نسبت دانشگاه و منافع ملی

در یکصد سال گذشته جنبش دانشجویی در جوامع مختلف همواره به عنوان یک نیروی تاثیرگذار در روند روشنگری، آگاهی دهی و هدایت افکار عمومی جامعه به سوی دفاع از حقوق اساسی مردم و نقد قدرت عمل کرده است. در دوران معاصر در کشور ایران نیز جنبش دانشجویی نماد حرکت های حق طلبانه در جهت حفظ منافع ملی و حاکمیت قانون و استقلال کشور بوده و قشر دانشجو و روشنفکر جامعه به عنوان موتور محرک جنبش های آزادیخواه به صورت مستقل و به دور از رنگ و بوی حزبی و گروهی در قالب یک جریان ملی فراجناحی فعالیت داشته است. در جوامع پیشرفته که آستانه تحمل حکومتگران در مواجهه با انتقادات و تظاهرات دانشجویان و منتقدان قانونی بالا است اقدامات و موضع گیری های جنبش های دانشجویی نه تهدید که فرصت تلقی می شود، چرا چون باور دارند دانشجویان به عنوان جوانان نخبه یی که اداره آینده مملکت را در دست خواهند داشت با هدف اصلاحی اقدام به حرکت های انتقادی می کنند، لذا هیچ گاه حکومت ها درصدد سرکوب و منزوی کردن این جنبش پویا و اصلاحگر برنمی آیند. نقل است که در سال ۱۹۸۵ که اوج اعتراضات دانشجویان در دانشگاه های فرانسه بود هنگامی که دانشجویان در خیابان ها با پلیس درگیر می شدند، فرانسوا میتران گفت؛ «دانشجویان و جوانان به اقتضای سن شان شاید دست به کارهایی بزنند که خطا باشد اما دولتی که سعی می کند به دلیل این اشتباهات با دانشجویان و جوانان برخورد کند اشتباه بزرگ تری را مرتکب می شود.» در اعتراضات سال های اخیر دانشگاه های فرانسه که گاهی بیش از ۴۰ دانشگاه به تعطیلی کشیده و تظاهرات وسیع خیابانی منجر به برخوردها با پلیس، شکستن شیشه مغازه ها و بانک ها و آتش زدن اتومبیل ها و... شد به گفته استادان ناظر و خبرگزاری ها حتی یک دانشجو مجازات و زندانی نشد و با تدبیر مسوولان و تامین بخش عمده خواسته های منطقی دانشجویان غائله ختم به خیر شد. ۱۶ آذر سال ۱۳۳۲ نقطه عطفی برای جنبش دانشجویی در ایران است. به دنبال کودتای ننگین ۲۸ مرداد علیه دولت ملی دکتر مصدق و فعالیت حامیان داخلی و خارجی دربار برای قبضه همه قدرت توسط شخص شاه و حامیان او، هنگامی که نیکسون رئیس جمهور وقت امریکا با هدف حمایت از کودتاگران و شاه به تهران سفر می کند این اقدام مورد اعتراض ملت آگاه و میهن دوست و استقلال طلب ایران به خصوص جامعه دانشجویی واقع می شود. به دستور شاه برای مهار اعتراضات مردمی و جلوگیری از تظاهرات دانشجویان نیروهای گارد مسلح وارد دانشگاه می شوند و در مقابل شعارها و تظاهرات دانشجویان دانشکده فنی اقدام به تیراندازی و هدف گرفتن آنها کرده که منجر به شهادت سه انسان اهورایی شریعت رضوی، قندچی و بزرگ نیا) می شود. اما اوج فعالیت گسترده و تاثیرگذاری عمیق جنبش دانشجویی ایران در سال ۱۳۵۷ با آغاز مبارزات حق طلبانه رهایی بخش ملت ایران به رهبری امام خمینی بود که منتهی به پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی و برقراری نظام جمهوری اسلامی شد. به علاوه اینکه جنبش دانشجویی در راستای شکل گیری و قوام ارگان ها و نهادهای انقلابی و تشکیلات اساسی نظام مشارکت موثر و تعیین کننده داشته و بخش عمده یی از بار جنگ و جبهه و جهاد سازندگی را عهده دار بود. همچنین در انتخاب رئیس دولت اصلاحات و پیشبرد روند اصلاحات در جامعه نقش این جنبش انکارناپذیر بلکه ستودنی است. طبیعی است که جنبش