منطقه نفتخیز گچساران در سالهای ١٣٠٢ و ١٣٠٣ هجری شمسی مورد مطالعه قرار گرفت. در سال ١٣١٠ عملیات حفاری برای چندمین بار آغاز شد و پس از حفر چاههای بسیار در لایه آسماری میزان تولید نفت به ٢١ هزار بشکه در روز رسید. برنامه های حفاری تا قبل از ملی شدن صنعت نفت ادامه یافت و در این مدت به ١٦ حلقه چاه و ٦٠ هزار بشکه نفت در روز افزایش یافت. پس از ملی شدن صنعت نفت، شرکت اکتشاف و تولید نفت ایران در سالهای ٣٦ و ١٣٣٥ عملیات حفاری را بار دیگر در این منطقه آغاز کرد. این برنامه نیز تا سال ١٣٤٥ ادامه داشت و تعداد چاههای حفاری شده به ٤٦ حلقه افزایش یافت.
میدان نفتی گچساران در فاصله ٢٢٠ کیلومتری جنوب شرقی اهواز قرار گرفته و شامل سازندهای شکاف دار کربناتی آسماری و بنگستان بوده که در جهت عمومی شمال غربی، جنوب شرقی طاقدیس های میادین نفتی جنوب ایران واقع شده است. این میدان طاقدیسی بطول حدود ٧٠ کیلومتر و عرض ٦ تا ١٥ کیلومتر است. تولید عمده نفت از سازند آسماری این میدان صورت می گیرد که عمدتا از سنگهای کربناتی تشکیل گردیده است. تولید از مخزن از سال ١٣١٨ با چاه شماره ١٣ آغاز گردید. حجم نفت در جای مخزن در سال ١٣٥٦ بالغ بر ٣/٤٦ میلیارد بشکه تخمین زده شده است. تاریخچه تولید از مخزن بیانگر آن است که میزان تولید روزانه همواره افزایش داشته و در سال ١٣٥٥ به حداکثر میزان خود بالغ بر ١١٨٠ هزار بشکه در روز رسیده است. تزریق گاز در مخزن از سال ١٣٥٦ آغاز گردیده که هم اکنون نیز با میزان تزریق بیش از یکهزار میلیون فوت مکعب در روز از طریق ١٦ حلقه چاه تزریقی ادامه دارد.
شرکت بهرهبرداری و گاز گچساران بر اساس سیاستها و برنامههای وزارت نفت مبنی بر ایجاد کیفیت و تحول در نحوه اداره فعالیتهای مبتنی بر سیاست شکل گیری بنگاههای اقتصادی و بمنظور کارائی و اثر بخشی سازمانها و همچنین ایجاد بهره جوئی از فن آوری و آماده سازی بستر لازم برای مدیریت در جهت ارتقای سطح کیفی و کمی صنعت نفت بعنوان یکی از شرکتهای فرعی تابعه شرکت ملی مناطق نفت خیز در سال ١٣٧٨ تشکیل گردید.
این شرکت به لحاظ موقعیت ممتاز جغرافیائی و گستردگی آن در استانهای کهگیلویه و بویر احمد، فارس، بوشهر، خوزستان و اصفهان از ویژگی خاصی برخوردار است و فعلا دارای توانائی تولید ٧٣٦ هزار بشکه در روز از میادین فعال گچساران ، بی بی حکمیه ، رگ سفید-٢ ،پازنان-٢ ، بینک،گلخاری، نرگسی، چلینگر، گرنگان، سباهمکان و سولابدر میباشد و همچنین مسئولیت توسعه و تولید از میادین نفتی تحت برنامه خویز، کیلورکریم، زاغه، رودک و چهاربیشه با ظرفیت مجاز تولید ١٧ هزار بشکه در روز را نیز بر عهده دارد. به طور کلی شرکت گچساران وسئولیت تولید صیانت شده از ١٦ میدان نفتی با استفاده از ٥٨٨ حلقه چاه ، ١٠ واحد بهره برداری، ٣ کارخانه نمکزدائی ، ١٠ ایستگاه تقویت فشار و تزریق گاز ، ٣ کارخانه گاز و گاز مایع(دو کارخانه ١٢٠٠ و ١٣٠٠ در حال احداث) ، سیستم تولید و تزریق گازپازنان، سیستم گازآغار / دالان ، ٥ آزمایشگاه شمیائی و ٥ واحد آبرسانی را بر عهده دارد.
