. این آمار با ۲۴۴ درصد افزایش از ۲۵ نفر در سال ۲۰۰۲ به این تعداد و بالاترین میزان خود از سال ۱۹۹۴ تاکنون رسیده است. در سال۲۰۰۷، همچنین ۲۰ نفر از دستیاران و کمکهای خبرنگاران (از جمله راننده و ...) کشته شده، ۸۸۷ خبرنگار بازداشت، ۱۵۱۱ نفر مورد حمله فیزیکی یاتهدید قرار گرفته، خبرنگار ربوده شده و هزاران رسانه تحت سانسور واقع شدهاند.
میبینیم که هر روزتعداد زیادی از سایتها فیلتر و روزنامهها توقیف میگردند.
خبر میرسد که در پنج سال اخیر تنها در کشورهای عراق، الجزایر، روسیه، کلمبیا و بنگلادش، ۵۸ روزنامه نگار کشتهشدهاند.
آمارها روایت میکنند که ۵۸۰۰ روزنامه نگار طی ۱۵ سال گذشته به خاطر انجام وظایف خود کشته شدند.
و اینکه چین با ۳۳ و کوبا با ۲۴ روزنامه نگار زندانی بیش از چهار سال است که بزرگترین روزنامه نگاران زندانی در جهان را دارد.
و ... اما نمیدانیم آیا برای کارکنان حدود ۲۰۰۰ نشریه، بیش از ۲۲۰ خبرگزاری و نماینده خبری، هزار و ۱۷۰ دفتر نمایندگی و پخش مطبوعات و حتی ۴۴۰۰ روزنامه فروشی که درگیر این حرفه هستند، مرور این خبرها، آن هم در روز خبرنگار، کار درستی است؟ هرچه باشد، آنها بسیاری از درد و رنجهای خبرنگار بودن را با گوشت و پوست خود لمس کردهاند و جزیی از آمارهای جهانی هستند.
● تاریخ ۱۸۰ ساله مطبوعات ایران
تاریخ ۱۸۰ ساله مطبوعات ایران، بسیار پر فراز و نشیب است و روزنامه نگاران در همه این دوران، در کانون اصلی تحولات اجتماعی، سیاسی و فرهنگی ایران حضور داشته و نقش فعال و موثری را بر عهده داشتهاند و هزینههای سنگینی هم بابت این کار پرداختهاند. تحولات پدید آمده در سالیان اخیر، شرایط روی آوردن نسل جوان به فعالیتهای مطبوعاتی را فراهم آورده و بدیهی است در این راستا دست اندرکاران امور ارتباطات و اطلاع رسانی در کشور وظیفه سنگین و خطیری بر عهده دارند و ازرسانهها انتظار میرود در اطلاعرسانی و انعکاس واقعیتها و نیز خنثی سازی تبلیغات و عملیات روانی دشمنان علیه ارکان نظام مقدس جمهوری اسلامی مجدانه بکوشند.
از یاد نمیبریم حضور مداوم و خستگی ناپذیر خبرنگاران را به عنوان یار و پشتیبان ملت و رهبری چه در دوران به ثمر رسیدن انقلاب شکوهمند اسلامی و چه پس از آن در سالهای دفاع مقدس در بیان و ثبت و ضبط حماسههای ماندگار رزمندگان جمهوری اسلامی ایران و چه در دوران کنونی با به تصویر کشیدن حضور یکپارچه آحاد ملت در مناسبتهای مختلف ملی و مذهبی، جایگاه خبرنگاران و اصحاب قلم و رسانه را به مقامی رفیع و متعالی رهنمون ساخته است.
انعکاس پرشور و به یادماندنی حماسهآفرینیهای رزمندگان اسلام دردوران هشت سال دفاع مقدس ماحصل تلاش خبرنگارانی بود که با هدف انتقال واقعیتهای تلخ و شیرین و رویدادهای تکرار نشدنی درجبهههای حق علیه باطل حضور یافته و با سلاح قلم و تصویر، مردم مقاوم و شهید پرور ایران اسلامی را از جانفشانیها و حماسه آفرینیهای فرزندان غیور این آب و خاک آگاه ساخته و بسیاری از آن عزیزان نیز با نثار خون پاک خویش، سلاح مقدس و اطلاعرسانی را به دیگر همکاران ایثارگر خود سپردند.
