عاشورا در آیینه عاشورا

محرم فرصت بسیار مناسبی است تا ارزش‌های قیام عاشورا و نهضت امام حسین (ع) برای انتقال به نسل های آینده بازگو شود و فلسفه این قیام با شیوه های مخاطب پسند تبیین و تشریح شود.آیین های عزاداری ایام شهادت سالار شهیدان در ماه محرم وحضور مداحان و ذاکران اهل بیت (ع) برای واگو کردن وقایع و پیام عاشورا با تکیه بر منابع صحیح وبیان آن با شیوه ای مناسب می‌تواند باعث انتقال هرچه بهتر پیام عاشورا به نسل جوان شود. هیئت‌های مذهبی محل انتقال مفاهیم و معانی ارزش‌های دینی به نسل جوان است و یکی از ارکان حفظ ایمان و محل تبلور و تجلی اطاعت پذیری مردم نسبت به اهل بیت (ع) بشمار می رود.اما فارغ از این شیوه ،راه‌هایی چون بهره مندی از زبان هایی چون رسانه و هنرنیز روشی مناسب برای انتقال پیام عاشورا بشمار می‌رود. یکی از شیوه ها، معرفی جلوه‌های متنوع، پنهان و آشکار واقعه عاشورا است تا زیبایی‌های موجود در این واقعه و تأثیراتی که قیام و پیام امام حسین (ع) برای همه نسل‌ها داشته است، به اطلاع مردم برسد. از آنجایی که عاشورا ظرفیت بزرگی برای منتقل کردن پیام به مخاطب نسل امروز دارد لذا بهره مندی از این شیوه، می‌تواند پل ارتباطی مهمی در رسیدن ارزش‌های معنوی به آینده‌سازان کشور باشد. در طول ۱۴۰۰ سالی که از واقعه عاشورا می‌گذرد،زبان هنر یکی از شیوه‌هایی بوده که توانسته ظرفیتهای موجود اعصار و قرون را به خدمت خود بگیرد.و بر این مبنا هنرهای نمایشی تصویری ،ادبیات و شعر، زبانی پر بار برای انتقال عظمت و شأن اهل بیت (ع) به دور از تحریف و خرافات با تکیه بر منابع صحیح بوده است. اقوام ایرانی طی دوران گذشته با آیین ها و مناسک مختلف به سوگواری سالار شهیدان پرداخته اند وبا بهره گیری از این زبان توانسته اند پیام عاشورا را به سینه به سینه منتقل کنند. براین اساس نوجوانان و جوانانی که به تماشای تعزیه و سایر آیین‌های اقوام ایران در سوگواری عاشورایی می‌نشینند با مفاهیم عاشورا و فلسفه قیام امام حسین (ع) آشنا خواهند شد و این آشنایی موجب حفاظت نوجوانان و جوانان ایرانی از خطر تأثیر فرهنگ غربی خواهد شد. ساخت فیلم از زندگی بزرگان و سیره انبیاء،وقایع نگاری و به تصویر کشیدن مصیبتی که بر اثر ظلم ظالمان بر بزرگان ما رفته، و ...وظیفه دیگری است که نسل امروز باید آن را برای نسل آینده بازگو نماید. چهره های مذهبی و فرهنگی کشور براین عقیده هستند که بهره مندی از شیوه های درست ومنطقی برای رساندن پیام امام حسین و قیام این حضرت، علیه ظلم و ستم باید از طرق مختلف وبدون تحریف به مخاطب برسد. براین اساس دو تن از اعضای کمیسیون فرهنگی مجلس در گفتگو با جام جم آنلاین در این زمینه دیدگاه‌های خود را مطرح کردند. ● استدلال‌ها قوی باشد سید علی محمد طاهری عضو فراکسیون روحانیون مجلس که در کمیسیون فرهنگی نیز عضویت دارد با اشاره به اینکه باید در انتقال فلسفه عاشورا به نسل جوان شرایط مخاطب مد نظر قرار گیرد گفت:از آنجایی که نسل امروز را جوانان تحصیل کرده تشکیل می‌دهند لذا باید در انتقال فلسفه عاشورا به آنان استدلال ها قوی و منطقی ارائه شود. وی بابیان این که دین اسلام به تنهایی از محکمات خوبی برخوردار است اما واعظان باید در رساندن پیام دقت بالایی داشته باشند افزود:استفاده از ابزارهای نوین در این شرایط اثر گذاری کلام را بیشتر خواهد کرد و بهره مندی از زبان هنر و رسانه می‌تواند نقش بسزایی در به نتیجه رسیدن این مأموریت مهم ایفا نماید. نماینده گرگان در ادامه با اشاره به نقش نویسندگان، شعرا و دیگر هنرمندان در رساندن پیام عاشورا به نسل جوان کشور گفت:اگر نگاهی به مجموعه مختارنامه یا روز واقعه و یا این قبیل فیلم ها داشته باشیم می‌بینیم که با چه کلام دلنشینی پیام دین اسلام توانست میان مردم جای خود را پیدا کند.