بزگترین میدان نفتی این شرکت، میدان گچساران میباشد که با ابعاد ٧٠ کیلومتر طول و ٦ تا ١٥ کیلومتر عرض یکی از بزرگترین مخازن کربناتی ایران میباشد. این مخزن طی سالهای ١٣٠٢ و ١٣٠٣ هجری شمسی مورد مطالعه قرار گرفت و پس از حفاری تعدادی چاه در سال ١٣١٦ با تولید از چاه شماره-٣ با میزان ٢٦ هزار بشکه در روز آغاز گردید. بر اساس مطالعات انجام شده بمنظور تثبیت فشار مبنای نفت بر روی ١٤٣ بار تزریق گاز در این مخزن با هدف رعایت نسبت تزریق ١٦٠٠ میلیون فوت مکعب به ازای هر بشکه نفت تولیدی از سال ١٣٦٥ آغاز و هم اکنون به دلیل پائین بودن فشار مبنای نفت تزریق گاز در ١٦ حلقه چاه با نسبت حدود ٢٠٠٠ فوت مکعب گاز به ازای هر بشکه نفت تولیدی ادامه دارد.
● تولید نفت و گاز:
شرکت بهرهبرداری نفت و گاز گچساران به لحاظ موقعیت ممتاز جغرافیایی و گستردگی آن در استانهای کهکیلویه و بویر احمد، فارس، بوشهر، خوزستان و اصفهان از ویژگی خاصی برخوردار است این شرکت با توان تولیدی بیش از ٧٥٠ هزار بشکه در روز نفت از حدود ٣٢٠ حلقه چاه تولیدی یکی از شرکتهای فرعی تابع شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب بشمار می رود. عمده چاههای تحت مسئولیت این شرکت در مخازن نفتی گچساران، بیبیحکیمه، رگ سفید، پازنان، گلخاری، بینک، چلینگر، نرگسی، گرنگان، کیلورکریم، سولابدر، سیاهمکان، خویز، رودک، زاغه، چهاربیشه و کوهکاکی حفاری شدهاند. از میان ١٠ حوزه نفتی در مدار تولید تحت مسئولیت این شرکت هم اکنون مخزن
گچساران با تولید روزانه ٥٠٠ هزار بشکه در روز بیشترین و مخزن سیاهمکان با تولید ٤ هزار بشکه در روز کمترین سهم تولیدی نفت را بعهده دارند.
● تاسیسات و واحدهای تابعه
این شرکت مسئولیت راهبری ١٠ واحد بهرهبرداری، ٣ واحد نمکزدائی، ١١ ایستگاه تقویت فشار، ٣ کارخانه گاز و گاز مایع (کارخانه های ١٢٠٠ و ١٣٠٠ در حال احداث می باشند) منطقه تفکیک گاز پازنان، سیسستم گاز آغاردالان، ٩٠ مجموعه تفکیک سرچاهها، ٥ آزمایشگاه شیمیایی، ٥ کارخانه آبرسانی با ظرفیت حدودا ٣٢٥٠٠ متر مکعب در روز، قریب ٢٠٠ کیلومتر طول خط آبرسانی، ٦٠٠ کیلومتر طول خطوط انتقال و توزیع برق، ١٠ مولد برق اضطراری به قدرت ٩ مگاوات، ١٠٥ دستگاه توربوالکتروپمپ مخصوص نفت خام، ٤١ دستگاه توربوکمپرسور و ٢٢ دستگاه الکتروکمپرسور و حدود ٣٣٧٣ کیلومتر خطوط لوله جریانی و انتقال نفت و گاز در اندازههای ٤ اینچ تا ٤٦ اینچ از اهم واحدها و تاسیسات این شرکت به شمار میرود. از کل نفت تولیدی مخازن شرکت، روزانه حدود ٥٠ هزار بشکه نفت به پالایشگاه شیراز ارسال شده و مابقی به پایانه صادراتی جزیره خارک ارسال میگردد. شرکت بهرهبرداری نفت و گاز گچساران با مجموعه تاسیسات و واحدها تابعه و در در اختیار
داشتن ٣٢٢٧ نفر شاغل در بخشهای عملیاتی و پشتیبانی، بیش از ٢٥ نفت خام کشور را تولیدنفت و گاز کارون مقام دوممجموع شرکتهای تابع شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب دارا است. ذخائر عظیم گازی نیز در منطقه از موقعیت ممتازی برخوردار بوده و محل مناسبی برای ایجاد صنایع جانبی میباشد. تولید انباشتی از مخازن تحت مسئولیت این شرکت تا پایان سال ٧٨ برابر ٠٢٧٨/١٣ میلیارد بشکه نفت بوده که ١٦٣/٨ میلیارد بشکه آن متعلق به مخزن گچساران میباشد. حجم نفت در جای اولیه ١٠٤٦١٦ میلیون بشکه از مجموع ٤١ میدان در مدار تولید، برنامه شده و برنامه نشده بود که با ١٩٣٨٤ میلیون بشکه بازیافت اولیه مورد انتظار، تولید مجاز تا یک میلیون و هفت هزار بشکه در روز را امکان پذیر می سازد. تزریق گاز در مخازن گچساران وبیبیحکیمه بطور متوسط روزانه ٥١١١ میلیون فوت مکعب صورت میپذیرد که حدودا ١١١٥ میلیون فوت مکعب آن از طریق گاز همراه مخازن فوق و ٨٣٠ میلیون فوت مکعب آن از مخزن پازنان تامین می گردد.
