پافشاری بر واقعیت‌های جامعه

تولید سریال این روزها به چالشی جدی و سنگین تبدیل شده است. روزهایی بود که تلویزیون حاکم بلامنازع امواج رسانه‌ای ایران بود. تولیدات شبکه‌ها در همان آغاز پخش، مخاطبان قابل توجهی داشتند و در این میان اگر سریالی خوش‌ساخت بود و داستان جذابی داشت بیش از ۷۰درصد جمعیت ایران به تماشای آن می‌نشستند. این روزها اما آسمان ایران شاهد تردد امواج هزاران شبکه تلویزیونی است که به راحتی برای هر مخاطبی قابل دسترسی است. دیگر حتی مشکل زبان را هم حل کرده‌اند. حالا سریال‌ها را به فارسی شیوایی دوبله می‌کنند و در ساعات پربیننده تلویزیون پخش می‌کنند. در نتیجه طبیعی بود که از همان آغاز تولید مجموعه «زمانه» به واکنش مخاطب نسبت به کار بیندیشیم. مانند همیشه می‌خواستیم مردم کار را ببینند و از آن لذت ببرند. دلمان نمی‌خواست کار در سکوت و بی‌تفاوتی مخاطب پخش شود. دلمان می‌خواست بیننده درباره شخصیت‌ها و داستانی که بر آنها می‌گذرد کنجکاو باشد و پرسش داشته باشد و با آنان وارد گفت‌وگو شود. حالا که نزدیک دوسوم از کار پخش شده است می‌توانم نفسی به راحتی بکشم و دلم را به این خوش کنم که مردم به تماشای سریال ما نشسته‌اند. با قهرمانانش زندگی می‌کنند و بخشی از بحران‌های زندگی روزمره را در آن می‌بینند و امیدوارم در نهایت با تجربیات شخصیت‌های سریال همراه شده و درس‌هایی هرچند کوچک اما با اهمیت از آن بگیرند. «زمانه» داستان آدم‌های دور و بر ماست. نویسندگان فیلمنامه و کارگردان بسیار بر این نکته، یعنی وفاداری به واقعیت‌های جامعه پای فشرده‌اند. می‌خواستیم صحنه‌هایی کوتاه از زندگی خودمان را، آن‌گونه که با هم رفتار می‌کنیم، به هم راست یا دروغ می‌گوییم، با هم دشمنی یا مدارا می‌کنیم، پیش روی مخاطب بگذاریم. می‌خواستیم بگوییم زندگی در کنار هم نیاز به صداقت و راستگویی و اعتماد متقابل دارد. دروغگویی، پنهان‌کاری، بی‌اعتمادی و کینه می‌تواند نتایجی به بار بیاورد که سایه سنگین آن تا ابد بر دوش ما سنگینی کند. زمانه به سادگی حرفش را می‌زند. زمانه به دنبال پیچیدگی در مضمون و روایت نیست. اعتقاد ما این است که یک سریال خوب تلویزیونی باید روشن و واضح حرف بزند تا بتواند با انبوه بینندگانش که در سرتاسر این سرزمین پهناور در قالب اقوام گوناگون زندگی می‌کنند ارتباط برقرار کند. اما این بدان معنی نیست که در دام ابتذال و ساده‌انگاری بیفتد و برای جذب مخاطب به هر ترفندی متوسل شود. ما تلاش کردیم به خودمان و بینندگان سریال وفادار باشیم. مخاطب را آن‌قدر محترم بشماریم که به او دروغ نگوییم. شخصیت‌ها را خاکستری طراحی کردیم. آدم‌هایی معمولی که مجموعه‌ای از ضعف‌ها و قوت‌ها هستند. ضعفهایشان آنها را به سختی و مرارت می‌افکند و قوت‌هایشان کمک خواهد کرد تا بر سختی‌ها غلبه کنند و چشم‌اندازی امید بخش از زندگی برای خود رقم بزنند. سریال زمانه دو کلیدواژه دارد که مضمون آن را توضیح می‌دهد و توجیه می‌کند. نخستین کلیدواژه «دروغ» و دومی «کینه» و همزاد متضادش «بخشش» است. این دو مضمون در دو کار مشترک قبلی من و آقای فتحی هرکدام به تنهایی مورد تاکید قرار گرفته بودند. در سریال «اشک‌ها و لبخندها» با زبان طنز به دروغ و عواقب ویرانگرش پرداختیم و در سریال «در مسیر زاینده‌رود» به کینه و بخشش. قصه زمانه به ما فرصتی داد تا به هر دوی این مضامین بپردازیم. برای ما سال ۹۱ شمسی برای همیشه با نام سریال زمانه گره خورده است. کار را از چند روز مانده به نوروز شروع کردیم و تا امروز که به نیمه‌های بهمن رسیده‌ایم همچنان در‌گیر آنیم و تا پخش کار تمام شود به اسفند هم خواهیم رسید. نزدیک یک سال فقط تصویربرداری کار طول کشیده است و برای من به عنوان تهیه‌کننده جمع کردن باقی کار و بستن پرونده آن حالا حالاها ادامه خواهد داشت. سریال زمانه مرهون زحمات همه آنهایی است که نام‌های‌شان در عنوان‌بندی سریال آمده و البته مدیون بسیاری دیگر که نامی از آنها برده نشده است. گروه سازنده سریال با شکیبایی و نجابت بسیار مشکلات سنگین کار را تحمل کردند و می‌کنند. مشکلاتی که این روزها دیگر همه از آن آگاهی دارند و نیازی به تکرارش نیست. شکیبایی و معرفت همه دوستان قابل تقدیر است و شرمندگی‌اش برای من که برای اولین بار احساس می‌کردم گویا به عنوان تهیه‌کننده قادر نیستم وظایفم را به خوبی انجام دهم. امیدوارم بعد از این و در ادامه بتوانم جبران مافات کنم. گروه فیلم و سریال شبکه سه و مدیر توانمند آن بسیار به ما اعتماد کرد و از روزی که فیلمنامه را به شبکه ارایه کردیم همواره پشتیبان آن بودند. کار در زمان مدیریت آقای پورمحمدی و با حمایت ایشان کلید خورد و در زمان مدیریت آقای زین‌العابدین پخش آن تمام خواهد شد. هر دوی این عزیزان حامی کار بودند و هستند. از هر دو نفرشان متشکرم. بی‌آنکه هیچ دلیل روشنی وجود داشته باشد تولید سریال روزبه‌روز سخت‌تر می‌شود. اگر بر اساس حرفی که سریال زمانه می‌زند کمی بیشتر به هم اعتماد کنیم بسیاری از مشکلات به سادگی حل خواهند شد.