● خبرنگار موفق
دردنیای کنونی باوجود تکنولوژیهای ارتباطی پیشرفته و متعدد در امر دستیابی سریع به اطلاعات ومنابع مختلف و با وجود درگیری و خشونت که به طور آشکار در بیشتر نقاط این کره خاکی فراگیر شده، کسب اطلاعات موثق و قابل اطمینان در مورد وضعیت سیاسی،اجتماعی و امنیتی بشر و میزان آوارگی آنها بسیار دشوار و در عین حال بسیار ضروری و حیاتی است. خبرنگاران ازمهرههای اساسی این مهم به شمار میروند. یک خبرنگار باید به واقعیت یک رویداد دست یابد و همواره گام به گام حوادث در حوزه کاری خود حرکت کند تا تحلیلهای خود را به صورت کامل و رسا ارائه دهد. یک خبرنگار موفق همیشه در انعکاس رخدادهای بیطرفانه عمل میکند؛ چون ذات خبرنگاری مبتنی بر بیطرفی است و اینجاست که خبرنگار بارعایت این نکته مهم خود را به قوانین ملزم دانسته و در این مسیر به اهداف خود نائل میشود. علاوه بر این یک خبرنگار باید همواره در کسب اعتماد و اعتمادسازی بین خبرنگار، منابع خبری و مردم خود تلاش کند.
در جهان حاضر که جوامع در حال تحول و نوزایی است قدرت درک، تجزیه و تحلیل و پیش بینی حوادث از دیگر مسائل اساسی این حرفه به شمار میرود. خبرنگاران گسترش دهنده فرهنگ، عقاید، آداب و رسوم، هنجارها و ارزشها میباشند و مردم را به سوی قانون مداری و نظم اجتماعی فرا میخوانند. در این مسیر هر جا لازم باشد در مصاحبه با مردم و نخبگان به نقدو تحلیل و تصحیح آنها پرداخته و بخشهای مرده، پژمرده، ژولیده، بیخاصیت و عقب مانده آنها را برملا و جهت حذف آنها تلاش میکنند.
بدین ترتیب به مرور زمان خرافه پرستی، باطل گرایی و کج اندیشی را از صحنه زندگی مردم خارج مینمایند. البته در این مسیر، خطرات و مشکلاتی نیز از طرف افرادی که جاهلانه یا عالمانه مخالف «تغییرات مثبت» هستند برای خبرنگاران روی میدهد ولی در نهایت سنت الهی این است که پس از طی فراز و نشیبها و پستی و بلندیها، حق و حقیقت، پیروز این عرصه سخت و طاقت فرسا باشد.
● بیان چند نکته
اینک در این روز بزرگ لازم دانستم نکاتی را به استحضار همه نخبگان عرصه فرهنگ، ادب و هنر برسانم:
۱) جامعه مطبوعات باید خودرا از اسارت سیاست بازان رهایی بخشد و خویش را وقف عموم مردم نمایند. مردمی که با جان دل نظامی را پایه ریزی نمودند که اسلام را در عصر ما احیاء نمود و استکبار را در سراسر جهان به خواری وذلت کشاند. مبادا قلم صاحبان جراید در مسیری حرکت نماید که آب به آسیاب دشمن ریخته و دشمنان اسلام را شاد نماید. مبادا قدم اصحاب فرهنگ و اندیشه به جهتی رود که شیاطین را خرسند سازد و دل مومنین را بلرزاند که چنین مباد.
۲) حمایت از تشکل قانونی مطبوعات وظیفه مسئولین و به ویژه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی میباشد.
۳) خبرنگاران منحصر به مطبوعات نیستند و تجلیل از آنها صرفا از سوی خانه مطبوعات و یا هر تشکل دیگری در این زمینه اگرچه امری مطلوب و پسندیده است ولی کافی به نظر نمیرسد. باید تشکلی برای خبرنگاران در همه حوزهها از خبرگزاریها تا صدا و سیما و حتی خبرنگاران مستقل ایجاد شود تا از همه خبرنگاران به صورتی کامل تقدیر و تجلیل گردد.
۴) خبرنگاران از اینکه کسی در وصف آنها خوب نمیگویدناراحت نیستند. بلکه ناراحت این هستند که بعضیها آنها را تبلیغاتچی تصور میکنند که باید فقط از آنچه آنها خوب میپندارند بنویسند. روزنامه نگاری که خود غم نان دارد ولی تمام دغدغهاش نان جامعه است. روزنامه نگاری که امنیت شغلی ندارد اما تمام تلاشش حل مشکل ناامنی جامعه است.
روزنامه نگاری که از حداقلهای مزایای یک کارمند ساده بیبهره است ولی تمام دغدغهاش کمک به بهبود معیشت کارمندان است و چه خوب گفتهاند که خبرنگاران چشم و گوش و زبان گویای یک جامعهاند. اما بیم آنست که این جمله رسا فقط در روز خبرنگار زینت بخش مجالس باشد و در بقیه ایام چشمها برهم گذاشته شود، پنبهها در گوش فرو رود و زبانها... تا کسی نه نوشتههای آنها را بخواند،نه بشنود و نه...
و در پایان اینجانب روز خبرنگار، روز حق گویی و حق جویی و روز پاسداشت قلم را به همه همکاران روزنامه نگارم، صاحبان اندیشه و قلم و آزادگان عرصه اطلاع رسانی تبریک گفته و برای همه مجاهدان این عرصه آرزوی سرافرازی و تداوم توفیق دارم.
