نگاهی به زندگی خصوصی آقا و خانم میم

"زندگی خصوصی آقا و خانم میم" ساخته روح ا... حجازی فیلمی خطی است و اساس آن بر کنش ها و واکنش های دو بازیگراصلی، زوج درون فیلم محسن مهراد (حمید فرخ نژاد) و آوا( مهتاب کرامتی) پایه گذاری شده است. بدین ترتیب می توان فیلم را به دو نیمه تقسیم نمود. در نیمه اول و در طی شخصیت پردازی محسن تاجر –بیزینسمن- موفقی است که بواسطه همین موفقیت ها برای شغلی مهم انتخاب شده و همسر او آوا زنی است با ظاهر و رفتاری ساده و تهی از اعتماد به نفس که با مناسبات شغلی همسرش هیچ همخوانی ندارد. در این نیمه آوا به محسن ظنین است و در برابر پرسش ها، گمان ها و به عبارتی دیگر حسادت وی خنده و جواب های سربالای محسن را مشاهده می کنیم. به نظر می رسد فیلمسازان در این قسمت محسن و رئیسش گوهری (حاتمی کیا) و همکارانش را مصداقی از مدرنیسم و آوا را نمادی از سنت در نظر گرفته اند. با تغییر ظاهری آوا به اصرار محسن - لباس، آرایش و دیگر موارد - و حضور در بین همکاران وی فیلم به نیمه دوم پا می گذارد در این قسمت جای کنش ها و واکنش های این دو شخصیت عوض می شود. شخصیت جدید آوا و توجه اطرافیان او به کنشی تبدیل می شود که موجب ظن و گمان یا به عبارتی غیرت از طرف محسن می شود که دیگر جای خنده ندارد بلکه تبدیل به خشونت و نواختن سیلی به صورت آوا می گردد. همچنین جایگاه این زوج تغییر کرده و این بار آوا نمادی از زن مدرن و محسن واکنشی سنتی دارد. به نظر می رسد طرح این تناقض ها در کنش ها و رفتار این زوج نمایش نوعی سر در گمی جامعه امروز است که فیلمساز آن را نتیجه گذر از سنت به مدرنیته می داند. اگر چه به نظر می رسد فیلمسازان در "زندگی خصوصی آقا و خانم میم" شیوه جدیدی در پرداختن به سنت و مدرنیته را انتخاب نموده اند اما به باور نگارنده با انتخاب و چگونگی طرح این موضوع، از قبل شکست خورده پا به این میدان گذاشته اند زیرا سال های سال است که مخالفان مدرنیسم کوشیده اند آن را برابر با ابتذال و بی بند و باری نشان دهند. آنچنان که در بالا گفته شد تغییر لباس و آرایش آوا برابر با گذار از سنت به مدرنیته انگاشته شده است این موضوع اگر توهین به زنان به حساب نیاید بی شک از برداشت اشتباه فیلمسازان و جمع زیادی از جامعه امروز ما از مدرنیسم است. آیا زنانی که با کسب دانش و تخصص هائی در علوم پزشکی و سایر مراکز اجتماعی مربوط به زنان از بی سوادی گذشته اند به گونه ای که اهالی سنت و مدرنیته با کمال آرامش مادر، خواهر، همسر و دختر خود را برای معالجه یا تحصیل و سایر موارد، به دست این زنان می سپارند، نمی تواند نشانه ی گذر از سنت به مدرنیته باشد؟ اگر مدرنیسم در مورد زن تنها به گذر از ساده زیستی به گونه ای خاص از حضور اجتماعی تعریف شود اشتباه بزرگی است. واژه های فراوانی در فرهنگ و زبان ما وجود دارند که در ابتدای پیدایش دارای بار ارزشی بودند اما در طول تاریخ با سوء استفاده ی فرصت طلبان از یک سو و دیدگاه یک کاسه نگر و سیاه و سفید بین خود ما از سوی دیگر به ضد ارزش تبدیل شده اند. آیا عید نوروز با تمام زیبائی هایش سرچشمه در سنت ندارد؟ آیا برق ، تلفن، رادیو،سینما، تلویزیون، هواپیما، ترن و هزاران مورد دیگر نتیجه دنیای مدرن نیست؟ آیا منشا و مبدا مدرنیسم و آغاز و تداوم پیشرفت در سده های اخیر، همانا دوران روشنگری و روشنفکری نبوده است؟ آیا برابری حق رای زنان با مردان و شرکت در ساختن جامعه خود ریشه در مدرنیسم ندارد؟ آیا نظام های جمهوری یا پارلمانی و پایان نظام های استبدادی نتیجه دنیای مدرن نیست؟ سنت و مدرنیسم مجموعه بزرگی از دانش، بینش،باور،بایدها و نباید ها می باشد و نمی توان یکی از آنها را یکجا و در هم رد کرد یا پذیرفت. چه بسیار سنت هاست که نباید از آنها گذشت و چه بسا به برخی از مظاهر مدرنیته نیز نباید گذر کرد.