چگونه شنوایی کودکان را بسنجیم؟

نخستین ماه‌ها و سال‌های حیات کودک از نظر تکامل زبانی بسیار مهم است. عدم تشخیص کاهش شنوایی یکی از علل تاخیر تکلم کودکان است. تاخیر تکلم می‌تواند باعث مشکلات رفتاری، روانی و تحصیلی کودکان شود. سنین و مراحل ذکر شده در ذیل بعضی از معیارهایی را که مشخص‌کننده پیشرفت کودک در برقراری ارتباط و کسب مهارت‌های زبانی و کلامی است، نشان می‌دهند. اگر در هریک از مقاطع زیر، کودک‌تان معیارهای متناسب با سنش را کسب نکرده به پزشک مراجعه نمایید... ● از تولد تا ۳ ماهگی ـ کودک در حین تغذیه به شما نگاه می‌کند. - در زمان شنیدن صداهای آشنا آرام می‌شود. - شروع به ادای اصواتی شبیه به اقوو گووو و صداهایی شبیه به صدای کبوتر می‌کند. - با صداهای بلند از جا می‌پرد. ▪ توصیه‌هایی به والدین، متناسب با سن فرزند: - در حین تغذیه، حمام کردن و تعویض پوشک و البسه وی به او نگاه و توجه کنید. - با کودک صحبت کنید. - متقابلا اصواتی شبیه به صداهای او را ادا کنید. - برای کودک خود آواز بخوانید. ● از ۳ تا ۶ ماهگی - چشم‌ها و سر را به سمت صدا برمی‌گرداند. - با ایجاد صدا و تکان دادن دست‌ها و پاها به شما پاسخ می‌دهد. - لبخند و قهقه می‌زند. - شروع به ایجاد اصواتی مانند با، ما و بو می‌کند. ▪ توصیه‌هایی به والدین، متناسب با سن فرزند: - به کودک لبخند زده و با او بخندید. - به صدای کودک‌تان توجه کرده و علاقه نشان دهید و تکرار آن صداها را به او برگردانید. - انواعی از اصوات اعم از موزیک، صداهای محیط بیرون از منزل، صداهای حیوانات و اسباب‌بازی‌ها را برای او فراهم کنید. - به کودک‌تان در حین غذا خوردن، حمام کردن و لباس پوشاندن، کاری را که انجام می‌دهید توضیح دهید ● از ۶ تا ۹ ماهگی - در برابر شنیدن صدای نامش پاسخ و واکنش نشان می‌‌دهد. - کلمه نه را می‌فهمد. - با صدا کردن و اشاره کردن به اشیای معمول و افراد خانواده به آنها نگاه می‌کند. - کلماتی مانند بابا، دد، ماما را ادا می‌کند. ▪ توصیه‌هایی به والدین، متناسب با سن فرزند: - به افراد، تصاویر و اشیای معمولی و آشنا اشاره و اسامی آنها را ذکر کنید. - به کتاب‌ها نگاه کنید، به تصاویر آنها اشاره کنید و نام آنها را بگویید. - تا زمانی که کودک علاقه دارد صداهایی را قبل و بعد از او ادا نمایید. - برای کودک آواز بخوانید. ● از ۹ تا ۱۲ ماهگی - دستورات ساده را می‌فهمد (مثلا دستوراتی مانند: آن را به مامان بده، دست نزن). - سوالات ساده را می‌فهمد (مثلا توپ کجاست). - از صداها و حرکاتی استفاده می‌کند تا به شما بفهماند که چه می‌‌خواهد.. - اولین کلمات و لغات را ادا می‌کند. - بازی‌هایی مانند دالی کردن را آغاز می‌کند. ▪ توصیه‌هایی به والدین، متناسب با سن فرزند: - کودک خود را در استفاده از حرکات و اداها تشویق کنید و به او پاسخ دهید. مثلا وقتی او دست‌هایش را بلند می‌کند تا بلندش نمایید به او بگویید چه می‌خواهی یا می‌خواهی بلند شوی؟ و سپس او را بلند کنید. - در مورد هر کاری که انجام می‌دهید با کلمات ساده و جملات کوتاه با او صحبت کنید. - به دقت به صداهایی که کودک ایجاد می‌کند گوش دهید، ممکن است که شما اولین لغات وی را بشنوید مثلا «با» برای بابا و «ما» برای مامان. - با کودک خود به بازی و تفریح بپردازید. ● از ۱۲ تا ۱۸ ماهگی - دستورات ساده را انجام می‌دهد (مثلا توپ را بگیر). - وقتی از او پرسیده می‌شود، به افراد و قسمت‌های بدن و اسباب‌بازی‌ها اشاره می‌کند.. - از اصوات متصل که شبیه به جملات است استفاده می‌کند. - در حین حرف زدن از ۱۰ کلمه یا بیشتر استفاده می‌کند. - از عبارات معمول و رایج استفاده می‌کند (مثلا همه رفتند یا برویم بیرون) ▪ توصیه‌هایی به والدین، متناسب با سن فرزند: - همراه با او به کتاب‌ها نگاه کنید و قصه‌هایی در مورد تصاویر آن بگویید. - زمانی که کودک با شما صحبت می‌کند جواب او را بدهید. - به جای استفاده از الفاظ کودکانه مثل تاتا، بَ‌بَ از کلمات واقعی و کامل استفاده کنید. - با او بازی کنید و از اسباب‌بازی‌ها و اشیایی استفاده کنید که او از آن لذت می‌برد. ● از ۱۸ تا ۲۴ ماهگی - از ۲۰ کلمه یا بیشتر استفاده می‌کند. - دو یا تعداد بیشتری از کلمات را ترکیب می‌کند مثلا آب‌میوه بیشتر. - به داستان‌های ساده اشعار و آوازها گوش می‌دهد. ▪ توصیه‌هایی به والدین، متناسب با سن فرزند: - در زمان صحبت با او از انواع مختلفی از کلمات استفاده کنید. (داخل،‌ بزرگ، خوشحال، پریدن) - کودک خود را به بازی گروهی با کودکان دیگر تشویق کنید. - صداهایی را که کودک می‌شنود به او معرفی کرده و برایش تقلید کنید. مانند صدای حیوانات و آواز پرندگان. - بدون اینکه مستقیما تکلم کودک را تصحیح کنید از روش تکلم افراد بزرگسال برای گفتن کلمات و عبارات استفاده کنید.