وصیت کرد منتقدش بر او نماز بخواند

منش آیت الله یوسف بحرانی- صاحب کتاب حدائق- تقریباً اخباریگری بود به همین خاطر به کربلا که مهد اخباریگری بود مهاجرت کرد. درحالی که در همان زمان آیت الله بهبهانی از اصولیین مبارز و ساکن نجف اشرف بود. آیت الله وحید بهبهانی در سال ۱۱۵۹ قمری به کربلا رفت و به مبارزه علمی با اخباریگری پرداخت. بنا بر آنچه در کتب تاریخی آمده است، چند روزی به درس شیخ یوسف بحرانی نیز حاضر شد. روی به صحن مطهر ایستاد و در جمع عالمان اظهار داشت؛ من حجت خدا بر شما هستم. اگر شیخ یوسف بحرانی چند روزی کرسی درس خود را در اختیار من قرار دهد، حجتم را بیان خواهم داشت. چون این خبر به شیخ یوسف بحرانی رسید، پیشنهاد وحید بهبهانی را پذیرفت و به او فرصت داد نظریات خود را بیان کند. در نتیجه این کار دوسوم شاگردان شیخ یوسف بحرانی از اخباریگری رویگردان شده، به شیوه اجتهاد و اصول روی آوردند. درباره مباحثات این دو عالم گرانقدر مطالب زیادی هست که به یک نمونه از آنها اشاره می کنم؛ جناب حاج کریم فراش صحن مطهر سیدالشهدا می گوید؛ من در ۲۰سالگی که در صحن خدمت می کردم یک شب منادی صحن ندا داد که درهای حرم بسته می شود، دیدم جناب آقای بهبهانی و شیخ یوسف بحرانی که با هم مشغول مباحثه علمی بودند از داخل حرم بیرون آمدند و در رواق مطهر ایستادند و باز مشغول مذاکره شدند تا آنکه منادی دوباره ندا داد درهای صحن بسته می شود. آن دو از در قبله از صحن خارج شدند و در پشت در به مذاکره خود ادامه دادند، تا اینکه نزدیک صبح که من برای گشودن درهای صحن مطهر امام(ع) آمدم دیدم هنوز ایستاده مباحثه می کنند. من از دیدن آن حال مبهوت شدم. پس شیخ یوسف که امام جماعت بود رفت برای نماز و آقای بهبهانی هم عبای خود را پهن کرد و نمازش را خواند و به خانه خود رفت. ● سرگذشت آیت الله شیخ یوسف بحرانی معروف به صاحب حدائق در روستایی در کشور بحرین در سال ۱۱۰۷ هجری قمری دیده به جهان گشود. وی در ابتدا از محضر پدربزرگ و پدر خود در همان روستای محل ولادت استفاده برد و با مقدمات علوم نقلی و عقلی آشنا شد، زیرا پدرش در علوم عقلی و ریاضیات استادی شناخته شده بود. بعد از سال ها در اثر حمله ناصبیون و خوارج به بحرین او و پدرش مجبور به مهاجرت به قطیف عربستان شدند. بعد از سال ها که شیخ یوسف جوانی ۲۴ساله بود و بحرین آزاد شد باز به بحرین برگشت و در حدود شش سال از درس حضرت شیخ احمد بلادی استفاده برد. بعد از این سال ها برای سفر حج به مکه مکرمه مشرف شد و دو سال، کتاب تهذیب شیخ طوسی را از محضر آیت الله شیخ حسین ماحوزی آموخت. بعد از مدتی باز به بحرین کوچ کرد و بعد از آن برای ادامه تحصیل و یادگیری بیشتر علوم به ایران سفر کرده و در شهر شیراز مستقر شد. در ۴۰سالگی بود که برادران و مادر خود را از بحرین به شیراز دعوت کرد تا برای مدت زیادی در این شهر اقامت گزینند. در شهر برای ۱۴سال هم مشغول تدریس بود و هم منصب امام جمعه این شهر را برعهده داشت. وی همچنین مشغول کار کشاورزی بود. اما در سال ۱۱۵۶ هجری قمری وقتی به شیراز حمله شد، این شیخ بزرگوار مجبور شد مادر و برادران را به بحرین بفرستد و خود به فسا مهاجرت کرد و هشت سال در آنجا مشغول تدریس و تحقیق و کشاورزی شد و در همان جا ازدواج کرد. در همین شهر بود که کتاب معروف و مهم خود را به نام «الحدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره» تدوین کرد. حاکم اشغالگر شیراز در سال ۱۱۶۴ قمری فسا را نیز اشغال کرد. صاحب حدائق مدتی کوتاه به استهبانات سفر کرد و پس از آن به مشهد و قم سفر کرد و پس از زیارت حرم امام رضا و حضرت معصومه به بهبهان رفت و یک ماه در آنجا رحل اقامت افکند. حوزه علمیه بهبهان در آن سال ها بسیار فعال بود و به عنوان یکی از مراکز اخباریگری شناخته می شد و مرحوم شیخ یوسف بحرانی صاحب حدائق نیز طبع ملایمی از اخباریگری را دارا بود. بعد از این ماجرا، آیت الله بحرانی به کربلای معلی کوچ کرد و در آنجا مشغول تدریس و تحقیق شد و تا آخر عمر در آنجا زندگی کرد. ● شاگردان صاحب حدائق در طول سالیان دراز تدریس، شاگردان بسیاری تربیت کرد. برخی از شاگردان ممتاز او عبارتند از؛ میرزای قمی (صاحب کتاب قوانین الاصول)، بحرالعلوم، ملامهدی نراقی (نویسنده جامع السعادات) صاحب ریاض (نویسنده ریاض المسائل) و ابوعلی حائری (نویسنده منتهی المقال فی علم الرجال). ● آثار یوسف بحرانی در رشته های مختلف مباحث اسلامی کتاب تدوین کرده و قابل توجه است که نثر ایشان نثر بسیار زیبا و دلنشینی است. در اینجا به برخی از کتب ایشان اشاره خواهم کرد؛ اجوبه المسائل البحرانیه، اجوبه المسائل البهبهانیه، اجوبه المسائل الشیرازیه، اجوبه المسائل الکازرونیه، الاربعون حدیثا فی فضائل امیرالمومنین، الاسلام و الایمان و انه اقرار باللسان و اعتقاد بالجنان و عمل بالارکان، اعلام القاصدین الی مناهج اصول الدین، انیس الخاطر، تدارک المدارک فی ماهو غافل عنه و تارک، الجمع بین فاطمتین، معراج النبیه فی شرح من لا یحضره الفقیه، النفحات الملکوتیه فی الرد علی الصوفیه و کشکول بحرانی. الخطب مجموعه سخنرانی های او در شیراز است و در نهایت کتاب شریف الحدائق الناضره فی احکام العتره الطاهره که در ۲۵ جلد چاپ شده و یک دوره کامل فقه است. ● وفات سرانجام ایشان چهارم ربیع الاول سال ۱۱۸۶ هجری قمری بعد از ۷۹ سال زندگی پربار در کربلای معلی از دنیا رفت و در حرم حضرت سیدالشهدا(ع) به خاک سپرده شد. طبق وصیتش آیت الله العظمی بهبهانی بر جسد پاک ایشان نماز گزارد تا برای مخالفان شیعه روشن شود اختلاف علمی بین این دو عالم موجب دوگانگی در مذهب نیست و این عمل آیت الله شیخ یوسف بحرانی باعث وحدت بیشتر بین شیعیان شد.