و این صبح های تکراری

برنامه های صبحگاهی شبکه یک سیما به جز دوره های اول آن که با حضور مجریانی مانند «اقبال واحدی» و برنامه مشهور «سفرنامه صبا» شکل گرفتند، نتوانستند برنامه های چندان موفقی باشند. پس از گذشت مدت زمانی نه چندان کوتاه شبکه های دیگر تلویزیونی هم وارد میدان این رقابت شده و ناگهان همه شبکه های تلویزیونی دارای «برنامه صبحگاهی» شدند. در این مسیر فقط شبکه دو سیما با برنامه «مردم ایران سلام» توانست برای مدتی محدود برنامه موفق صبحگاهی ارائه و مخاطبان را با ظرفیت های بالقوه یک برنامه صبحگاهی تقریباً استاندارد آشنا کند. درست در همان ایام که این برنامه موفق نظر مثبت بسیاری از مخاطبان و کارشناسان را به خود جلب کرده بود، شبکه یک سیما با برنامه صبحگاهی خود در مسیری قرار گرفته بود که برنامه های آن بیش از چند دقیقه برای مخاطبانش قابل تحمل نبودند. البته شبکه یک از این تجربه درس گرفت و در دوره بعدی برنامه خود، با انتخاب مجریان و کارشناسان مختلف و همچنین بخش ها و آیتم های متنوع تلاش کرد در دور جدید برنامه صبحگاهی شبکه دو سیما- که این بار با حضور آقای خسروی اجرا می شد و تاکنون هم ادامه دارد- مانند سابق میدان رقابت را نبازد. تلاش دست اندرکاران برنامه صبحگاهی جدید شبکه یک هم که با نام «صبح عالی بخیر» تولید و پخش می شد، تاکید و توجه به آیتم های مختلفی بود که موضوع های گوناگونی از اقتصاد گرفته تا فرهنگ و هنر و ورزش را پوشش می دادند. این گونه بود که این برنامه در سال ۱۳۸۸ جزء برنامه هایی بود که در مقایسه با برنامه صبحگاهی شبکه دو می شد یکی از گزینه های انتخابی برای تماشا کردن باشد، اما ناگهان در ماه های اخیر دوباره ورق برگشت و مسوولان این شبکه با تغییرات وسیع و گسترده در این برنامه صبحگاهی، نام آن را دوباره از «صبح عالی بخیر» به «صبح بخیر ایران» تغییر دادند. این تغییر نشان دهنده اعتماد به نفس فراوانی است که در برنامه ریزان این شبکه وجود دارد و تصور می کنند اگر برنامه یی در ۱۰ سال قبل موفق بوده، حتماً می توان دوباره با قرار دادن نام آن بر معجونی- که در سطرهای آینده درباره آن مفصل خواهم نوشت- این موفقیت را دوباره احیا کرد. این اشتباه استراتژیک درباره برنامه های موفق و قدیمی دیگر این شبکه مثل برنامه «ورزش و مردم» هم اتفاق افتاده بود که با شکست مواجه شد. برنامه های تلویزیونی زنده تا حدود زیادی متکی به مجری هستند. با دیدن مجری است که مخاطب به تماشای برنامه ترغیب می شود. بسیاری از چهره های موفق در زمینه اجرا همچون احسان علیخانی، رضا رشیدپور و... از همین برنامه «صبح بخیر ایران» وارد تلویزیون شدند. با همه انتقاداتی که بر اجرای رشیدپور و علیخانی وارد است، به نظر می آید آنها از حداقل توانایی برای جذب مخاطب برخوردار بودند. اما برنامه جدید صبحگاهی شبکه یک ناگهان در یک حرکت بولدوزری تمامی مجریان چند ماه قبل خود و حتی مجریان ثابتی مانند امیر احمدی، یزدان پرست و... را حذف می کند و مجریانی قدیمی و فراموش شده از جمله نظام اسلامی، توکلی، اقبال واحدی و... را از صندوق خانه شبکه یک بیرون می کشد. در کنار آنها ناگهان چهره های جوانی دیده می شوند که تمامی هنر یکی از آنها، گفتن مطالب اجتماعی با بیانی لوس و تقلیدی از مهران مدیری است و دیگری تلاش می کند با تقلید از فرزاد حسنی، شکل متفاوتی از اجرا را ارائه کند. ناتوانی مجریان جدید در کنار آیتم های تکراری و دستمالی شده این برنامه امری بسیار مشهود است. در یکی از همین برنامه ها سرکار خانم «پروین احمدی نژاد» خواهر رئیس جمهور میهمان برنامه است. حضور چنین شخصیتی در مقابل یک مجری یا تهیه کننده تلویزیونی می تواند منشاء خلق ده ها و شاید صدها سوال متفاوت، جذاب و شنیدنی باشد اما مجری برنامه بعد از طرح چندین سوال بی مایه و ضعیف که با لکنت فراوانی همراه است، در نهایت به اینجا می رسد که از میهمان سوال کند؛ دوست دارید از شما چه سوالی بپرسم؟، در همین ایام دهه فجر، مجریان جوان و ناشناخته این برنامه با اطلاعاتی بسیار اندک از تاریخ معاصر در مقابل شخصیت های انقلابی قرار می گرفتند و به جای اینکه با دامنه یی از اطلاعات و سوال ها از حضور میهمان برنامه استفاده درستی کرده و دقایقی جذاب فراهم کنند، هرچند لحظه یک بار سر تکان می دادند و سوال های بی ربط می پرسیدند. در بخش های دیگر نیز حجم عمده یی از برنامه بر تصاویر آرشیوی و قدیمی متکی می شود که تدبیر خلاقانه یی برای یک برنامه صبحگاهی به نظر نمی رسد. البته نکته جالب این است که این تغییرات گسترده معمولاً در برنامه های تلویزیونی فصل به فصل یا سال به سال و به صورت تدریجی صورت می گیرد، حال آنکه در این برنامه تغییرات چنان ناگهانی است که مخاطبی که فقط یک هفته برنامه را ندیده باشد، احساس می کند با برنامه جدیدی سر و کار دارد. البته تغییر همیشه الزاماً چیز بدی نیست اما نکته تاسف برانگیز ماجرا این است که مدیران شبکه یی که نام ملی را بر خود دارد، به جای خلاقیت و ابتکار و فکر کردن به قالب های نو، هر بار و به واسطه ضعف مدیریتی، بلافاصله سراغ قالب های صدها بار آزمایش شده یی می روند که هیچ تناسبی با زمانه خود ندارد.