ناشنوایی، کمشنوایی و سایر مشکلات مربوط به شنوایی، با توجه به ماهیت و شرایط خاصی که دارند، تاثیر مهمی بر روابط بینفردی، عاطفی و روابط زناشویی میگذارند. هرچند مطالعههای انجام شده در این زمینه بسیار اندک هستند، اما باعث شدهاند مشکلات عاطفی و جنسی افراد ناشنوا بهوسیله محققان بهتر درک شود...
هارولد روسی، روانپزشک موسسه میننجر در کانزاس، در مطالعههای خود به این نتیجه رسید مردانی که ناشنوایی یا مشکلاتی در زمینه شنوایی دارند، میترسند توانایی جنسی خود را از دست بدهند و برخی زنان ناشنوا، ترس از دست دادن جذابیت را دارند.
یکی از عناصر اصلی در برقراری ارتباط، کلام است و فقدان آن تاثیر عمیقی بر شیوه تفکر و در نهایت رفتار فرد میگذارد. بههمین دلیل کسانی که دچار مشکلات شنوایی هستند، معمولا درباره خود و شرایطشان زیاد فکر میکنند، بهخصوص در مورد روابط زناشویی، به دلیل ناتوانی در برقراری ارتباطهای اولیه کلامی، منفیباف میشوند و طرحوارههای شناختی منفی را در خود شکل میدهند؛ «من جذابیت ندارم»، «نمیتوانم ارتباط مناسبی برقرار کنم»، «نمیتوانم از پس ارتباط برآیم»، «این رابطه حتما شکست خواهد خورد زیرا همسرم منتظر است من به او حرف عاشقانه بزنم» و...
● اشکال در برقراری رابطه عاشقانه
شاید عمدهترین مشکلاتی که ناشنوایی ایجاد میکند، شکل دادن به روابط عاشقانه، عاطفی و روابط زناشویی باشد. البته بروز این مشکلات به زمانی که مشکلات ناشنوایی آغاز شده و مشکلات همسران، بستگی دارد.
در ارتباط با هر زوجی که یکی از آنها دارای مشکلات شنوایی است، ناشنوایی به شدت اختلال در احساس و تشخیص، تعهد و امنیت، اهداف و ارزشهای متقابل و رشد و پیشرفت مستمر را تحتتاثیر قرار میدهد. عناصر تقابلی رابطه، با شروع از دستدادن شنوایی یکی از طرفین تحتتاثیر قرار میگیرد. هرگونه آسیبدیدگی فیزیکی مانند مشکلات شنوایی باعث ایجاد ترس و اضطراب در فرد میشود و این اضطراب، ذهن را از رابطه برقرارکردن با دیگران دور و آن را با چیزهایی که قطعا ارتباطی با عناصر تقابل ندارند، مشغول میکند. بسیاری از افرادی که ناشنوایی اکتسابی دارند، فکر میکنند چیزی در مورد آنها نادرست است و شایسته و خوب نیستند زیرا تصور میکنند برای داشتن یک رابطه موفقیتآمیز، نیاز به درک یکدیگر و صحبت در مورد آن است، در حالی که آنها نمیتوانند چنین شرایطی ایجاد کنند.
● ناتوانی در درک نشانههای رومانتیک
علاوه بر مشکلات ارتباطی، افراد دچار مشکلات شنوایی، مشکلاتی در روابط زناشویی دارند؛ رابطه زناشویی، به زمان و فضای خوب و مناسب نیاز دارد اما فردی که شنوایی خود را از دست داده، توانایی درک نشانههای رومانتیک (شنیداری، تصوری و خیالی) را از دست میدهد. هر فردی احساسات و درک خاصی از خلق انرژی، انگیختگی و زمانبندی دارد، اما در فردی که نمیشنود، درک زمانبندی و خودانگیختگی از بین رفته است و این مسایل مشکلاتی را در آنها پدید میآورد که حتی نمیتوانند در مورد آن صحبت کنند.
عمدهترین مشکلاتی که این افراد دارند، برانگیختگی و رسیدن به ارگاسم (اوج لذت جنسی) است. برای رسیدن به برانگیختگی لازم برای داشتن روابط زناشویی موفقیتآمیز، علاوه بر تحریک لمسی و بصری، تحریک کلامی نیز لازم است و فقدان آن در رابطه تاثیرگذار است. برای رسیدن به ارگاسم هنگام برقراری روابط زناشویی، شنیدن و گفتن نجواهای عاشقانه لازم است و فقدان کلام تاثیر منفی در رابطه زناشویی دارد چون افراد معمولا دوست دارند در مورد احساس و هیجانی که تجربه میکنند و از آن لذت میبرند، صحبت کنند و مشکلات شنوایی انجام این کار را ناممکن میکند.
● اگر یکی از همسران دچار مشکل شنوایی باشد...
سکوت، باعث ایجاد ارتباط ضعیف بین زوج میشود. این مشکلات زمانی که فقط یکی از طرفین دچار مشکلات شنوایی باشد، بیشتر خود را نشان میدهد زیرا هر دو طرف نمیتوانند درک یکسان و درستی از شرایط یکدیگر داشته باشند. میان زوجی که هر دو دچار مشکلات ناشنواییاند، احتمال بروز مشکلات به دلیل داشتن درک یکسان از شرایط کمتر خواهد بود. در میان عناصر رابطه عاشقانه (تعهد، صمیمیت و شهوت)، شهوت کماهمیتترین عامل است اما اگر اولین انگیزه از ایجاد روابط باشد، آسیبپذیری افزایش مییابد تا جایی که زندگی زناشویی دوام نمیآورد.
