چشم و هم چشمی از زمانی شروع می شود که یک انسان چیزی را نداشته باشد و همان را در انسان دیگری ببیند و به شدت او هم خواهان آن شود. امروزه چشم و هم چشمی نه تنها در بین افراد یک خانواده و یک جامعه، بلکه در افراد یک ملت، یک قوم، یک مذهب و یک کشور، نسبت به سایر قوم ها و مذهب ها و کشورها، وجود دارد. شاید دلیل اصلی چشم و هم چشمی کمبود نیاز باشد، اما وقتی به دقت فکر کنید، متوجه می شوید که قانع نشدن انسان به آنچه دارد، سبب چشم و هم چشمی می شود. وقتی انسانی به چیزهایی که دارد و در حد توانش هستند، قانع و راضی نباشد، نسبت به چیزهایی که دیگران دارند، و خودش ندارد، حساسیت به خرج داده و بیان می کنم که چرا فلانی داشته باشد، چرا من نداشته باشم. همین عامل سبب می شود که شخص برای رسیدن به چیزی که دیگری دارد و خود ندارد، اصرار بورزد و در پی کسب آن حتی گاهی دست به اعمالی می زند که از یک انسان به دور است.
از جمله عواقبی که چشم و هم چشمی در بین افراد و مذهب و یک کشور ایجاد می کند، را به مختصر بیان می کنم :
۱- اختلال در فرهنگ سینمایی :
کشور ایران به دلیل پایبند بودن به مذهب اسلامی و سیعه دوازده امامی و مقید به این دین، دارای خصوصیات اخلاقی و انسانی خاصی است که ملت آن را در چارچوب دین مقدس اسلام بارور کرده است تا از دروغ و فساد و خون ریزی و جنگ و ... دور باشند. اما متأسفانه امروزه چشم و هم چشمی بر اساس فیلم های سیتنمایی خارجی، سبب شده است که ملت ایرانی، بالاخص نوجوانان و جوانانف بر این باشند که چرا فیلم های ایرانی سرد و بی روح هستند، در حالی که فیلم های خارجی پر انرژی و پر اکشن و جذاب هستند.
وقتی به این طرز تفکر نوجوانان و جوانان نگاهی دقیق بیاندازیم، متوجه می شویم که نوجوانان و جوانان ما ر عرصه ی فرهنگ و مذهب و دین ملت ایرانی، شناخت و معرفت کافی، در حدی که بتواند آنان را از گزند این چشم و هم چشمی ها رها کند، ندارند.
شاید بهتر باشد که نوجوانان و جوانان خود را با فرهنگ و دین و مذهب اسلامی ایران، اشناتر کنیم و به آنها بفهمانیم که دین و فرهنگ و مذهب ما، ما را بر این می دارد که از هر گونه خیال پردازی و جنگ و خشونت و هیجان کاذب و دروغ دوری کنیم تا بتوانیم در سایه برکت مذهب و فرهنگ اسلامی حاکم بر سرزمین مان، دچار چشم . هم چشمی نسبت به ملت های دیگر نشویم.
۲- اختلال در فرهنگ پوششی :
از دیگر اختلالاتی که چشم و هم چشمی کشوری در بین کشور دیگر ایجاد می کند، اختلال در فرهنگ لباس پوشی مردم آن کشور می باشد.
وقتی نوجوانان و جوانان ما به مدها و لباس های غیر از فرهنگ خود و کشور خود جلب توجه می کنند، به زیبایی ای که در اندام انسان ایجاد می کند، وسوسه و هیجان زده می شوند و دوست دارند که بدنشان این گونه جلوه ای داشته باشد و این علاوه بر اختلال در فرهنگ پوششی، در فرهنگ برخوردها هم تأثیرات منفی ای ایجاد می کند که بزرگترین این تأثیرات، شدت جلب توجه جنس مخالف به هم و سرانجام منجر به گناه می شود.
۳- اختلال در فرهنگ اقتصادی :
چشم و هم چشمی پا را فراتر نهاده و تجار را وادار به این می کند که چرا کشورهای دیگر مثلا ماهواره دارند و ما نداریم، یا لباس های خاصی دارند که ما نداریم، یا مواد غذایی و مشروبات خاصی دارند که ما نداریم و ... . همین سبب می شود که تجار ما بر خلاف قوانین شرعی و فرهنگی ما دست به واردات کالاهایی آن هم به طرفندهای خاص قاچاق، می زنند که ریشه اقتصاد داخلی کشور را دچار تزلزل می کند. به این صورت که چشم و هم چشمی سبب روی آوردن مردم به سمت چیزهایی می شود که در فرهنگ و دین و هویت ما، چیزهایی منسوخ شده هستند.
