سریال‌هایی که دوست داریم

امروز با فشار یک دکمه می‌توانیم از میان چند سریال تلویزیونی یکی را انتخاب کنیم، هر شب چند سریال روی آنتن می‌رود و این جدا از ده‌ها فیلم و برنامه‌ای است که هر شبانه روز پخش می‌شود. روز‌گاری نه چندان دور دو شبکه داشتیم و ده پانزده ساعت برنامه. شنبه‌ها اوشین. بینندگان را دور هم جمع می‌کرد و دوشنبه‌ها یک سریال خانوادگی دیگر، جمعه‌ها هم فیلم‌های سینمایی که بیشتر شان سیاه و سفید بودند. حالا به مدد انفجار اطلاعاتی، تکنولوژی دیجیتالی و البته همت مدیران، پنج شبکه داریم و ۷۰، ۸۰ ساعت برنامه. در ۳۰‌سال گذشته حدود هزار سریال و مجموعه تلویزیونی از شبکه‌های مختلف سیما روی آنتن رفته است. آثاری که تعداد زیادی از آنها ما را ساعت‌ها سرگرم کرده‌اند و برخی از آنها به جریانی اجتماعی بدل شده‌اند. در این گزارش کوتاه نگاهی داریم به ۱۲ سریال ماندگار تلویزیون ایران در سال‌های پس از انقلاب اسلامی. ۱) سربداران: سریالی ساخته محمدعلی نجفی که فیلمنامه‌اش را کیهان رهگذر نوشت و امین تارخ، علی نصیریان، محمدعلی کشاورز و ... در آن بازی می‌کردند. این مجموعه یکی از بهترین تولیدات در حوزه آثار تاریخی به شمار می‌آید که در سال ۶۳ روی آنتن رفت. ۲) هزار دستان: کار ماندگار زنده‌یاد علی حاتمی که از سال ۵۸ تا ۶۶ روی آن انرژی گذاشت و به‌عنوان مهم‌ترین اثر تاریخی معاصر تلویزیون تا امروز شناخته می‌شود. هزار دستان سال ۶۶ از شبکه اول پخش شد. ۳) امام علی(ع): بدون شک در میان آثار مذهبی سینما و تلویزیون ایران کار داود میر‌باقری در صدر قرار دارد. کاری که باهزینه‌اندکی ساخته شد و از سال ۷۵ تا امروز در افکار عمومی جایگاه ویژه‌ای دارد. ۴) افسانه سلطان و شبان: یکی از آثار تلویزیون در حوزه آثار درام فانتزی قرار می‌گیرد که داریوش فرهنگ در سال ۶۲ تا ۶۳ آن‌را ساخت و همان سال به نمایش درآمد. بازی مهدی‌هاشمی، گلاب‌آدینه و محمد مطیع در کنار داستان شیرین آن میلیون‌ها بیننده را پای تلویزیون کشاند. ۵) رعنا: کار دیگری از داود میرباقری که در حوزه آثار سیاسی جایگاه ویژه دارد، «رعنا» جدا از فیلمنامه محکم خود، ساختاری ارزشمند داشت و تأثیر زیادی روی بینندگان سال ۶۶ شبکه اول گذاشت. ۶) ساعت خوش: مجموعه اپیزودیک که دومین تجربه کارگردانی مهران مدیری به شمار می‌آید. این کار با بهره‌گیری از بازیگران توانا در حوزه طنز و کمدی، شوخی‌های جدید، فرم تازه در اجرا و ... مورد توجه قرار گرفت و سر فصل تازه‌ای در آثار کمدی تلویزیونی باز کرد. «ساعت خوش» نوروز ۷۳ و از شبکه دوم روی آنتن رفت. ۷) سرنخ: دومین تجربه تلویزیونی کیومرث پوراحمد که در ژانر پلیسی ساخته شد و به تعبیری نخستین مجموعه‌ای است که پلیس ایرانی را با ویژگی‌های بومی به نمایش می‌گذارد. جهانبخش سلطانی در نقش اوسیا و بهزاد خداویسی در نقش دستیارش ظاهر شدند. این کار در سال ۷۶ از شبکه اول پخش شد. ۸)‌ کلاه قرمزی: مجموعه‌ای که در سال ۷۲ و در قالب برنامه کودک ارائه شد. ایرج طهماسب با ظاهری دلنشین و حرف‌های ساده مقابل دوربین و حمید جبلی با صدایش به عروسک کلاه قرمزی بیانی جذاب بخشید. این برنامه نه تنها میلیون‌ها کودک و نوجوان بلکه بزرگ‌ترها را هم تحت تأثیر قرار داد و رفتار متناقض مجری و کلاه‌قرمزی کار را جذاب تر کرد. این مجموعه هرچند سال به تلویزیون می‌آید و هر بار مخاطبان زیادی را به خود جلب می‌کند. ۹-) شب دهم: سریالی که در نوروز ۸۰ از شبکه اول پخش شد. کاری با ساختار مناسب و داستانی عشقی، خانوادگی، پلیسی و البته مذهبی که همچنان مورد وثوق بینندگان تمام این سال‌هاست. حسن فتحی در عین حال بازی مناسبی از حسین یاری، کتایون ریاحی و رویا تیموریان گرفت. ۱۰)‌ پدرسالار: یکی از بهترین نمونه‌های سریال‌های خانوادگی که توسط اکبر خواجویی در سال ۷۳ ساخته شد و از شبکه دوم روی آنتن رفت. کاری که اخیراً نیز پخش شد و علاقه‌مندان زیادی داشت. ویژگی‌اصلی این مجموعه جدا از بازی‌های به یادماندنی، داستان جذاب آن بود که تقابل سنت و مدرنیسم را در زندگی خانواده ایرانی نمایش داد. ۱۱) میوه ممنوعه: سریالی که براساس داستان شاه لیر و شیخ صنعان نوشته و توسط حسن فتحی ساخته شد. موضوع تازه آن و بدعت تلویزیون در نمایش داستان عشق یک پیرمرد به دختر جوان نکته‌ای است که نمی‌توان فراموش کرد. ساختار مناسب و بازی‌های ارزشمند بویژه علی‌نصیریان از ارزش‌های کاری بود که در ماه رمضان ۸۶ از شبکه دوم پخش شد. ۱۲)‌ روزگار قریب: یکی از معدود سریال‌های مبتنی بر زندگینامه بود که سال گذشته از شبکه سوم پخش و مورد استقبال مخاطب خاص و عام قرار گرفت و داستان زندگی محمد‌ قریب را با بازی مهدی‌هاشمی روایت می‌کرد. کیانوش عیاری کارگردان این کار ماندگار است. فرم روایت، بازی‌های روان و کارگردانی درخشان از جمله ارزش‌های «روزگار قریب» بود.