● صمیمیت و تعهد؛ عناصر ضروری برای دستیابی به یک رابطه
صمیمیت و تعهد عناصر ضروری برای دستیابی به یک رابطه هستند و باید شرایط لازم برای ارتباط برقرار کردن فراهم شود. مردی که ناشنواست، نمیتواند متوجه حرفهای همسرش که سرگرم کار در آشپزخانه است، شود چون ادامه گفتوگو با فردی که در حال حرکت است، برایش مشکل است. افراد شنوا میتوانند حداقل ۲ کار را همزمان انجام دهند اما افراد ناشنوا معمولا فقط توانایی انجام یک کار را در یک زمان دارند؛ بنابراین اطرافیان باید برای برقراری ارتباط با آنها، انجام هر کار دیگری را متوقف کنند و فقط توجهشان به ارتباط باشد.
ناشنوایی اکتسابی ممکن است علت مشکلهای بهوجودآمده بین زن و مرد نباشد، اما میتواند بر دامنه مشکلات بیفزاید. هر فردی نیاز دارد در مورد خواستههایش با همسرش صحبت کند اما این نیاز وقتی شنوایی یکی از آنها مختل باشد، برطرف نمیشود. در این شرایط رفع اضطراب (که در این افراد شدت آن افزایش مییابد)، اهمیت خاصی پیدا میکند. افراد ناشنوا باید بدانند ریسک گفتوگو در یک رابطه عاشقانه بسیار کمتر از خطر از هم پاشیدگی پیوند و تغییرشکل آن به یک رابطه مشکلدار است.
در نظر بگیرید مرد متاهلی که شغلش مستلزم استفاده زیاد از تلفن و ملاقات با تعداد بیشماری از مردم در طول روز است، اگر او شنواییاش را از دست بدهد، حتما برای از دست ندادن شغلش، نیاز به استفاده از سمعک را میپذیرد و برای اینکه این نقص خود را برطرف کند، توجه و تلاشش را بیشتر میکند تا جایی که میتواند به خوبی لبخوانی و شغلش را حفظ کند، اما شبها در خانه به دلیل خستگی و کمشدن تواناییهای روانی و فیزیکی سعی چندانی برای رابطه برقرارکردن با همسرش نمیکند. حتی ممکن است نخواهد مشکلات خانوادگی مخل آسایشش بشوند یا آنچه برای همسرش اتفاق افتاده، بشنود یا به مهمانیهای دوستانه برود. در این شرایط همسرش فکر میکند او مردی نیست که با او ازدواج کرده زیرا نمیتواند حرف بزند و دوباره نادیده گرفتن شرایط، مشکل را بزرگتر و بیشتر میکند.
به دنبال از بین رفتن ارتباط، فراموشکردن پیمانها آغاز میشود. سرانجام ناامیدی و افسردگی بر فرد غلبه میکند و مهمتر از آن این است که واکنش و عمل فرد، بر اینکه دیگران چگونه در مورد وی فکر و عمل کنند، تاثیرگذار است. از دست دادن شنوایی، مانع استمرار و رشد صمیمیت نمیشود، بلکه با محدود کردن شرایط، زمان و انرژی مورد نیاز، ارتباط را که لازمه شکلگیری صمیمیت است، پیچیدهتر و مشکلتر میکند.
● کاهش شنوایی میتواند آزمون واقعی عشق باشد
اگر با کاهش شنوایی زن یا مرد، اعضای خانواده مشکل و عواقب آن را درک نکنند، روابط بین آنها و بهخصوص روابط زناشویی زن و مرد تحتتاثیر قرار میگیرد. عدم پذیرش مساله از سوی همسر یا خود فرد، داشتن انتظارها و توقعات قبلی در روابط عاطفی و زناشویی و حذف برنامههای خاص ممکن است باعث ایجاد مشکلاتی شود.
کاهش عزتنفس فرد، احساس بیکفایتی و ناکارآمدی جنسی، مشکلات برانگیختگی، کاهش تدریجی میل جنسی و فعالیت جنسی به دلیل ترس از ایجاد مشکلات ارتباطی نیز مشکلات بیشتری بین زوج به وجود میآورد. عملکرد ما در موقعیتهای مختلف، شیوه عملکرد ما را شکل میدهد. وقتی یک چرخه منفی شکل میگیرد، مشکلات خانواده جدیتر میشوند. زن متوجه نگرشهای تغییریافته همسرش میشود و زمانی که با ناامیدی به عشق و درک همسرش نیاز دارد، با طرد و نپذیرفتن مواجه میشود و این همچنان ادامه مییابد.
از دست دادن شنوایی در واقع میتواند آزمون واقعی عشق باشد. اگر مرد و زنی هنوز نتوانستهاند تحمل کافی برای پذیرش یکدیگر را به همان شکلی که هستند، پیدا کنند، بیشک دچار مشکلات زیادی خواهند شد.