۴- اختلال در زندگی اجتماعی :
چشم و هم چشمی برای طرز زندگی هم در اجتماع تأثیرات خاصی را به وجود می اورد که در نوع خود جالب است. یکی از این مقوله ها، مقوله ی ازدواج است. وقتی فرهنگ کشوری بی گانه در یک کشور نفوذ می کند، آن هم از طریق چشم و هم چشمی، ازدواج ها هم رنگ و بوی خود را از دست داده و شیوه های عجیب و غریبی با بدعتهای مسخره ای رو نمایی می کنند.
دین ما و فرهنگ ما بر این است که پدر و مادر شایسته ترین فرد را برای دختر یا پسر خود انتخاب کنند که به نظر آنها، طبق فرهنگ و دین و رسومشان، هم شأن هم باشند و بعد مراحل مختلف خواستگاری و نامزدی و ... . اما وقتی چشم و هم چشمی فرهنگ ها را در نظر بگیریم، شیوه ی ازدواج رنگ خود را باخته و به طرز دیگری نمایان می شود. به این صورت که پسر و دختر، از چشم و هم چشمی فرهنگ دیگران، با هم رابطه ی گفتاری و شنیداری برقرار می کنند که گاهی به دلیل ضعف در کنترل احساسات، منجر به رابطه ی جسمی و سرانجام منجر به رابطه ی جنسی می شود. گاهی این ازدواج اجباری رخ می دهد، و گاهی هم موفق است و گاهی هم منجر به دعوا و جنگ و قتل و خون ریزی می شود.
چشم و هم چشمی در روابط بین خانواده ها و دوستان و هم کلاسی ها هم نفوذ می کند و این روابط را در اجتماع دچار دگرگونی می کند. روابط بین خانواده و دوستان و همکلاسی ها و سایر، بر اساس صداقت و محبت و ایثار و ... برقرار است اما با چشم و هم چشمی، این روابط تبدیل به نفرت و کینه و دو بهم زنی می شود و کانون رفاقت و دوستی و خانواده را از بین می برد.
۵- اختلال در نوع خوراکی و آشامیدنی :
لذتی که در فرهنگ های دیگر برای غذا و آشامیدنی نمایش اده می شود، تأثیرات بس ناگواری در فرهنگ یک کشور ایجاد می کند. چنانچه شاهد این هستیم که در برخی کشورها، نوشیدنی مخصوص و به ظاهر سرمست کننده و نشاط آور مشروبات الکلی می باشد. یا در تهیهی غذا، شاهد برخی جنایات زنده زنده هستیم که خانواده ای غربی حیوانات خانگی خود را زنده سلاخی می کنند و برای خوراک و غذا آماده می کنند. آن هم حیواناتی مثل خوک و گربه و سگ و ... .
خوب شیوه ای که در این فرهنگ ها نمایش داده می شود، این وسوسه و حس را در انسان ایجاد می کند که تجربه ی جذاب و هیجان انگیزی می باشد و انجام آن مشکلی ندارد، چرا که دیگران آن را هم انجام داده اند و این سبب می شود که برخی سازندگان سوسیس و همبر و کالباس، از حیواناتی مثل الاغ و سگ و گربه و ... در تهیه ی این خوراکی ها استفاده کنند.
همچنین مردم را بر این می دارند که از نوشیدنی خدادای و طبیعی خود دست کشیده و در برخی رستوران ها و کافی شاپ ها و هتل ها و ... از نوشیدنی های الکلی و غیر مجاز برای مشتریان استفاده کننده.
چشم و هم چشمی در فرهنگ یک شخص و یک ملت و یک کشور عواقب بسیار بدی ایجاد می کند که به چند نمونه به صورت گذرا به آنها پرداختیم. بدون شک، عواقبی که در یک شخص و یک ملت و یک کشور ایجاد می کند، فراتر از اینی است که ما بیان کردیم.
حال مسأله این است :
آیا فرهنگ ما دلچسب نیست؟
آیا درک و فهم نوجوانان و جوانان ما نسبت به فرهنگ و دین بسیار ناچیز است؟
آیا توانایی مسولین برای حفظ فرهنگ و دین، مؤثر نبوده است یا ناکافی بوده است؟
آیا مسئولین شیوه هایی که برای ضد فرهنگی ها ابراز می کنند، ضعیف و ناکارآمد هستند؟
آیا والدین و معلمین، در ایجاد انگیزه ی قوی برای شناخت و حفظ فرهنگ و دین ما به نوجوانان و جوانان، ناتوان هستند؟
مشکل اساسی از کجاست؟
اگر غیر از این است، چرا فرهنگ ما دچار تغییرات عجیبی است که حتی خودمان دست از تلاش کشیده و آنها را پذیرفته ایم؟