لذا باید از ابزار گوناگون استفاده کرد تا پیام مهم عاشورا به نسل جدید و آینده منتقل شود. طاهری با بیان این که هر مخاطبی زبان خاص خود را دارد و به تنوع افکار باید شیوه‌های مناسب برای گفتن حقایق انتخاب شود تأکید کرد:یک اثر هنری مانند عصر عاشورای استاد فرشچیان برای کسانی که علاقه مند به نقاشی هستند آنان را متحول می‌کند و حتی فردی ممکن است با دیدن یک خط نستعلیق زیبا ،متحول شود. بالاخره ابزار مختلف هنر مخاطبان مختلف دارد و هریک توان اثر گذاری خاص خود را دارند. وی در مورد بهره گیری از نوحه خوانی و شیوه های سنتی برای رساندن پیام عاشورا به مخاطب نیز گفت:این شیوه اثر گذاری خاص خود را دارد منتها باید وعاظ محترم با بهره گیری از کلام و دلایل منطقی به طرح دیدگاه‌ها بپردازند. عضو کمیسیون فرهنگی گفت:البته عزاداری‌ها توسط ذاکرین جوان به شیوه نوین هم تأثیر خاص خود را دارد .اما باید حرمت و قداست اهل بیت در آنها حفظ شود و کاری نکنیم که ذهنیت افراد مخدوش شود. وی افزود: اگر هدفمان این است که یک تالم روحی در مخاطب ایجاد کنیم بهتر است واقعیت را بگوییم چون به اندازه کافی ماجرای اباعبد الله الحسین دردآور است که مخاطب بخواهد آنرا درک کند. ● متناسب با شرایط امروز قیام کربلا گفته شود بیژن نوباوه دیگر عضو کمیسیون فرهنگی و عضو ناظر مجلس در شورای سیاستگذاری صدا وسیما نیز رساندن پیام عاشورا به نسل جوان کشور را معرفی حرکت آزادی خواهانه یک مرد بزرگ عنوان کرد گفت:امروز نگاه مردم به سید الشهدا نگاهی توأم با آگاهی است و نمونه این نگاه در پیروزی انقلاب اسلامی باعث پیروزی خون بر شمشیر شد. نماینده مردم تهران تأکید کرد: امروز نسل جوان باید مراقب راه‌هایی که دشمنان برای از بین بردن فرهنگ عاشورا بکار می‌گیرند باشند، البته دشمن نمی‌تواند فلسفه عاشورا را نفی کند اما تلاش می‌کند این واقعه را به انحراف بکشاند و از همه عواملی که می‌تواند، در این مسیر استفاده کند. نوباوه افزود:به طور مثال دشمنان سعی دارند با چاپ تصاویر و عکس هایی از ائمه و معصومین که نگاه به ظاهر این افراد دارد مخاطب را از واقعیت و شخصیت آنان دور کند.در صورتی که ائمه بخاطر شجاعت و تبعیت از خدا شهره خاص و عام هستند. وی با بیان این که باید تلاش کنیم واقعیت فرهنگ عاشورا به مردم نمایش داده شود گفت:هر اقدامی در این زمینه چه در قالب تعزیه ،مراسم آیینی سنتی و عزاداری می‌تواند کمک به درک و تعمق در این فرهنگ نماید.اما هر حرکتی که عکس این باشد و روضه خوان های ما را تبدیل کسانی نماید که کاری غیر از ذکر امام حسین نماید نادرست و مذموم است. نوباوه درادامه بابیان اینکه باید مدیران برنامه ریزی ممکن را برای مشارکت هر چه بیشتر جوانان و مردم داشته باشند گفت:روحانیت آگاه به مسایل نیز باید قیام عاشورا را مطابق شرایط امروز به مخاطب بازگو نماید.