● سایر پروژه های دردست اجرا در بخش نفت و گاز
١) تسهیلات اولیه بهره برداری از حوزه نفتی گلخاری
٢) تزریق گازبینک از منشأ گازهای همراه بینک، گلخاری و پارس
٣) تسهیلات بهره برداری از میدان نفتی نرگسی
٤) تسهیلات بهره برداری از میدان نفتی کیلورکریم
٥) توسعه شبکه تزریق گاز گچساران
٦) طرح توسعه تسهیلات جدید بهره برداری
٧) احداث واحد گاز و گاز مایع ١٣٠٠ بی بی حکیمه
٨) احداث واحد شیرین سازی بازیافت گوگرد و کارخانه گاز و گاز مایع ٢٠٠
٩) احداث ایستگاه تقویت فشار ضعیف و قوی گاز بینک
١٠) پروژه های جمع آوری گازهای همراه نفت
١١) پروژه های بزرگ خدماتی، پشتیبانی و رفاهی (خانه سازی، توسعه بیمارستانها، آموزشی، راهسازی و تدارکات)
١٢) بهینه سازی واحدها و استاندارد نمودن آنها
١٣) طرحهای والفجر در راستای افزایش تولید
١٤) برداشت از مخازن جدید مثل کیلورکریم، سیاهمکان و...
١٥) پروژه های آبرسانی
● اهداف و نوع پروژه های انجام شده و دردست اقدام:
١) تسهیلات اولیه بهره برداری از حوزه نفتی گلخاری
٢) تزریق گازبینک از منشأ گازهای همراه بینک، گلخاری و پارس
٣) تسهیلات بهره برداری از میدان نفتی نرگسی
٤) تسهیلات بهره برداری از میدان نفتی کیلورکریم
٥) توسعه شبکه تزریق گاز گچساران
٦) طرح توسعه تسهیلات جدید بهره برداری
٧) احداث واحد گاز و گاز مایع ١٣٠٠ بی بی حکیمه
٨) احداث واحد شیرین سازی بازیافت گوگرد و کارخانه گاز و گاز مایع ٢٠٠
٩) احداث ایستگاه تقویت فشار ضعیف و قوی گاز بینک
١٠) پروژه های جمع آوری گازهای همراه نفت
١١) پروژه های بزرگ خدماتی، پشتیبانی و رفاهی (خانه سازی، توسعه بیمارستانها، آموزشی، راهسازی و تدارکات)
١٢) بهینه سازی واحدها و استاندارد نمودن آنها
١٣) طرحهای والفجر در راستای افزایش تولید
١٤) برداشت از مخازن جدید مثل کیلورکریم، سیاهمکان و...
١٥) پروژه های آبرسانی
● توان و قابلیت ها:
۱) وجود منابع عظیم نفت، بطوریکه بیش از ٢٥ درصد نفت تولیدی کشور در این منطقه میباشد.
٢) وجود خطوط اصلی صادرات نفت و تلمبه خانه بزرگ گوره.
٣) تاسیسات نفتی و گاز نظیر کارخانه های بهره برداری، نمکزدایی، ایستگاههای تقویت و تزریق گاز، کارخانه گاز و گاز مایع، خط لوله "٤٢ سراسری انتقال گاز آغاردالان.
٤) وجود منابع عظیم گاز
٥) وجود منابع عظیم سنگ فسفات که بر اساس مطالعات انجام شده تنها در معدن فسفات کوه لار واقع در ٥٠ کیلومتری شمال شهرستان گچساران حدود ٣٨٠ میلیون تن مواد تخمین زده میشود. این معدن از نظر اقتصادی بسیار حائز اهمیت بوده و بعنوان یک ماده اولیه در صنعت پتروشیمی برای تولید کود فسفات بکار میرود.
٦) امکانات ترانزیتی برای عبور نفت و گاز از منطقه