دانشجویی با ماهیتی مستقل و دیدگاهی فراتر از جریان ها و احزاب سیاسی عمل می کند. به خاطر پتانسیل و وجود اعتباری که در بین اقشار مختلف جامعه دارد همواره مورد طمع صاحبان قدرت به خصوص سردمداران احزاب و گروه های سیاسی و... قرار گرفته و متاسفانه به علت شرایط اجتماعی و فضای فرهنگی و آلودگی ها و ناهنجاری هایی که در اثر تنگ نظری ها و انحصارطلبی های مخالفان با فعالیت ها و برنامه های دولت اصلاحات که از جانب بعضی جریان های ساکن در قدرت و صاحب نفوذ در تشکیلات صورت گرفت جنبش دانشجویی هم دستخوش فراز و فرودهایی شده که برای جامعه در حال توسعه ایران خسارات فراوانی در پی داشته است که از آن جمله فرار گسترده مغزها یا منزوی شدن و حذف بخش عمده یی از نیروهای انسانی کارآمد از بدنه اصلی دولت به خاطر دگراندیشی و نقد قدرت است که جزء خصلت های ذاتی دانشجویان و آگاهان دلسوز جامعه مدنی شده است به طوری که امروز شاهد آن هستیم که بسیاری از دانشجویان پیرو خط امام که اقدام انقلابی آنها در فتح لانه جاسوسی امریکا از جانب امام راحل به عنوان «انقلابی بزرگ تر از انقلاب اول» تلقی شد و در ۳۰ سال گذشته هم در مراکز حساس حکومتی مانند عضویت در دولت، مجلس، ارگان های انقلابی و دانشگاه ها و... منشاء خدمات و مصدر اموری بوده اند به بهانه هایی که هیچ سنخیتی با مفاد اصول قانون اساسی و قوانین موضوعی ندارد، دستگیر و محاکمه و محکوم می شوند. در سال های اخیر بیان دیدگاه ها یا اظهارات و موضع گیری های بعضی گروه های دانشجویی که اساساً پیرامون نقد سازنده قدرت و در جهت اصلاح امور و خیر و صلاح کشور اما متفاوت با مواضع فکری بعضی دولتیان قدرتمدار است به ستاره دار شدن، محروم شدن از تحصیل یا اخراج از دانشگاه منجر می شود که در این رابطه نگرانی شدید جامعه و خانواده ها و مسوولان و استادان متعهد و دلسوز دانشگاه ها و مراکز فرهنگی را در پی داشته و دارد. باید آگاه باشیم که برخوردهای خشن و دور از ملاطفت با جوانان سالم و علاقه مندی که در فضای انقلاب پرورش یافته و پدران و بزرگ ترهای خانواده اکثر آنها در پیروزی انقلاب و مشارکت در جنگ تحمیلی علیه دشمن سهیم و شریک بوده اند در حالی که هیچ اقدامی که سزاوار مجازات و محکومیت و محرومیت اجتماعی باشد، مرتکب نشده اند نه تنها در جهت اصلاح امور جامعه نیست بلکه موجب ایجاد شکاف و نارضایتی و سست شدن وحدت و محروم شدن کشور از خدمات و بهره مندی از سرمایه های راستین نیروی انسانی و ایجاد تبعیض منجر به شیوع نارضایتی در بین نیروهای ارزشی دلسوز لایق و کاردان می شود که خواست دشمنان نظام است. بی مناسبت نمی دانم که یادآوری کنم در دوران جنگ تحمیلی که افتخار نمایندگی مردم منطقه درگیر جنگ در مجلس را داشتم در حالی که علاوه بر وظایف سنگین نمایندگی مصائب و مشکلات پیگیری و نظارت بر امور آوارگی های مردم و تدارکات جبهه و پشت جبهه و تامین امکانات ضروری برای حداقل زندگی مردم مقاوم را پی می گرفتم. همدل و همراه برای آبادانی ایران و اعتلای نظام جمهوری اسلامی و تحقق ارزش های انقلاب بکوشند نه اینکه عده یی که در مراکز قدرت قرار گرفته فضای آرام علمی و معنوی دانشگاه را بر پویندگان علم و دانش تنگ و ناامن کنند تا جایی که برای برگزاری مراسم معمولی روز دانشجو هم امنیت لازم را نداشته باشند. آیا این اقدام در راستای منافع ملی است که همه باید به آن پایبند باشند؟